Buldog francuski opis rasy i predyspozycje do chorób
O czym przeczytasz w artykule:
Buldog francuski – opis rasy i predyspozycje do chorób.
Waga: ♀7-11 kg ♂9-13 kg | Wysokość w kłębie: ♀27-30 cm ♂27-30 cm
Średnia długość życia: 10-12 lat | Dojrzałość: 15 m-cy | Początek starzenia: 6 lat | Maksymalna długość życia: 16 lat
Dostępne badania genetyczne: hipertermia złośliwa (Malignant Hyperthermia MH), mielopatia zwyrodnieniowa (Degenerative Myelopathy DM), chondrodysplazja i chondrodystrofia (Chondrodysplasia CDPA and Chondrodystrophy CDDY and IVDD risk), hiperurykozuria (Hyperuricosuria SLC), postępujący zanik siatkówki pcrd-PRA (Progressive retinal atrophy pcrd-PRA), wieloogniskowa retinopatia psów (Canine Multifocal Rethinopathy CMR), cystynuria (Cystinuria), zespół Robinowa (Robinow-like syndrome DVL2), postępujący zanik siatkówki cord1-PRA (Progressive retinal atrophy cord1-PRA), choroba Lafory (Lafora disease), wrodzona niedoczynność tarczycy (Congenital Hypothyreosis CHG), zaćma dziedziczna (Hereditary Cataract HSF4).
Badania przed dopuszczeniem do hodowli
Wymagane badania obejmują:
- badanie radiologiczne stawów biodrowych (ocena w kierunku dysplazji),
- badanie oczu CERF (zalecane corocznie),
- ocena rzepek kolanowych.
Zalecane badania obejmują:
- profil tarczycowy wraz z badaniem poziomu przeciwciał,
- badanie w kierunku wrodzonych wad serca,
- badanie radiologiczne stawów łokciowych,
- badanie radiologiczne w kierunku hipoplazji tchawicy,
- ponadto wskazane jest wykonanie badania oceny funkcji oddechowych (Respiratory Function Grading Scheme RFGS).
Buldog francuski w skrócie
Zalety
- Ma wesołe i towarzyskie usposobienie, co czyni go doskonałym towarzyszem.
- Bardzo przywiązuje się do swoich właścicieli i lubi być w centrum uwagi.
- Dobrze dogaduje się z dziećmi oraz zwierzętami domowymi.
- Jest inteligentny.
- Lubi zabawę, ale ceni sobie także chwile spokoju i przytulania.
Wady
- To mały, krępy pies o charakterystycznym spłaszczonym pyszczku i dużych, stojących uszach.
- Ze względu na budowę głowy, może mieć problemy z oddychaniem i źle znosi wysokie temperatury.
- Bywa uparty i wymaga konsekwentnego szkolenia.
- Jest bardzo emocjonalny i mocno reaguje na nastroje właściciela.
- Źle znosi samotność, i potrzebuje dużo uwagi.
Wygląd buldoga francuskiego
Buldog francuski opis rasy i predyspozycje do chorób. Buldog francuski to niewielki, krępy pies o zwartej i muskularnej budowie ciała. Jego sylwetka jest kompaktowa, ale harmonijna, łącząca siłę i zwinność. Mimo niewielkiego wzrostu, jego postura jest solidna, z dobrze rozwiniętą klatką piersiową i lekko uniesionym tyłem, co nadaje mu charakterystyczny, lekko klinowaty kształt.
Głowa buldoga francuskiego jest duża w proporcji do reszty ciała, kwadratowa i masywna, z wyraźnie zaznaczonym stopem. Kufa jest krótka, szeroka i lekko zadarta, z dobrze rozwiniętymi fałdami skórnymi, co nadaje mu niepowtarzalny wyraz. Nos jest szeroki, czarny, z dobrze rozwartymi nozdrzami. Oczy są duże, okrągłe, osadzone nisko i szeroko rozstawione, o ciemnym kolorze, co nadaje psu inteligentny i przyjazny wyraz. Uszy są charakterystyczne dla tej rasy – średniej wielkości, wysoko osadzone, o szerokiej podstawie i zaokrąglonych końcach, przypominające kształtem uszy nietoperza.
Szyja buldoga francuskiego jest krótka, mocna i lekko wygięta, płynnie przechodząca w dobrze umięśnione barki. Tułów jest zwarty i dobrze umięśniony, z szeroką klatką piersiową i lekko podciągniętym brzuchem. Grzbiet jest prosty i krótki, a lędźwie szerokie i mocne. Zad jest lekko zaokrąglony, co wpływa na charakterystyczny sposób poruszania się psa.
Kończyny buldoga francuskiego są krótkie, ale mocne i dobrze umięśnione. Przednie łapy są ustawione szeroko, co dodatkowo podkreśla solidną budowę ciała, natomiast tylne kończyny są nieco dłuższe, co nadaje sylwetce lekki skos. Łapy są zwarte, o mocnych opuszkach, przystosowane do stabilnego poruszania się. Ogon jest naturalnie krótki, nisko osadzony, często prosty lub lekko skręcony, noszony blisko ciała.
Sierść buldoga francuskiego jest krótka, gładka, lśniąca i przylegająca do ciała. Jest łatwa w pielęgnacji i nie wymaga skomplikowanych zabiegów pielęgnacyjnych. Umaszczenie występuje w różnych wariantach, w tym jednolitym płowym, pręgowanym oraz białym z płowymi lub pręgowanymi łatami.
Ruch buldoga francuskiego jest charakterystyczny – krótki, sprężysty i energiczny, mimo krępej budowy zachowuje dynamikę i lekkość. Jego unikalna sylwetka oraz wyrazista mimika sprawiają, że jest to rasa o niepowtarzalnym uroku, łącząca w sobie elegancję, siłę i radosny charakter.
Buldog francuski : jaki ma charakter?
Buldog francuski opis rasy i predyspozycje do chorób. Buldog francuski to rasa o wyjątkowym charakterze, która łączy odwagę, lojalność i inteligencję. Jest to pies pewny siebie, pełen energii, ale jednocześnie niezwykle przywiązany do swojego opiekuna, co czyni go doskonałym towarzyszem rodziny.
Choć są niewielkich rozmiarów, ich osobowość jest bardzo wyrazista – są odważne, a ich zmysł obronny sprawia, że potrafią być czujnymi stróżami. Pomimo tego, że buldogi francuskie są przyjazne i przywiązane do swoich bliskich, wobec obcych mogą być nieco zdystansowane, co wynika z ich naturalnego instynktu ochrony. Buldog francuski jest inteligentny i chętny do współpracy, co sprawia, że łatwo go wychować, ale tylko przy konsekwentnym podejściu.
Z racji swojej niezależności i skłonności do myślenia samodzielnie, nie zawsze podporządkowują się natychmiast, co może być wyzwaniem dla mniej doświadczonych właścicieli. Dlatego najlepiej czują się u osób, które potrafią mądrze pokierować ich wychowaniem i wymagają od nich dyscypliny. Mimo, że buldogi francuskie są energiczne i pełne werwy, nie są to psy wymagające intensywnego wysiłku fizycznego, choć doceniają aktywność, zwłaszcza spacery i zabawy.
Szybko się nudzą, dlatego ważne jest, by regularnie zapewniać im stymulację intelektualną. Ich instynkty obronne, choć nie są zbyt wyraźne w codziennym życiu, mogą się ujawniać w sytuacjach zagrożenia, kiedy buldog francuski stanie na wysokości zadania, by chronić swoich bliskich.
Rasa ta jest również bardzo towarzyska i wrażliwa na emocje swoich opiekunów. Buldogi francuskie nie lubią długiej samotności i potrafią się przywiązać do jednego człowieka, chociaż są lojalne wobec całej rodziny. W relacjach z dziećmi, jeśli są odpowiednio socjalizowane, wykazują cierpliwość i czułość. To psy, które, choć niewielkie, mają wielkie serca i głęboko angażują się w życie swojego opiekuna.
Najlepszy dom dla buldoga francuskiego
Buldog francuski najlepiej czuje się w domu, który zapewnia mu bliski kontakt z opiekunami oraz przestrzeń do codziennych aktywności. Choć może mieszkać w mieszkaniu, nie jest to dla niego idealne, zwłaszcza w przypadku braku odpowiedniej stymulacji fizycznej i umysłowej.
Buldog francuski wymaga od swojego właściciela zaangażowania w codzienne spacery i zabawy, ponieważ bez odpowiedniej aktywności może stać się sfrustrowany, co może prowadzić do problemów z zachowaniem. Mieszkanie w bloku będzie odpowiednie tylko wtedy, gdy jego opiekunowie będą regularnie zapewniać mu ruch, a także dbać o jego mentalną stymulację, ponieważ buldogi francuskie, mimo swojego niewielkiego rozmiaru, mają dużo energii.
Buldog francuski jest psem, który doskonale odnajduje się w rodzinach z dziećmi. Jest cierpliwy, oddany i opiekuńczy, co czyni go świetnym towarzyszem do zabaw i wspólnego spędzania czasu. W szczególności buldogi francuskie dobrze dogadują się ze starszymi dziećmi, z którymi mogą bawić się aktywnie. Należy jednak pamiętać, że jest to pies o silnym charakterze i wyrazistych potrzebach, dlatego zabawy z młodszymi dziećmi wymagają nadzoru dorosłych, aby uniknąć przypadkowych urazów, zwłaszcza gdy dziecko jest bardzo małe.
Buldogi francuskie są również odpowiednie dla osób starszych i niepełnosprawnych, pod warunkiem że zapewnią im odpowiednią opiekę i nie będą zmuszone do pozostawiania psa samego na długie godziny. Z uwagi na ich wrażliwość emocjonalną i silną więź z opiekunem, nie lubią spędzać czasu w samotności, dlatego długotrwałe izolowanie ich może prowadzić do problemów behawioralnych.
Warto pamiętać, że buldogi francuskie to psy, które wymagają regularnej stymulacji, zarówno fizycznej, jak i umysłowej, a ich potrzeby aktywności fizycznej są umiarkowane, ale ważne. Dla osób starszych, które prowadzą spokojniejszy tryb życia, buldog francuski może być odpowiednim wyborem, pod warunkiem, że nie będzie zmuszone do nadmiernej samotności i zapewni mu się odpowiednią ilość spacerów.
Idealnym domem dla buldoga francuskiego będzie miejsce, gdzie opiekunowie są zaangażowani w codzienną aktywność psa i gotowi zapewnić mu towarzystwo. To rasa, która szczególnie ceni bliskość człowieka i nie będzie się dobrze czuła w izolacji. Buldog francuski potrzebuje właściciela, który poświęci mu czas i uwagę, aby mógł się czuć częścią rodziny i rozwijać w zgodzie ze swoimi naturalnymi potrzebami. Buldog francuski opis rasy i predyspozycje do chorób.
Wzorzec: Buldog francuski FCI Standard N° 101 / 03.11.2014
BULDOG FRANCUSKI OPIS RASY I PREDYSPOZYCJE DO CHORÓB
- Pochodzenie: Francja
- Użytkowość: Psy ozdobne i do towarzystwa
- Klasyfikacja FCI: Grupa 9 Psy ozdobne i do towarzystwa. Sekcja 1.1 Małe molosowate
Próby pracy nie są wymagane - Możliwość zakupu w Polsce: tak
- Cena psa z rodowodem FCI: 3500-7000 zł
Buldog francuski opis rasy i predyspozycje do chorób
FUNDACJA VET-ALERT
WESPRZYJ NASZĄ DZIAŁALNOŚĆ
Buldog francuski - skąd pochodzi - historia rasy
Buldog francuski opis rasy i predyspozycje do chorób. Buldog francuski to jedna z najbardziej rozpoznawalnych ras psów towarzyszących na świecie, której historia sięga XIX wieku. Rasa ta wywodzi się od buldogów angielskich, które początkowo były używane do walk byków, a także jako psy stróżujące i towarzyszące. Z czasem, w wyniku selekcji hodowlanej, w Anglii wyhodowano mniejsze psy, które stały się bardziej towarzyskie i przystosowane do życia w domu. To właśnie z tych mniejszych buldogów angielskich wyłonił się buldog francuski.
Początek formowania tej rasy datuje się na przełom XVIII i XIX wieku, a jej kolebka znajduje się w północnej Francji, w szczególności w Paryżu. Początkowo buldogi francuskie były hodowane przez rzemieślników, szczególnie przez wytwórców koronek z regionu Normandii, którzy preferowali mniejsze, łatwe do utrzymania psy, które dobrze znosiły życie w miastach i mieszkaniach.
Szybko zyskały popularność wśród paryskiej bohemy, artystów i arystokratów, co sprawiło, że rasa stała się symbolem wyższych sfer. W Paryżu, buldogi francuskie stały się modnym psem towarzyszącym, co sprzyjało dalszemu rozwojowi rasy. Pierwsze próby ujednolicenia wyglądu i charakterystyki buldoga francuskiego rozpoczęły się w połowie XIX wieku. Hodowcy zaczęli tworzyć psy o bardziej stałych cechach, takich jak kompaktowa budowa, charakterystyczne uszy w kształcie „nietoperza” oraz krótka, gładka sierść.
Rasa szybko zyskała uznanie i zainteresowanie hodowców na całym świecie, a jej wygląd i temperament były doceniane przez coraz szersze kręgi społeczne. W tym okresie rasa była już znana i ceniona w wielu krajach Europy, a także w Stanach Zjednoczonych. W 1887 roku powstał pierwszy oficjalny standard rasy, który ustalił wytyczne dotyczące wyglądu, budowy ciała oraz charakterystyki temperamentu buldoga francuskiego. Zostały one opracowane na podstawie doświadczeń hodowców oraz obserwacji tych psów w środowisku miejskim. Buldog francuski stał się symbolem nie tylko w Paryżu, ale również w innych europejskich miastach, szczególnie wśród artystów, którzy często przedstawiali psy tej rasy w swoich dziełach.
Po I wojnie światowej buldogi francuskie zyskały na popularności w Stanach Zjednoczonych, gdzie również zaczęły być doceniane za swoje towarzyskie usposobienie oraz niewielkie rozmiary. W tym czasie rasa stała się jednym z ulubionych psów towarzyszących amerykańskich rodzin. W XX wieku, buldog francuski stał się symbolem wśród celebrytów, artystów i intelektualistów, co dodatkowo przyczyniło się do jego popularności. Buldog francuski zyskał międzynarodowe uznanie i od lat jest jednym z najpopularniejszych psów towarzyszących na świecie. Rasa została oficjalnie uznana przez Fédération Cynalogique Internationale (FCI) w 1950 roku, a przez American Kennel Club (AKC) w 1898 roku.
Użytkowość rasy
Buldog francuski opis rasy i predyspozycje do chorób. Buldog francuski to rasa, która, mimo swojego niewielkiego rozmiaru, ma bogatą historię użytkowości. Początkowo wykorzystywane były jako psy robocze, zwłaszcza przez rzemieślników, takich jak wytwórcy koronek czy rzeźnicy, gdzie pełniły rolę psów myśliwskich do polowania na szczury.
Ich silna budowa, odwaga i determinacja sprawiały, że były niezastąpione w ochronie przed szkodnikami w miastach. Z czasem rasa ta stała się popularna również wśród wyższych warstw społecznych, zwłaszcza w Paryżu, gdzie zyskała miano eleganckiego psa towarzyszącego. Obecnie buldog francuski jest przede wszystkim psem towarzyszącym, znanym z przyjaznego temperamentu i oddania wobec swoich właścicieli.
Dzięki swojej niewielkiej wielkości i łagodnemu usposobieniu doskonale sprawdza się w życiu miejskim, zwłaszcza w rodzinach, gdzie nie wymaga nadmiernej aktywności fizycznej. Buldogi francuskie, chociaż nie pełnią już roli psów roboczych, zachowały w sobie cechy czujności i odwagi, które sprawiają, że mogą pełnić funkcję psów stróżujących w domach.
Są także doskonałymi towarzyszami rodzin, szczególnie dla osób szukających lojalnego i przyjaznego psa, który dobrze odnajduje się w towarzystwie dzieci oraz innych zwierząt. Choć ich rola w historii uległa znacznym zmianom, buldogi francuskie nadal cieszą się dużą popularnością dzięki swojej osobowości, oddaniu i inteligencji. Wymagają odpowiedniego szkolenia, ale w zamian oferują niezrównaną lojalność i przyjaźń.
Predyspozycje buldogów francuskich do chorób
Ogólne informacje zdrowotne
Choroby zębów
Buldog francuski opis rasy i predyspozycje do chorób. Choroby zębów to jeden z najczęstszych problemów przewlekłych u zwierząt domowych, które nie mają regularnie szczotkowanych zębów. Na zębach początkowo zalegają resztki jedzenia, następnie na widocznych częściach zębów odkłada się kamień nazębny i prowadzi do infekcji dziąseł i korzeni zębów.
Jeśli nie zapobiegniesz chorobom zębów na początku regularnie usuwając resztki jedzenia, to trzeba będzie leczyć bardziej zaawansowane stadia choroby, co będzie Ciebie znacznie droższe. W ciężkich przypadkach pies może stracić zęby, a w wyniku przewlekłej infekcji zębów jest narażony na uszkodzenie narządów wewnętrznych. Poza tym, będzie milszym towarzyszem, jeśli nie powala wszystkich swoim śmierdzącym psim oddechem!
Infekcje
Buldogi francuskie są podatne na infekcje bakteryjne i wirusowe – tak samo, jak psy innych ras. Najważniejsze choroby zakaźne to: z parwowiroza, wścieklizna i nosówka. Wielu z tych infekcji można zapobiec poprzez szczepienia, które powinny być dostosowane do chorób występujących w danym regionie, wieku i innych czynników.
Otyłość
Otyłość może być poważnym problemem zdrowotnym u airedale terierów. Jest to poważna choroba, która może powodować lub nasilać problemy ze stawami, zaburzenia metaboliczne i trawienne, powodować ból i sprzyjać chorobom serca.
Chociaż kuszące jest dawać jedzenie za każdym, gdy pupil popatrzy na ciebie błagalnie, pamiętaj, że lepiej jest go przytulić lub zabrać na spacer niż po kryjomu dokarmiać. On poczuje się lepiej i Ty też!
Pasożyty
Buldog francuski narażony jest na pasożyty wewnętrzne i zewnętrzne, takie jak: tęgoryjce, glisty, nicienie sercowe, włosogłówki, pchły, kleszcze i inne. Niektóre z tych pasożytów mogą zostać przeniesione na Ciebie lub członka Twojej rodziny i stanowią poważny problem dla wszystkich. W przypadku psa pasożyty te mogą powodować ból, dyskomfort, a nawet śmierć, dlatego ważne jest, regularne badanie i profilaktyczne odrobaczanie.
Kastracje
Kastracja to chirurgiczne usunięcie jajników i zwykle macicy u samic, a u samców chirurgiczne usunięcie jąder. Kastracja zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia niektórych rodzajów nowotworów i eliminuje możliwość zajścia w ciążę przez zwierzę lub spłodzenia niechcianych szczeniąt. Wykonanie tej operacji pozwala wykorzystać sytuację, gdy zwierzę jest w znieczuleniu, aby zidentyfikować i zaradzić niektórym chorobom, które mogą się w przyszłości rozwinąć, np. prześwietlenie stawów lub usunięcie przetrwałego zęba.
Charakterystyczne cechy fizjologiczne
- Buldogi francuskie, ze względu na swoją brachycefaliczną budowę, są szczególnie narażone na problemy z układem oddechowym, co często objawia się trudnościami w oddychaniu. Ponadto buldogi francuskie mają skłonność do chorób stawów, alergii i otyłości. Ze względu na te trudności zdrowotne, opieka nad nimi wymaga regularnych wizyt u weterynarza i inwestycji w odpowiednie leczenie oraz profilaktykę.
- Ze względu na swoją charakterystyczną budowę ciała oraz duże głowy szczeniąt, buldogi często mają trudności z naturalnym porodem. Z tego powodu cesarskie cięcie jest w ich przypadku bardzo częstą metodą rozwiązania ciąży. W Wielkiej Brytanii aż 81,3% miotów tych psów przychodzi na świat dzięki tej metodzie.
Nadwrażliwość na leki
Brak danych.
Choroby dziedziczne
Aseptyczna martwica głowy kości udowej, choroba Legga-Calvego Perthesa: wrodzona wada polegająca na upośledzeniu ukrwienia jądra kostnienia głowy kości udowej, co prowadzi do martwicy kości podchrzęstnej. Za rozwój choroby prawdopodobnie odpowiada autosomalny gen recesywny. Schorzenie może dotyczyć jednej lub obu kości udowych. Pierwsze objawy zwyrodnienia pojawiają się najczęściej poniżej 9. miesiąca życia. Leczenie polega na przeprowadzeniu zabiegu operacyjnego.
Dysplazja stawów biodrowych DSB: dziedziczna, wielogenowa choroba zwyrodnieniowa stawów biodrowych, której może towarzyszyć stan zapalny. Objawy to: niechęć do ruchu, pokładanie się po spacerze, nasilenie objawów po odpoczynku, królicze skoki podczas szybszego biegu.
Dysplazja stawów łokciowych: wielogenowe, dziedziczne schorzenie, dotyczące stawów łokciowych polegające na nieprawidłowym wykształceniu powierzchni stawowych. Dysplazja może powodować ból, sztywność stawów i kulawiznę. Towarzyszący mu stan zapalny może prowadzić do zwyrodnienia tych stawów.
Hemofilia typu B/niedobór czynnika IX: to związane z chromosomem X recesywne zaburzenie krzepnięcia krwi, prowadzące do ciężkich krwawień. Choroba wynika z niedoboru lub braku czynnika IX, który jest niezbędny do prawidłowego procesu krzepnięcia. Dotknięte nią psy są szczególnie narażone na spontaniczne krwotoki, przedłużone krwawienia po urazach, zabiegach chirurgicznych lub ekstrakcjach zębów. Ponieważ mutacja jest sprzężona z chromosomem X, choroba dotyczy głównie samców, podczas gdy suki mogą być bezobjawowymi nosicielkami i przekazywać wadliwy gen potomstwu. W jednej udokumentowanej rodzinie buldogów francuskich stwierdzono jednoczesne występowanie hemofilii A i B, co wskazuje na możliwość współwystępowania różnych zaburzeń krzepnięcia w tej rasie. Obecnie dostępne są testy genetyczne, które pozwalają na identyfikację nosicieli mutacji, co jest kluczowe dla odpowiedzialnej hodowli. W przypadku psów chorych na hemofilię B należy unikać urazów, a wszelkie procedury medyczne powinny być przeprowadzane z zachowaniem szczególnej ostrożności.
Zaćma dziedziczna: to autosomalnie recesywnie dziedziczone zaburzenie, które prowadzi do powstania obustronnej zaćmy jądrowej i korowej. Pierwsze objawy pojawiają się zazwyczaj około 3. miesiąca życia szczenięcia. Choroba stopniowo postępuje, prowadząc do zmętnienia soczewki i pogorszenia wzroku, a w zaawansowanych przypadkach – do całkowitej ślepoty. Zalecane jest wykonanie testu genetycznego pozwalającego zidentyfikowanie nosicieli genu odpowiedzialnego za tę chorobę.
Zwichnięcie rzepki : to wielogenowa, dziedziczna, wrodzona wiotkość więzadeł rzepki, prowadząca do jej zwichnięcia, czyli przemieszczenia na stronę przyśrodkową lub boczną poza krawędź bloczka kości udowej. Objawia się kulawizną i bolesnością, może doprowadzić do zwyrodnienia stawu kolanowego. Zalecane jest leczenie chirurgiczne.
Predyspozycje do chorób
Dotyczące jamy ustnej i zębów
Kamień nazębny: choroby zębów to najczęstszy, chroniczny problem u zwierząt domowych, dotykający 80% wszystkich psów powyżej drugiego roku życia.
Rozszczep wargi/podniebienia: to wrodzona wada związana z zaburzeniem formowania struktur twarzy, które polega na braku pełnego zrośnięcia tkanek w obrębie wargi lub podniebienia. Może występować jako pojedyncza wada (np. rozszczep wargi) lub w kombinacji z rozszczepem podniebienia. Buldogi francuskie wykazują większą skłonność do tej wady niż inne rasy, co sugeruje jej podłoże genetyczne. Szczenięta z rozszczepem często mają trudności w ssaniu i pobieraniu pokarmu, a mleko może wypływać im przez nos. Mogą również wykazywać problemy z oddychaniem oraz być bardziej narażone na infekcje dróg oddechowych i zapalenie płuc.
Dotyczące narządów zmysłów: wzrok
Niewiele rzeczy ma tak dramatyczny wpływ na jakość życia Twojego psa, jak prawidłowe funkcjonowanie jego oczu.
Dwurzędowość rzęs: wada rozwojowa, polegająca na obecności dodatkowego, podrażniającego rogówkę i spojówki, rzędu rzęs przy wewnętrznej krawędzi wolnego brzegu powiek. Może prowadzić wtórnie do owrzodzeń rogówki.
Dysplazja siatkówki: to wrodzona anomalia rozwojowa siatkówki, która może przybierać różne formy – od łagodnych fałdów siatkówki, przez bardziej rozległą dysplazję geograficzną, aż po uogólnioną dysplazję siatkówki z odwarstwieniem. Fałdy siatkówki są najmniej groźną postacią choroby i mogą nie wpływać znacząco na widzenie, a w niektórych przypadkach ulegają samoistnej regresji. Dysplazja geograficzna obejmuje większe obszary nieprawidłowo rozwiniętej siatkówki, co może powodować zaburzenia widzenia. Najcięższa postać, czyli uogólniona dysplazja siatkówki z odwarstwieniem, prowadzi do trwałego uszkodzenia siatkówki, co skutkuje całkowitą ślepotą.
Entropium: to wadliwe podwinięcie powiek do wewnątrz, które powoduje, że rzęsy i sierść ocierają się o powierzchnię oka. Może to prowadzić do podrażnienia rogówki, przewlekłego stanu zapalnego, nadmiernego łzawienia, a w cięższych przypadkach do owrzodzenia rogówki i utraty wzroku. Choroba może mieć podłoże genetyczne, ale często nasila się na skutek innych problemów anatomicznych charakterystycznych dla tej rasy, takich jak płaska budowa czaszki (brachycefaliczność) oraz luźna skóra na twarzy. Objawy mogą pojawiać się już u młodych psów i zwykle dotyczą dolnej powieki, choć w niektórych przypadkach zmiany mogą obejmować także powiekę górną. Leczenie zależy od stopnia nasilenia zmian – w łagodnych przypadkach mogą wystarczyć środki łagodzące podrażnienia, natomiast w cięższych przypadkach konieczna jest interwencja chirurgiczna w celu skorygowania ustawienia powieki. Psy z dziedziczną skłonnością do entropium nie powinny być rozmnażane, aby ograniczyć ryzyko przekazywania tej wady kolejnym pokoleniom.
Postępujący zanik siatkówki crd4/cord1: to dziedziczna, degeneracyjna choroba oczu, prowadząca do stopniowej utraty wzroku, a w zaawansowanym stadium do całkowitej ślepoty. Jest to jedna z form postępującego zaniku siatkówki (PRA), charakteryzująca się różnorodnym wiekiem wystąpienia objawów, co oznacza, że niektóre psy mogą stracić wzrok już we wczesnym wieku, podczas gdy inne zachowują zdolność widzenia przez wiele lat. Choroba jest wynikiem mutacji w genie RPGRIP1, dziedziczonej w sposób autosomalny recesywny.
Postępujący zanik siatkówki rcd4: to dziedziczna, degeneracyjna choroba oczu, prowadząca do stopniowego pogarszania się widzenia, a ostatecznie do całkowitej ślepoty. Jest to jedna z kilku odmian postępującego zaniku siatkówki (PRA), charakteryzująca się późnym początkiem objawów, które zazwyczaj pojawiają się około 3-7 roku życia psa. Choroba jest wynikiem mutacji w genie C2orf71, dziedziczona w sposób autosomalny recesywny, co oznacza, że pies musi odziedziczyć wadliwy gen od obojga rodziców, aby zachorować. Pierwsze objawy PRA-rcd4 to nocna ślepota, czyli trudności w widzeniu w słabym oświetleniu. W miarę postępu choroby dochodzi do zaniku fotoreceptorów siatkówki, co prowadzi do pogorszenia wzroku również w dzień. W zaawansowanym stadium pies całkowicie traci zdolność widzenia. Mimo ślepoty zwierzęta zwykle dobrze adaptują się do życia w znanym otoczeniu, wykorzystując inne zmysły, zwłaszcza węch i słuch. Choroba nie ma skutecznego leczenia, dlatego kluczowe znaczenie ma diagnostyka genetyczna, która pozwala wykryć nosicieli mutacji i unikać ich rozmnażania. Badania DNA są dostępne i zalecane dla buldogów francuskich, aby zapobiegać dalszemu rozprzestrzenianiu się tej choroby w populacji.
Przetrwałe błony źreniczne: to wrodzona wada oka, polegająca na obecności resztek embrionalnych naczyń krwionośnych i tkanek, które nie uległy całkowitej regresji podczas rozwoju płodowego. Struktury te mogą łączyć: tęczówkę z tęczówką, tęczówkę z rogówką, tęczówkę z soczewką lub tworzyć błoniaste pasma tkanki. W większości przypadków połączenia tęczówka-tęczówka nie wpływają na jakość widzenia i mogą zanikać samoistnie. Jednak inne formy PPM (tęczówka-rogówka, tęczówka-soczewka oraz formy błoniaste) mogą prowadzić do zaburzeń widzenia, bliznowacenia, zaćmy oraz uszkodzenia rogówki. Psy dotknięte tymi postaciami schorzenia nie powinny być rozmnażane, ponieważ wada może mieć podłoże genetyczne.
Wieloogniskowa retinopatia psów: to dziedziczna choroba oczu, spowodowana mutacją w genie BEST1. U dotkniętych chorobą psów między 11 a 16 tygodniem życia pojawiają się liczne, okrągłe obszary odwarstwienia siatkówki. Pod odchodzącą siatkówką gromadzi się płyn, powodując szare, brązowe, pomarańczowe lub różowe „pęcherze”. Progresja zmian siatkówki jest powolna, ustaje po 1 roku życia i zazwyczaj nie prowadzi do ślepoty. Może jednak powodować uszkodzenia, które będą zaburzać prawidłowe widzenia zwierzęcia. Niektóre psy doświadczają częściowej regresji objawów z wiekiem, ale u innych mogą one utrzymywać się przez całe życie. Diagnoza CMR opiera się na badaniu oftalmoskopowym oraz testach genetycznych, które pozwalają wykryć obecność mutacji w genie BEST1.
Dotyczące narządów zmysłów: słuch
Głuchota: u buldogów francuskich występuje częściej niż u innych ras, dotykając około 1,9% tych psów (według OFA). W większości przypadków jest to głuchota wrodzona, co oznacza, że szczenię rodzi się z tym schorzeniem. Głównym objawem jest brak reakcji na głośne dźwięki. Głuchota może dotyczyć jednego ucha (jednostronna) lub obu uszu (obustronna). Aby to potwierdzić, wykonuje się badanie BAER (Brainstem Auditory Evoked Response) – test, który pozwala ocenić reakcję mózgu na bodźce dźwiękowe i potwierdzić głuchotę.
Dotyczące skóry
Atopowe zapalenie skóry atopia: to przewlekła choroba alergiczna, która może być wywołana przez alergeny wziewne, kontaktowe lub pokarmowe. U buldogów francuskich występuje częściej niż u innych ras, a jej objawy to przede wszystkim świąd oraz zapalne zmiany skórne, takie jak rumień, łysienie, grudki i przeczosy spowodowane drapaniem. Psy cierpiące na atopię są również podatne na wtórne infekcje bakteryjne i grzybicze, często występują tzw. „hot spoty” – miejscowe, sączące stany zapalne skóry. Zgodnie z badaniem zdrowia przeprowadzonym przez FBDCA (French Bulldog Club of America), atopowe zapalenie skóry stwierdzono u 28% buldogów francuskich, z czego alergia pokarmowa stanowiła 14,2% przypadków. Najczęstszymi alergenami wziewnymi są pyłki roślin, roztocza kurzu domowego, pleśnie oraz sierść innych zwierząt, natomiast w przypadku alergii pokarmowych głównymi czynnikami wywołującymi są białka zwierzęce, takie jak wołowina, kurczak, mleko i jaja.
Nużyca: to choroba skórna wywoływana przez nadmierne namnażanie się roztoczy z rodzaju Demodex, które są naturalnym składnikiem mikroflory skóry psów. W Rozwój nużycy uogólnionej jest związany z pierwotnym lub wtórnym niedoborem odporności, wskutek których organizm psa nie jest w stanie kontrolować populacji pasożytów. Choroba może objawiać się łysieniem, zaczerwienieniem, łuszczeniem się skóry oraz wtórnymi infekcjami bakteryjnymi lub grzybiczymi, które prowadzą do powstawania ropnych zmian i nieprzyjemnego zapachu. Najczęściej dotyka młode psy poniżej pierwszego roku życia, jednak może występować również u dorosłych psów z obniżoną odpornością. Zgodnie z badaniem zdrowia FBDCA (French Bulldog Club of America), uogólniona nużyca wystąpiła u 4,1% buldogów francuskich. Ze względu na genetyczne podłoże choroby, psy dotknięte uogólnioną formą nużycy nie powinny być używane w hodowli.
Dotyczące przewodu pokarmowego, wątroby i trzustki
Histiocytarne wrzodziejące zapalenie okrężnicy: to rzadka, ale poważna choroba przewodu pokarmowego, charakteryzująca się przewlekłą biegunką o dużej objętości, bolesnym parciem na stolec oraz obecnością krwi w kale. W badaniu histopatologicznym wycinków z biopsji okrężnicy, w blaszce właściwej błony śluzowej stwierdza się obecność nacieków złożonych z Pas-dodatnich histiocytów. Psy chore na histiocytarne wrzodziejące zapalenie okrężnicy wykazują minimalną poprawę po standardowym leczeniu dietetycznym i farmakologicznym. W niektórych przypadkach skuteczne mogą być antybiotyki celowane, zwłaszcza fluorochinolony, co sugeruje możliwy udział bakterii Escherichia coli w patogenezie choroby. Dokładny sposób dziedziczenia pozostaje nieznany, jednak choroba występuje częściej u niektórych ras, w tym u buldogów francuskich. Z tego względu nie zaleca się rozmnażania psów, u których potwierdzono to schorzenie.
Przepuklina rozworu przełykowego: schorzenie to polega na nieprawidłowym przemieszczeniu części żołądka do klatki piersiowej przez rozwór przełykowy przepony, co może prowadzić do refluksu żołądkowo-przełykowego, przewlekłego zapalenia przełyku, trudności w połykaniu, wymiotów, odbijania, kaszlu oraz duszności. U buldogów francuskich schorzenia ma najczęściej charakter wrodzony i jest związany z ogólną budową anatomiczną brachycefaliczną. U części psów objawy mogą się nasilać pod wpływem stresu, wysiłku lub pozycji ciała. Diagnoza opiera się na badaniu radiologicznym z kontrastem oraz endoskopii. Leczenie może obejmować terapię farmakologiczną (leki zmniejszające wydzielanie kwasu żołądkowego, prokinetyki) oraz, w cięższych przypadkach, interwencję chirurgiczną. Ze względu na możliwe podłoże genetyczne, psy z tą przypadłością nie powinny być rozmnażane.
Dotyczące układu oddechowego
Zespół oddechowy ras brachycefalicznych: to grupa wad anatomicznych typowych dla ras krótkoczaszkowych, takich jak buldog francuski. Obejmuje zwężone nozdrza, wydłużone podniebienie miękkie, wywinięte kieszonki krtaniowe, zapadanie się krtani oraz w niektórych przypadkach niedorozwój tchawicy. Może również prowadzić do zapadania się oskrzeli. Te nieprawidłowości powodują trudności w oddychaniu, a w poważniejszych przypadkach mogą prowadzić do omdleń, zwłaszcza pod wpływem stresu lub wysiłku. Psy z tym syndromem często charczą, chrapią, mają trudności z oddychaniem podczas wysiłku, a w ciężkich przypadkach mogą cierpieć na przewlekłe niedotlenienie. Objawy nasilają się w ciepłym i wilgotnym klimacie oraz przy nadwadze. Diagnostyka obejmuje badanie kliniczne, ocenę dróg oddechowych oraz badania obrazowe, takie jak RTG i endoskopia. Leczenie zależy od stopnia zaawansowania choroby. W łagodniejszych przypadkach pomocne mogą być kontrola masy ciała i unikanie przegrzewania, natomiast psy z poważniejszymi objawami wymagają interwencji chirurgicznej, takiej jak korekcja nozdrzy, skrócenie podniebienia miękkiego czy usunięcie wywiniętych kieszonek krtaniowych. Ze względu na genetyczne podłoże zespołu brachycefalicznego, do hodowli powinny być dopuszczane jedynie psy z prawidłową budową dróg oddechowych. Wyniki badania zdrowia przeprowadzone przez FBDCA (French Bulldog Club of America), wskazują że: zwężone nozdrza występują u 21,6% badanych buldogów francuskich, wydłużone podniebienie miękkie u 15,8%, a niedorozwój tchawicy u 4,36% populacji tej rasy. OFA zaleca wykonanie badania oceny funkcji oddechowych (Respiratory Function Grading Scheme RFGS), według zebranych danych BOAS stwierdzono u 33,6% przebadanych buldogów francuskich.
Dotyczące serca i układu krążenia
Zwężenie zastawki pnia płucnego: wrodzona wada serca polegająca na zwężeniu drogi odpływu krwi z prawej komory serca do tętnicy płucnej. Jest to jedna z najczęstszych wrodzonych wad serca u buldogów francuskich. Objawy kliniczne zależą od stopnia zwężenia. U niektórych psów mogą występować jedynie niewielkie szmery sercowe, podczas gdy u innych dochodzi do poważnych objawów, takich jak osłabienie, omdlenia, nietolerancja wysiłkowa, a w skrajnych przypadkach – nagła śmierć sercowa. Leczenie zwężenia zastawki płucnej obejmuje monitorowanie stanu serca w łagodniejszych przypadkach, a w cięższych – interwencję chirurgiczną lub zabieg balonowej walwuloplastyki, który polega na rozszerzeniu zwężonej zastawki. Ze względu na dziedziczny charakter tej wady, psy nią dotknięte nie powinny być rozmnażane.
Zaburzenia endokrynologiczne i metaboliczne
Niedoczynność tarczycy: dziedziczne zapalenie tarczycy o podłożu autoimmunologicznym. Objawy mogą obejmować suchość skóry i sierści, wypadanie włosów, podatność na inne choroby skóry, przyrost masy ciała, lękliwość, agresję lub inne zmiany w zachowaniu. W badaniach prowadzonych na Michigan State University obecność przeciwciał skierowanych przeciwko tarczycy wykazano u 1,1% badanych psów, co sugeruje niższą częstość występowania autoimmunologicznego zapalenia tarczycy w porównaniu do średniej dla wszystkich ras, wynoszącej 7,5%.
Zaburzenia neurologiczne
Choroba krążka międzykręgowego/dyskopatia: to schorzenie kręgosłupa, w którym dochodzi do przemieszczenia się materiału dyskowego do kanału kręgowego, co powoduje ucisk na rdzeń kręgowy i nerwy. Objawy IVDD zależą od stopnia ucisku na rdzeń kręgowy i mogą obejmować ból pleców, trudności w poruszaniu się, szuranie łapami, niezborność ruchową (ataksję), osłabienie kończyn, a w zaawansowanych przypadkach – porażenie. W zależności od umiejscowienia zmian chorobowych, objawy mogą dotyczyć kończyn przednich, tylnych lub wszystkich czterech. Leczenie zależy od stopnia zaawansowania choroby, i może być zachowawcze (leki przeciwzapalne, odpoczynek, rehabilitacja) lub chirurgiczne (odbarczenie rdzenia kręgowego). Psy z predyspozycją do IVDD powinny unikać nadmiernych obciążeń kręgosłupa, takich jak skakanie z wysokości czy intensywna aktywność fizyczna. Zgodnie z badaniem zdrowia wykonanym przez FBDCA (French Bulldog Club of America), IVDD stwierdzono u 5,5% buldogów francuskich. Ze względu na genetyczne podłoże choroby, psy dotknięte IVDD nie powinny być używane w hodowli. Według danych OFA chondrodystrofię i chorobę krążka międzykręgowego (CDDY/IVDD) zdiagnozowano u 60,9% przebadanych psów, a nosicielstwo wadliwych genów stwierdzono u 32,6%. Z tego względu buldogi francuskie znajdują się na drugim miejscu pod względem częstotliwości występowania tego schorzenia wśród wszystkich ras psów.
Martwicowe zapalenie mózgu i opon mózgowych: to nieropne zapalnie, które dotyczy mózgu i opon mózgowych. Jest to schorzenie podobne do tych występujących u innych ras, takich jak mops, maltańczyk czy yorkshire terier. U buldogów francuskich może występować w postaci ostrej lub przewlekłej. Chorują psy w wieku od 1 do 10 lat, a wśród objawów najczęściej występują: napady drgawkowe, problemy z koordynacją ruchową i poruszaniem, ślepota oraz zmiany w zachowaniu np. zaburzenia poznawcze). Wskutek zapalenia dochodzi do degeneracji tkanki mózgowej, co prowadzi do postępującego pogorszenia stanu zdrowia i jakości życia psa. W diagnostyce stosuje się rezonans magnetyczny (MRI), a także badania histopatologiczne pośmiertne. Leczenie jest głównie objawowe i polega na stosowaniu leków przeciwzapalnych oraz przeciwdrgawkowych. Rokowanie jest niepomyślne. Ze względu na dziedziczność tej choroby, psy z potwierdzonym przypadkiem NME nie powinny być rozmnażane.
Mielopatia zwyrodnieniowa: to postępująca, nieuleczalna choroba neurodegeneracyjna rdzenia kręgowego, prowadząca do stopniowego zaniku funkcji ruchowych. Choroba zazwyczaj pojawia się podstępnie, najczęściej u starszych psów – średni wiek wystąpienia pierwszych objawów u buldoga francuskiego wynosi 11,4 roku. Początkowo objawia się jako łagodna parapareza (osłabienie kończyn tylnych), która postępuje, powodując coraz większe trudności w chodzeniu, utratę koordynacji oraz niedowład, a w późniejszych stadiach prowadzi do ciężkiej tetraparezy (porażenia wszystkich czterech kończyn). Psy dotknięte DM mają prawidłowe wyniki badań obrazowych, takich jak mielografia, rezonans magnetyczny (MRI) czy analiza płynu mózgowo-rdzeniowego (CSF), co utrudnia diagnozę. Ostateczne potwierdzenie choroby możliwe jest jedynie pośmiertnie na podstawie badania histopatologicznego rdzenia kręgowego. Choć dokładny sposób dziedziczenia DM nie jest znany, dostępny jest test genetyczny identyfikujący mutację w genie SOD1, związaną z podatnością na chorobę. Wszystkie psy dotknięte kliniczną postacią DM są homozygotami recesywnymi (posiadają dwie kopie mutacji), jednak nie wszystkie psy z tym genotypem rozwijają chorobę. t nosicielami wadliwego genu.
Dotyczące układu kostno-stawowego i mięśniowego
Półkręgi i kręgi motyle: to wrodzone deformacje kręgów, które mogą prowadzić do wad postawy, bólu oraz poważnych problemów neurologicznych, jeśli zmiany są znaczne. U buldogów francuskich najczęściej dotyczą kręgów piersiowych, co może powodować skoliozę, kompresję rdzenia kręgowego oraz zaburzenia chodu. W łagodniejszych przypadkach psy mogą nie wykazywać objawów klinicznych, jednak u bardziej dotkniętych osobników mogą pojawiać się nieprawidłowa postawa i skrzywienie kręgosłupa, niedowład lub paraliż kończyn tylnych, ból i nadwrażliwość w okolicy kręgosłupa, a także nietrzymanie moczu i kału w wyniku ucisku na rdzeń kręgowy. Diagnostyka obejmuje badania RTG i rezonans magnetyczny, które pomagają ocenić stopień deformacji i ewentualne konsekwencje neurologiczne. Leczenie zależy od nasilenia objawów – w łagodnych przypadkach wystarcza fizjoterapia i kontrola bólu, natomiast w cięższych przypadkach, szczególnie przy ucisku na rdzeń kręgowy, konieczna może być interwencja chirurgiczna.
Dotyczące układu moczowego i płciowego
Cystynuria i kamica cystynowa: cystynuria to dziedziczne zaburzenie metaboliczne charakteryzujące się upośledzonym wchłanianiem zwrotnym cystyny w kanalikach nerkowych. W efekcie, cystyna, która jest słabo rozpuszczalna w moczu, gromadzi się w nim w nadmiernych ilościach, co prowadzi do tworzenia się kryształów, a następnie kamieni cystynowych w drogach moczowych. Kamienie te, mogą prowadzić do nawracających infekcji dróg moczowych, trudności w oddawaniu moczu oraz krwiomoczu. Cystynowa kamica moczowa jest dziedziczna, a w przypadku buldogów angielskich szczególnie ważne jest monitorowanie zdrowia układu moczowego, aby zminimalizować ryzyko powstania kamieni i związanych z nimi powikłań.
Wnętrostwo: to stan, w którym jedno lub oba jądra nie zstępują do moszny, pozostając w jamie brzusznej lub w kanale pachwinowym. Jest to wrodzona wada rozwojowa, która może występować zarówno jednostronnie (jedno jądro) jak i obustronnie (oba jądra). Dokładny sposób dziedziczenia nie został jeszcze ustalony. Wnętrostwo może prowadzić do problemów zdrowotnych, takich jak zwiększone ryzyko raka jąder oraz zaburzenia hormonalne, dlatego zaleca się interwencję chirurgiczną w celu usunięcia niezstąpionych jąder. Ponadto, psy z tym schorzeniem nie powinny być wykorzystywane do hodowli.
Inne choroby
Rzadziej występujące schorzenia: puchlina/ uogólniony obrzęk skóry i tkanki podskórnej, Zapalenie fałdów skórnych, rozszczep kręgosłupa, choroba von Willebranda typu 1.
Fundacja Ochrony Zwierząt Vet-Alert zapewnia opiekę weterynaryjną potrzebującym zwierzętom.
Buldog francuski opis rasy i predyspozycje do chorób
Żywienie i pielęgnacja
Pielęgnacja
Pielęgnacja sierści: ze względu na charakter okrywy włosowej buldog francuski nie wymaga specyficznej pielęgnacji.
- Czesanie: ze względu na tendencję do linienia, warto regularnie szczotkować sierść buldoga, najlepiej 2-3 razy w tygodniu. Pomaga to usunąć martwe włosy i pobudza krążenie w skórze. Najlepiej sprawdzą się miękkie szczotki z naturalnym włosiem lub gumowe rękawice do masażu.
- Kąpiele: buldog francuski nie wymaga częstych kąpieli, ponieważ jego skóra jest podatna na przesuszenie. Zaleca się kąpanie co 1,5-2 miesiące lub w razie potrzeby, używając delikatnych szamponów przeznaczonych dla psów o wrażliwej skórze. Po kąpieli należy dokładnie osuszyć wszystkie fałdy skórne, aby uniknąć podrażnień i infekcji.
- Pielęgnacja fałdów skórnych: charakterystyczne zmarszczki na twarzy buldoga wymagają codziennej pielęgnacji. Wilgoć i zanieczyszczenia mogą prowadzić do zapalenia fałdów skórnych (fold dermatitis). Zaleca się przemywanie ich wacikiem zwilżonym specjalnym płynem antybakteryjnym lub wodą z dodatkiem łagodnego środka pielęgnacyjnego, a następnie dokładne osuszanie.
Pielęgnacja zębów: zęby należy szczotkować codziennie, aby zapobiec odkładaniu się kamienia nazębnego, paradontozie i nieświeżemu zapachowi z pyszczka.
Pielęgnacja oczu: należy je regularnie przemywać letnią przegotowaną wodą lub specjalnym preparatem do przemywania oczu dla psów.
Pielęgnacja pazurów: należy je regularnie skracać, aby nie dopuścić do ich nadmiernego wzrostu.
Żywienie
- Wymaga zbilansowanej pełnoporcjowej karmy, która zaspokoi jego potrzeby i będzie dostosowana do wieku i trybu życia.
- Może mieć nadmierny apetyt, dlatego należy kontrolować ilość spożywanej karmy i wagę psa.
- Można stosować gotowe karmy komercyjne lub żywić go w sposób tradycyjny.
Dołącz do grupy świadomych opiekunów
Ciekawostki o rasie
- Buldogi francuskie zostały sklasyfikowane na 58 miejscu pod względem inteligencji wśród ras psów.
- Z powodu swojej budowy psy te rozmnażane są za pomocą sztucznej inseminacji, a porody najczęściej (80%) rozwiązywane są za pomocą cesarskiego cięcia.
- Mimo pochodzenia od psów walczących z bykami traktowane są wyłącznie jako psy do towarzystwa.
- Synonimy nazw rasy: Frenchie, Boule Dogue Français.
- Rejestry: FCI, AKC, UKC, FCI, CKC, KCGB (Związek Kynologiczny Wielkiej Brytanii), ANKC (Australian National Kennel Club), NKC (National Kennel Club).
Buldog francuski – opis rasy i predyspozycje do chorób, opracowane na podstawie:
- Ackerman L. The Genetic Connection: A Guide to Health Problems in Purebred Dogs. Second edition. AAHA Press; 2011.
- Bell JS, Cavanagh KE, Tilley LP, Smith FW. Veterinary medical guide to dog and cat breeds. Jackson, Wyoming. Teton New Media; 2012.
- Gough A, Thomas A. Breed Predispositions to Disease in Dogs and Cats. 2nd Edition. Wiley-Blackwell; 2010.
- Crook A, Dawson S, Cote E, MacDonald S, Berry J. Canine Inherited Disorders Database [Internet]. University of Prince Edward Island. 2011.
- Breed Specific Health Concerns [Internet]. American Kennel Club Canine Health Foundation, Inc. [cited 2013 Apr 11]. Available from: http:/www.akcchf.org/canine-health/breed-specific-concerns/
- Lowell Ackerman Pet-specific care for the veterinary team
- Wybrane wrodzone wady rozwojowe i choroby dziedziczne u psów i kotów pod redakcją prof. dr hab. Antoniego Schollenbergera
- Kompendium lekarza weterynarii i hodowcy. Psy Rasowe pod redakcją Michała Ceregrzyna
- https://ofa.org/chic-programs/browse-by-breed/
- https://www.acvo.org/