Golden retriever opis rasy i predyspozycje do chorób

Golden retriever opis rasy i predyspozycje do chorób

Golden retriever opis rasy i predyspozycje do chorób

O czym przeczytasz w artykule:

Golden retriever opis rasy i predyspozycje do chorób.

Waga: ♀25-32 kg ♂27-36 kg |Wysokość w kłębie: ♀51-56 cm ♂56-61 cm

Średnia długość życia: 10-12 lat | Dojrzałość: 18 m-cy | Początek starzenia: 6 lat | Maksymalna długość życia: 16 lat

Dostępne badania genetyczne: hipertermia złośliwa (Malignant Hyperthermia MH), mielopatia zwyrodnieniowa (Degenerative Myelopathy DM), chondrodysplazja i chondrodystrofia (Chondrodysplasia CDPA and -dystrophy CDDY and IVDD risk), hiperurikozuria (Hyperuricosuria SLC), postępujący zanik siatkówki prcd-PRA (Progressive Retinal Atrophy prcd-PRA), postępujący zanik siatkówki GR-PRA1 (Progressive Retinal Atrophy GR-PRA1), postępujący zanik siatkówki GR-PRA2 (Progressive Retinal Atrophy GR-PRA2), wrodzony zespół miasteniczny (Congenital Myasthenic Syndrome CMS), lipofuscynoza neuroceroidalna (Neuronal Ceroid Lipofuscinosis NCL), dystrofia mięśniowa (Muscular Dystrophy MD), rybia łuska (Ichthyosis), wrodzona łamliwość kości (Osteogenesis Imperfecta),  rybia łuska typ 2 (Ichthyosis type 2).

Badania przed dopuszczeniem do hodowli (zalecenia OFA, certyfikat CHIC)

Wymagane badania obejmują:

  • badanie rentgenowskie stawów biodrowych (w kierunku dysplazji bioder),
  • badanie rentgenowskie stawów łokciowych (w kierunku dysplazji łokci),
  • coroczne badanie okulistyczne (CERF/CAER) do ukończenia 8. roku życia,
  • badanie kardiologiczne przeprowadzone przez lekarza weterynarii specjalizującego się w kardiologii.

Badania zalecane obejmują:

  • pełny profil tarczycowy, w tym oznaczenie autoprzeciwciał tarczycowych, które mogą wskazywać na autoimmunologiczne zapalenie tarczycy,
  • ocenę rzepek kolanowych w kierunku ich zwichnięcia.

Golden Retriever w skrócie

Zalety

  • Lojalny i bardzo przywiązany do opiekunów
  • Łagodny, cierpliwy i przyjazny wobec dzieci
  • Inteligentny i chętny do współpracy – dobrze poddaje się szkoleniu
  • Pełen energii i chęci do zabawy
  • Sprawdza się w sportach, pracy terapeutycznej i jako pies rodzinny

Wady

  • Intensywnie gubi sierść przez cały rok (szczególnie w okresach linienia)
  • Wymaga regularnej pielęgnacji i częstego wyczesywania
  • Nie znosi samotności – może cierpieć na lęk separacyjny
  • Potrzebuje dużo ruchu i zajęcia – znudzony bywa niszczycielski
  • Ma tendencję do nadwagi, jeśli nie ma odpowiedniej dawki ruchu i zbilansowanej diety

Wygląd golden retrievera

Golden retriever to harmonijnie zbudowany, średnio duży pies o proporcjonalnej, mocnej, ale eleganckiej sylwetce. Sprawia wrażenie psa silnego i wytrzymałego, a jednocześnie aktywnego i pełnego gracji. Cała sylwetka jest zwarta, ale nie ciężka, jego budowa odzwierciedla pierwotne przeznaczenie – pracę w terenie i wodzie – dlatego łączy w sobie siłę, równowagę i swobodę ruchu.

Głowa golden retrievera jest proporcjonalna do tułowia, o szerokiej, lekko wysklepionej czaszce i wyraźnie zaznaczonym stopie. Pysk jest prosty, mocny i głęboki, zakończony dobrze rozwiniętą, najczęściej czarną truflą nosa. Szczęki są silne, z pełnym uzębieniem i zgryzem nożycowym. Oczy są średniej wielkości, ciemnobrązowe, szeroko rozstawione, o łagodnym, inteligentnym i przyjaznym wyrazie. Uszy są średniej wielkości, osadzone na wysokości oczu, przylegające do policzków.

Szyja jest średniej długości, dobrze umięśniona i sucha, płynnie przechodząca w mocne barki. Klatka piersiowa jest głęboka, z dobrze wysklepionymi żebrami, grzbiet prosty i mocny, a lędźwie krótkie oraz dobrze umięśnione. Kończyny przednie są proste, o solidnym kośćcu, z dobrze przylegającymi łopatkami. Kończyny tylne są silne, dobrze umięśnione, z wyraźnie zaznaczonym kątowaniem stawów kolanowych i skokowych, co zapewnia mocne odbicie w ruchu. Łapy są okrągłe, zwarte, tzw. „kocie”, z grubymi opuszkami. Ogon jest osadzony na wysokości linii grzbietu, gruby u nasady i dobrze owłosiony. Noszony jest w linii grzbietu lub nieco poniżej, nigdy zakręcony nad grzbietem. W ruchu podkreśla równowagę i harmonijną sylwetkę psa.

Szata golden retrievera jest jedną z najbardziej charakterystycznych cech rasy. Sierść jest gęsta, prosta lub lekko falowana, z obfitym podszerstkiem, który chroni psa przed zimnem i wilgocią. Występują wyraźne pióra na tylnej stronie kończyn, ogonie, klatce piersiowej i brzuchu. Umaszczenie przyjmuje odcienie złota i kremu, niedopuszczalne są barwy mahoniowe oraz czerwone.

Ruch golden retrievera jest swobodny, płynny i wydajny, z dobrym wykrokiem kończyn przednich i silnym napędem tylnych. Pies porusza się lekko, z widoczną równowagą i pewnością siebie. Całość sprawia wrażenie psa przyjaznego, inteligentnego i zawsze gotowego do pracy, co doskonale oddaje charakter tej wszechstronnej i oddanej człowiekowi rasy.Golden retriever opis rasy i predyspozycje do chorób.

Golden retriever opis rasy i predyspozycje do chorób

Charakter golden retrievera

Golden retriever opis rasy i predyspozycje do chorób. Golden retriever to rasa o niezwykle łagodnym, zrównoważonym i przyjaznym charakterze, łącząca inteligencję, wrażliwość i ogromne oddanie swojemu opiekunowi. To psy pewne siebie, ale pozbawione agresji, otwarte wobec ludzi i zazwyczaj nastawione pozytywnie także do obcych. Ich naturalna życzliwość sprawia, że rzadko wykazują instynkt obronny typowy dla ras stróżujących – zamiast podejrzliwości częściej okazują ciekawość i chęć kontaktu.

Golden retrievery są wyjątkowo lojalne i silnie związane ze swoją rodziną. Potrzebują bliskości człowieka i źle znoszą długotrwałą samotność. Ich wrażliwość emocjonalna sprawia, że doskonale wyczuwają nastrój opiekuna, dlatego tak dobrze odnajdują się w roli psów terapeutycznych i asystujących. Jednocześnie są to psy energiczne, radosne i pełne entuzjazmu, które długo zachowują młodzieńczą spontaniczność.

Inteligencja i chęć współpracy sprawiają, że golden retriever uczy się szybko i chętnie. To rasa nastawiona na pracę z człowiekiem, dlatego najlepiej reaguje na szkolenie oparte na pozytywnej motywacji. Nie jest psem upartym ani dominującym, jednak wymaga konsekwentnego wychowania i jasno wyznaczonych zasad. Przy odpowiednim prowadzeniu wykazuje dużą stabilność psychiczną i przewidywalność zachowań.

Golden retriever potrzebuje regularnej aktywności fizycznej oraz stymulacji umysłowej. Jako pies aportujący ma silny instynkt noszenia przedmiotów, zamiłowanie do wody i pracy węchowej. Brak ruchu i zajęcia może prowadzić do frustracji, nadmiernej ekscytacji lub niszczenia przedmiotów. W aktywnym domu, gdzie może uczestniczyć w codziennym życiu rodziny, rozwija swoje najlepsze cechy.

W relacjach z dziećmi golden retriever zazwyczaj jest cierpliwy, delikatny i opiekuńczy, choć jak każdy pies wymaga odpowiedniej socjalizacji i nadzoru w kontaktach z najmłodszymi. Z innymi zwierzętami przeważnie dogaduje się dobrze, zwłaszcza jeśli był z nimi wychowywany od młodego wieku. To rasa, która najlepiej czuje się jako pełnoprawny członek rodziny – potrzebuje uwagi, ruchu i wspólnych aktywności. W odpowiednich warunkach golden retriever staje się niezwykle wiernym, radosnym i stabilnym towarzyszem, łączącym łagodność z energią i gotowością do pracy.

Najlepszy dom dla golden retrievera

Golden retriever najlepiej czuje się w domu, w którym jest traktowany jak pełnoprawny członek rodziny i ma stały kontakt z człowiekiem. Idealnym miejscem do życia jest dom z ogrodem, gdzie może swobodnie się poruszać i spędzać czas na świeżym powietrzu. Ogród nie zastępuje jednak spacerów – to pies aktywny, który potrzebuje codziennych, dłuższych wyjść, możliwości biegania, aportowania i pracy węchowej.

Może mieszkać również w mieszkaniu, nawet w bloku, pod warunkiem że opiekun zapewni mu odpowiednią dawkę ruchu i zajęć umysłowych. Brak aktywności szybko prowadzi do nadmiernej ekscytacji, niszczenia przedmiotów lub problemów z zachowaniem. To rasa energiczna, która potrzebuje minimum kilku aktywnych spacerów dziennie oraz dodatkowych form pracy, takich jak szkolenie, zabawy węchowe czy sporty kynologiczne.

Golden retriever bardzo źle znosi długotrwałą samotność. Silnie przywiązuje się do opiekunów i może cierpieć na lęk separacyjny, jeśli regularnie pozostaje sam na wiele godzin. Nie jest to pies, który dobrze odnajdzie się w domu, gdzie wszyscy domownicy pracują poza nim przez większość dnia. Najlepiej funkcjonuje tam, gdzie ktoś spędza z nim dużo czasu lub może zapewnić mu towarzystwo.

To jedna z najlepszych ras dla rodzin z dziećmi. Golden retriever jest cierpliwy, łagodny i chętny do wspólnej zabawy. Dobrze socjalizowany będzie oddanym towarzyszem zarówno dla starszych dzieci, jak i młodszych, choć jak w przypadku każdej rasy, zabawy powinny odbywać się pod nadzorem dorosłych. Jego przyjazny charakter sprawia, że rzadko reaguje nerwowo, ale ze względu na swoją wielkość może niechcący przewrócić małe dziecko w trakcie zabawy.

Osoby starsze i niepełnosprawne mogą doskonale odnaleźć się w towarzystwie golden retrievera, zwłaszcza że rasa ta często pracuje jako pies asystujący i terapeutyczny. Trzeba jednak pamiętać, że to pies średniej wielkości, silny i energiczny, który wymaga regularnego ruchu. Jeśli opiekun nie jest w stanie zapewnić mu odpowiedniej aktywności fizycznej, konieczne może być wsparcie rodziny lub pomoc w wyprowadzaniu psa.Golden retriever opis rasy i predyspozycje do chorób.

Najlepszy dom dla golden retrievera to miejsce, w którym opiekunowie są aktywni, cierpliwi i gotowi na codzienny kontakt oraz wspólne zajęcia. To pies, który kocha wodę, długie spacery i pracę z człowiekiem. Nie nadaje się do życia w izolacji, w kojcu ani jako „pies podwórkowy”. Najszczęśliwszy będzie tam, gdzie może być blisko swojej rodziny, uczestniczyć w jej codziennym życiu i regularnie wykorzystywać swoją energię oraz inteligencję.

golden retriever opis rasy i predyspozycje do chorób

Wzorzec: golden retriever FCI
Standard N° 111 /28.10.2009

GOLDEN RETRIEVER OPIS RASY I PREDYSPOZYCJE DO CHORÓB

  • Pochodzenie: Wielka Brytania
  • Użytkowość: pies myśliwski
  • Klasyfikacja FCI: Grupa 8 – Aportery, płochacze i psy dowodne Sekcja 1 – Retrievery, próby pracy wymagane,
  • Możliwość zakupu  w Polsce: tak
  • Cena psa z rodowodem FCI: 3500-7000 zł
  • Golden retriever opis rasy i predyspozycje do chorób

Golden Retriever- skąd pochodzi - historia rasy

Golden retriever opis rasy i predyspozycje do chorób, Golden retriever wywodzi się z Wielkiej Brytanii, a dokładniej ze Szkocji, gdzie w drugiej połowie XIX wieku rozpoczęto planową hodowlę psa myśliwskiego idealnie przystosowanego do aportowania ptactwa wodnego.

Twórcą rasy był szkocki arystokrata Dudley Marjoribanks, który prowadził swoją hodowlę w posiadłości Guisachan w Inverness-shire. Jego celem było uzyskanie psa o doskonałym węchu, delikatnym chwycie (tzw. „miękkim pysku”), wytrzymałości w trudnym, wilgotnym terenie oraz łagodnym, stabilnym charakterze. Za początek rasy uznaje się skojarzenie żółtego retrievera o imieniu Nous z suczką rasy tweed water spaniel o imieniu Belle w 1868 roku. Tweed water spaniel była dziś już nieistniejącą rasą użytkową, cenioną za zdolności do pracy w wodzie.

W kolejnych latach do programu hodowlanego włączano również setery irlandzkie oraz bloodhoundy, aby poprawić węch i budowę ciała. Efektem tych przemyślanych krzyżowań był pies o złocistej sierści, doskonałych predyspozycjach łowieckich i wyjątkowo przyjaznym usposobieniu. Początkowo psy te nazywano „żółtymi retrieverami” i wystawiano w tej kategorii.

Oficjalne uznanie rasy w Wielkiej Brytanii nastąpiło w 1913 roku przez The Kennel Club, który zarejestrował je pod nazwą „Retriever (Yellow or Golden)”. W 1920 roku nazwę skrócono do obecnie używanej – Golden Retriever. Rasa szybko zdobyła popularność nie tylko jako pies myśliwski, ale również jako towarzysz rodziny, pies pracujący w ratownictwie, dogoterapii i jako przewodnik osób niewidomych. Dzięki inteligencji, łagodności i chęci współpracy golden retriever stał się jedną z najbardziej rozpoznawalnych i lubianych ras na świecie.

Międzynarodowa Federacja Kynologiczna Fédération Cynologique Internationale (FCI) uznała rasę w 1954 roku, natomiast American Kennel Club (AKC) zarejestrował golden retrievera w 1925 roku.

Użytkowość rasy

Golden retriever to wszechstronna rasa użytkowa, która od początku była hodowana jako pies myśliwski, specjalizujący się w aportowaniu postrzelonego ptactwa, zwłaszcza z wody. Dzięki doskonałemu węchowi, wytrzymałości oraz tzw. „miękkiemu chwytowi”, który pozwala przenosić zwierzynę bez jej uszkadzania, szybko stał się jednym z najbardziej cenionych aporterów w Wielkiej Brytanii i Ameryce Północnej.

Z czasem jego inteligencja, chęć współpracy z człowiekiem oraz łagodne, stabilne usposobienie sprawiły, że znalazł zastosowanie także poza łowiectwem. Obecnie golden retriever jest powszechnie wykorzystywany jako pies przewodnik osób niewidomych, pies asystujący osobom z niepełnosprawnościami oraz pies terapeutyczny. Jego empatia, cierpliwość i wysoka odporność na stres predysponują go do pracy w szpitalach, ośrodkach rehabilitacyjnych i szkołach.

Rasa ta sprawdza się również w ratownictwie – jako pies poszukiwawczo-ratowniczy, tropiący oraz pracujący w zespołach gruzowych i terenowych. Goldeny z powodzeniem uczestniczą także w sportach kynologicznych, takich jak obedience, agility czy nosework, gdzie mogą wykorzystywać swoją energię, inteligencję i naturalną motywację do pracy. Golden retriever wyróżnia się ogromną chęcią współpracy, wysoką podatnością na szkolenie oraz silną potrzebą kontaktu z opiekunem.

To pies, który najlepiej funkcjonuje w aktywnym domu, gdzie ma możliwość codziennego ruchu i wykonywania zadań. Choć jest łagodny i przyjazny, wymaga konsekwentnego wychowania i odpowiedniego ukierunkowania energii. W środowisku, które zapewnia mu pracę, aktywność i bliskość człowieka, golden retriever w pełni wykorzystuje swoje naturalne predyspozycje i staje się niezawodnym partnerem zarówno w pracy, jak i w życiu rodzinnym.Golden retriever opis rasy i predyspozycje do chorób.

Predyspozycje golden retrieverów do chorób

Ogólne informacje zdrowotne

Golden retriever to rasa ogólnie wytrzymała, jednak obciążona predyspozycjami do chorób genetycznych, szczególnie dysplazji stawów biodrowych i łokciowych, nowotworów, chorób serca oraz schorzeń oczu.

Kluczowe znaczenie dla zdrowia psów tej rasy mają odpowiedzialna hodowla, regularne badania profilaktyczne oraz utrzymanie prawidłowej masy ciała i odpowiedniej aktywności fizycznej.

Choroby zębów

Golden retriever opis rasy i predyspozycje do chorób. Choroby zębów to jeden z najczęstszych problemów przewlekłych u zwierząt domowych, które nie mają regularnie szczotkowanych zębów. Na zębach początkowo zalegają resztki jedzenia, następnie na widocznych częściach zębów odkłada się kamień nazębny i prowadzi do infekcji dziąseł i korzeni zębów.

Jeśli nie zapobiegniesz chorobom zębów na początku regularnie usuwając resztki jedzenia, to trzeba będzie leczyć bardziej zaawansowane stadia choroby, co będzie Ciebie znacznie droższe. W ciężkich przypadkach pies może stracić zęby, a w wyniku przewlekłej infekcji zębów jest narażony na uszkodzenie narządów wewnętrznych. Poza tym, będzie milszym towarzyszem, jeśli nie powala wszystkich swoim śmierdzącym psim oddechem!

Infekcje

Golden retrievery są podatne na infekcje bakteryjne i wirusowe – tak samo, jak psy innych ras. Najważniejsze choroby zakaźne to: z parwowiroza, wścieklizna i nosówka.

Wielu z tych infekcji można zapobiec poprzez szczepienia, które powinny być dostosowane do chorób występujących w danym regionie, wieku i innych czynników.

Otyłość

Otyłość może być poważnym problemem zdrowotnym u airedale terierów. Jest to poważna choroba, która może powodować lub nasilać problemy ze stawami, zaburzenia metaboliczne i trawienne, powodować ból i sprzyjać chorobom serca. 

Chociaż kuszące jest dawać jedzenie za każdym, gdy pupil popatrzy na ciebie błagalnie, pamiętaj, że lepiej jest go przytulić lub zabrać na spacer niż po kryjomu dokarmiać. On poczuje się lepiej i Ty też!

Pasożyty

Golden retriever narażony jest na pasożyty wewnętrzne i zewnętrzne, takie jak: tęgoryjce, glisty, nicienie sercowe, włosogłówki, pchły, kleszcze i inne. Niektóre z tych pasożytów mogą zostać przeniesione na Ciebie lub członka Twojej rodziny i stanowią poważny problem dla wszystkich.

W przypadku psa pasożyty te mogą powodować ból, dyskomfort, a nawet śmierć, dlatego ważne jest, regularne badanie i profilaktyczne odrobaczanie.

Kastracja

Kastracja to chirurgiczne usunięcie jajników i zwykle macicy u samic, a u samców chirurgiczne usunięcie jąder. Kastracja zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia niektórych rodzajów nowotworów i eliminuje możliwość zajścia w ciążę przez zwierzę lub spłodzenia niechcianych szczeniąt.

Wykonanie tej operacji pozwala wykorzystać sytuację, gdy zwierzę jest w znieczuleniu, aby zidentyfikować i zaradzić niektórym chorobom, które mogą się w przyszłości rozwinąć, np. prześwietlenie stawów lub usunięcie przetrwałego zęba.

Charakterystyczne cechy fizjologiczne

Parametry kardiologiczne: przykładowe wartości echokardiograficzne i fizjologiczne obserwowane u zdrowych psów rasy golden retriever. Dane te pochodzą z badań kardiologicznych przeprowadzonych na grupie dorosłych zwierząt i stanowią orientacyjne wartości referencyjne dla tej rasy. W praktyce klinicznej parametry te wykorzystuje się podczas badania echokardiograficznego serca do oceny budowy i funkcjonowania komór serca, przegrody międzykomorowej oraz dużych naczyń. Należy pamiętać, że wartości te mogą się różnić w zależności od wieku psa, jego kondycji fizycznej, masy ciała, poziomu aktywności oraz indywidualnych cech organizmu. Dlatego interpretacja wyników powinna zawsze być dokonywana przez lekarza weterynarii w odniesieniu do konkretnego pacjenta oraz jego stanu klinicznego.

 

Parametr

Średnia (zakres)

Masa ciała (kg)

32 (23–41)

Częstość akcji serca (uderzeń/min)

100 (80–140)

LVPWD (mm)

10 (8–12)

LVPWS (mm)

15 (10–19)

LVD (mm)

45 (37–51)

LVS (mm)

27 (18–35)

FS (%)

39 (27–55)

EPSS (mm)

5 (1–10)

RVD (mm)

13 (7–27)

IVSd (mm)

10 (8–13)

IVSs (mm)

14 (10–17)

AOD (mm)

24 (14–27)

LAS (mm)

27 (16–32)

N (liczba badanych psów)

20

LVPWD – grubość tylnej ściany lewej komory serca w końcu rozkurczu, LVPWS – grubość tylnej ściany lewej komory serca w końcu skurczu, LVD – wymiar jamy lewej komory serca w końcu rozkurczu, LVS – wymiar jamy lewej komory serca w końcu skurczu, FS – frakcja skracania mięśnia sercowego wyrażona w procentach, EPSS – odległość punktu E od przegrody międzykomorowej, RVD – wymiar jamy prawej komory serca w końcu rozkurczu, IVSd – grubość przegrody międzykomorowej w końcu rozkurczu, IVSs – grubość przegrody międzykomorowej w końcu skurczu, AOD – średnica korzenia aorty w końcu rozkurczu, LAS – wymiar lewego przedsionka w końcu skurczu, N – liczba badanych zwierząt

Wczesna kastracja: to zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu gonad (jąder u samców lub jajników, często wraz z macicą, u samic) wykonywany przed osiągnięciem dojrzałości płciowej, najczęściej w wieku około 6 miesięcy lub wcześniej. Zabieg ten od wielu lat jest rutynowo zalecany w profilaktyce niekontrolowanego rozmnażania psów, jednak coraz więcej badań wskazuje, że u niektórych ras – w tym u golden retrieverów – może on mieć istotny wpływ na rozwój organizmu oraz ryzyko występowania określonych chorób. Hormony płciowe odgrywają ważną rolę nie tylko w reprodukcji, lecz także w regulacji wzrostu, rozwoju kośćca, metabolizmu oraz funkcjonowania układu odpornościowego. Usunięcie gonad we wczesnym wieku prowadzi do zmian hormonalnych, które mogą wpływać na rozwój organizmu psa. Jednym z najlepiej udokumentowanych efektów jest opóźnione zamykanie płytek wzrostowych w kościach długich. W badaniach wykazano, że suki wysterylizowane bardzo wcześnie (np. około 7 tygodnia życia) miały znacznie późniejsze zamknięcie płytek wzrostowych niż te poddane zabiegowi w wieku 7 miesięcy, a obie grupy różniły się od psów pozostających niekastrowanymi. W rezultacie psy kastrowane przed osiągnięciem dojrzałości płciowej często mają dłuższe kończyny, węższą klatkę piersiową oraz zmienione proporcje ciała. Zmiany te mogą wpływać na biomechanikę stawów i zwiększać ryzyko chorób ortopedycznych. Badania populacyjne wykazały, że golden retrievery kastrowane przed ukończeniem 12 miesiąca życia częściej cierpią na schorzenia układu ruchu. W jednym z badań obejmujących 759 psów tej rasy stwierdzono, że pęknięcie więzadła krzyżowego kolana (CCL) występowało u około 5% samców i 8% samic kastrowanych przed 6 miesiącem życia, podczas gdy w grupie psów niekastrowanych nie odnotowano takich przypadków. W innych analizach wykazano również zwiększone ryzyko dysplazji stawu biodrowego (około 1,5-krotnie wyższe u psów kastrowanych przed rozpoznaniem choroby), zwichnięcia rzepki oraz innych zaburzeń stawów. Wczesna kastracja może zwiększać ogólne ryzyko jednego lub więcej zaburzeń ortopedycznych nawet 4–5-krotnie. Dodatkowym czynnikiem jest większa skłonność psów kastrowanych do nadwagi lub otyłości, co dodatkowo obciąża stawy. Badania wskazują również na związek między wczesną kastracją a ryzykiem niektórych nowotworów. U golden retrieverów szczególną uwagę zwraca się na nowotwory takie jak naczyniakomięsak (hemangiosarcoma), kostniakomięsak (osteosarcoma) czy chłoniak. Wykazano, że wysterylizowane suki mogą mieć ponad pięciokrotnie wyższe ryzyko rozwoju naczyniakomięsaka serca w porównaniu z sukami niekastrowanymi, a ryzyko naczyniakomięsaka śledziony może być ponad dwukrotnie wyższe. U psów kastrowanych obserwowano również zwiększone ryzyko raka kości oraz raka prostaty. Ponadto wczesna kastracja samców golden retrieverów była powiązana z około trzykrotnie wyższym ryzykiem rozwoju chłoniaka w porównaniu z samcami niekastrowanymi. Oprócz chorób ortopedycznych i nowotworowych obserwuje się także inne możliwe konsekwencje zdrowotne. Psy kastrowane przed osiągnięciem dojrzałości płciowej częściej cierpią na nietrzymanie moczu (szczególnie suki), niedoczynność tarczycy oraz niektóre zaburzenia metaboliczne. W niektórych badaniach wskazano również zwiększone ryzyko ostrego zapalenia trzustki oraz częstsze występowanie reakcji niepożądanych po szczepieniach u psów kastrowanych w porównaniu z psami niekastrowanymi. Współczesne badania podkreślają, że hormony płciowe pełnią ważną funkcję ochronną w organizmie. Ich brak może prowadzić do zmian w regulacji hormonalnej – między innymi do wzrostu poziomu hormonu luteinizującego (LH), który oddziałuje na wiele tkanek organizmu i może wpływać na procesy zapalne oraz podział komórek. Zjawisko to jest rozważane jako jeden z potencjalnych mechanizmów odpowiedzialnych za niektóre negatywne skutki wczesnej kastracji. Ze względu na te obserwacje coraz częściej podkreśla się potrzebę indywidualnej oceny każdego psa przed podjęciem decyzji o kastracji. U golden retrieverów – rasy predysponowanej do niektórych chorób ortopedycznych i nowotworowych – szczególnie ważne jest uwzględnienie wieku psa, jego kondycji, trybu życia oraz ryzyka niekontrolowanego rozmnażania. W niektórych przypadkach rozważa się także alternatywne metody zapobiegania rozmnażaniu, takie jak wazektomia czy histerektomia, które pozostawiają gospodarkę hormonalną organizmu nienaruszoną.

Nadwrażliwość na leki

Zaburzenia metabolizmu anestetyków: u golden retrieverów opisano szczególną predyspozycję do wolniejszego metabolizowania niektórych leków stosowanych w znieczuleniu ogólnym. Nie jest to jednak typowa nadwrażliwość na anestetyki, lecz zjawisko związane z mutacją genetyczną wpływającą na aktywność enzymu wątrobowego CYP2B11. Enzym ten odgrywa istotną rolę w metabolizmie niektórych środków anestetycznych, w tym tiobarbituranów oraz propofolu. U psów posiadających tę mutację rozkład tych substancji w organizmie może przebiegać wolniej, co prowadzi do utrzymywania się wyższych stężeń leków we krwi przez dłuższy czas. W konsekwencji u części golden retrieverów obserwuje się wydłużony okres wybudzania po znieczuleniu oraz dłuższe działanie leków anestetycznych w porównaniu z psami, które nie posiadają tej mutacji. Z tego powodu u psów tej rasy szczególnie istotne jest indywidualne dobranie protokołu znieczulenia, odpowiednie monitorowanie pacjenta w trakcie zabiegu oraz obserwacja w okresie wybudzania. W praktyce klinicznej większość golden retrieverów dobrze toleruje nowoczesne schematy anestezjologiczne, jednak świadomość możliwych różnic w metabolizmie leków pozwala lekarzowi weterynarii na bezpieczniejsze planowanie znieczulenia.

Choroby dziedziczne

Aksonopatia czuciowo-ruchowa: to rzadka, mitochondrialnie dziedziczona choroba układu nerwowego, przekazywana wyłącznie przez matkę. Objawia się powoli postępującą ataksją i dysmetrią, zazwyczaj między 2. a 8. miesiącem życia. Badania pośmiertne wykazują uszkodzenie włókien nerwowych zarówno w ośrodkowym, jak i obwodowym układzie nerwowym, przy czym najciężej dotknięte są szlaki proprioceptywne. Choroba spowodowana jest mutacją w genie mitochondrialnego tRNA dla tyrozyny.

Choroba von Willebranda: to dziedziczne zaburzenie krzepnięcia krwi związane z niedoborem lub nieprawidłową funkcją czynnika von Willebranda. Choroba dziedziczona jest autosomalnie recesywnie i zwykle powoduje łagodne lub umiarkowane skłonności do krwawień. Objawy najczęściej ujawniają się podczas zabiegów chirurgicznych, urazów, cieczki lub porodu i mogą obejmować przedłużone krwawienie z ran, krwawienia z nosa oraz wybroczyny. 

Dysplazja stawów biodrowych DSB: to dziedziczna, wielogenowa choroba rozwojowa stawu biodrowego, charakteryzująca się niewłaściwym dopasowaniem głowy kości udowej do panewki miednicznej. Skutkiem tej nieprawidłowości jest mechaniczna niestabilność stawu, prowadząca do mikrourazów, postępujących zmian zwyrodnieniowych oraz przewlekłego stanu zapalnego. Objawy kliniczne mogą obejmować sztywność kończyn miednicznych, trudności przy wstawaniu, niechęć do ruchu, kulawiznę oraz ból nasilający się po wysiłku fizycznym. Nasilenie objawów jest zróżnicowane – u części psów choroba może przebiegać bez wyraźnych symptomów przez długi czas, podczas gdy u innych prowadzi do poważnych zaburzeń ruchu. 

Dysplazja stawów łokciowych: jest to dziedziczne, wielogenowe schorzenie rozwojowe stawu łokciowego polegające na nieprawidłowym wykształceniu i niedopasowaniu powierzchni stawowych tworzących ten staw. Zaburzenia w budowie anatomicznej prowadzą do nieprawidłowego rozkładu sił działających w stawie, co powoduje mikrourazy, przewlekły stan zapalny oraz stopniowy rozwój zmian zwyrodnieniowych (zapalenia i zwyrodnienia stawu łokciowego). Pod pojęciem dysplazji stawu łokciowego kryje się kilka wad rozwojowych, które mogą występować pojedynczo lub jednocześnie. Najczęściej wyróżnia się: fragmentację wyrostka dziobiastego przyśrodkowego kości łokciowej (FCP – fragmented coronoid process), niezrośnięcie wyrostka łokciowego (UAP – ununited anconeal process), osteochondrozę przyśrodkowego kłykcia kości ramiennej (OCD – osteochondrosis) oraz nieprawidłowe dopasowanie powierzchni stawowych kości ramiennej, promieniowej i łokciowej (inkongruencję stawu łokciowego). Objawy kliniczne obejmują kulawiznę kończyny piersiowej, sztywność stawu łokciowego, ograniczenie ruchomości oraz ból nasilający się po wysiłku fizycznym. W wielu przypadkach pierwsze objawy pojawiają się już u młodych psów w okresie wzrostu, jednak choroba może ujawnić się także później w wyniku postępujących zmian zwyrodnieniowych. 

Hemofilia typu A/ niedobór czynnika VIII: to dziedziczna choroba układu krzepnięcia krwi wynikająca z niedoboru czynnika VIII. Schorzenie dziedziczy się w sposób sprzężony z chromosomem X (recesywnie), dlatego najczęściej chorują samce, natomiast samice są zazwyczaj bezobjawowymi nosicielkami mutacji. Choroba prowadzi do zaburzeń krzepnięcia krwi i nadmiernych krwawień, które mogą występować po urazach, zabiegach chirurgicznych lub nawet przy niewielkich uszkodzeniach tkanek. Opisy przypadków tej choroby pochodzą m.in. ze Stanów Zjednoczonych i Kanady.

Niedobór spektryny: rzadkie, dziedziczne schorzenie krwinek czerwonych związane z nieprawidłową budową ich błony komórkowej. Choroba dziedziczona jest autosomalnie dominująco i prowadzi do zwiększonej kruchości osmotycznej erytrocytów oraz sferocytozy, czyli zmiany ich prawidłowego kształtu. W konsekwencji może dochodzić do przedwczesnego rozpadu krwinek czerwonych i rozwoju niedokrwistości hemolitycznej.

Postępujący zanik siatkówki: to dziedziczna choroba oczu prowadząca do stopniowej degeneracji fotoreceptorów siatkówki (pręcików i czopków), czego konsekwencją jest postępująca utrata wzroku, a ostatecznie ślepota. Najczęściej występującą formą jest prcd-PRA, dziedziczona autosomalnie recesywnie. Objawy pojawiają się zazwyczaj między 3. a 8. rokiem życia i początkowo obejmują pogorszenie widzenia o zmierzchu oraz w nocy, a następnie postępujące pogarszanie się widzenia w ciągu dnia. W rasie występują też inne recesywnie dziedziczone formy choroby, w tym GR-PRA1, w której średni wiek wystąpienia objawów wynosi około 7 lat, oraz GR-PRA2. Poszczególne odmiany PRA mogą być wykrywane za pomocą testów genetycznych. Według danych OptiGen około 1% osobników jest dotkniętych prcd-PRA, a około 26% stanowią nosiciele mutacji. Dane rejestrowe Orthopedic Foundation for Animals wskazują, że nosicielami prcd-PRA jest około 2,4% badanych psów, natomiast nosicielstwo mutacji GR-PRA1 wynosi około 1,6%, a GR-PRA2 około 2,9%. Częstość allelu odpowiedzialnego za GR-PRA1 szacuje się na około 5% w Wielkiej Brytanii, 6% w Szwecji, 2% we Francji oraz poniżej 0,5% w Stanach Zjednoczonych.

Rybia łuska golden retrieverów typ 1 i 2: to dziedziczna, autosomalnie recesywna choroba skóry, charakteryzująca się łuszczeniem i nadmiernym rogowaceniem naskórka, zwykle bez świądu. W typowej formie GR ICH1 zmiany pojawiają się u młodych psów i obejmują symetryczne łuszczenie, najczęściej w okolicach tułowia, z lekką hiperpigmentacją. Objawy są zazwyczaj łagodne i mogą ograniczać się do łupieżu, choć w niektórych przypadkach mogą występować łagodna łojotokowość. W ostatnio zidentyfikowanej formie rybiej łuski (GR ICH2), wywoływanej przez inny gen, dochodzi do wyraźniejszych objawów klinicznych, w tym nasilonego łuszczenia, przewlekłych infekcji skóry i spowolnionego wzrostu szczeniąt. Psy dotknięte GR ICH2 wymagają staranniejszej pielęgnacji, w tym regularnych kąpieli, stosowania preparatów nawilżających oraz suplementów wspierających kondycję skóry. Dostępne są testy genetyczne pozwalające wykryć nosicieli i psy dotknięte zarówno GR ICH1, jak i GR ICH2. Dzięki nim hodowcy mogą unikać kojarzenia dwóch nosicieli, co zapobiega wytwarzaniu szczeniąt z objawami choroby, a jednocześnie zachowują różnorodność genetyczną rasy. Nosicielstwo GR ICH1 i GR ICH2 pozwala na odpowiedzialne planowanie hodowli – psy nosiciele można łączyć wyłącznie z osobnikami wolnymi od mutacji. 

Zwichnięcie rzepki: to wielogenowa, dziedziczna, wrodzona wiotkość więzadeł rzepki, prowadząca do jej zwichnięcia, czyli przemieszczenia na stronę przyśrodkową lub boczną poza krawędź bloczka kości udowej. Objawia się kulawizną i bolesnością, może doprowadzić do zwyrodnienia stawu kolanowego. Zalecane jest leczenie chirurgiczne. 

Predyspozycje do chorób

Dotyczące jamy ustnej i zębów

Kamień nazębny:  choroby zębów to najczęstszy, chroniczny problem u zwierząt domowych, dotykający 80% wszystkich psów powyżej drugiego roku życia. Golden retrievery częściej niż inne psy ma problemy z zębami. Rozpoczyna się od odkładania się kamienia nazębnego na zębach i prowadzi do infekcji dziąseł i korzeni zębów co powoduje ryzyko uszkodzenia nerek, wątroby, serca i stawów.

Dotyczące narządów zmysłów: wzrok

Niewiele rzeczy ma tak dramatyczny wpływ na jakość życia Twojego psa, jak prawidłowe funkcjonowanie jego oczu. Niestety, airedale teriery mogą odziedziczyć lub rozwinąć wiele różnych chorób oczu, z których niektóre mogą powodować ślepotę, jeśli nie zostaną natychmiast leczone, a większość z nich może być niezwykle bolesna!

Dwurzędowość rzęs: wada rozwojowa, polegająca na obecności dodatkowego, podrażniającego rogówkę i spojówki, rzędu rzęs przy wewnętrznej krawędzi wolnego brzegu powiek. Rzęsy te mogą powodować wtórne owrzodzenia rogówki, prowadząc do bólu, łzawienia, mrużenia oczu oraz wtórnych infekcji. Leczeniem z wyboru jest usunięcie nieprawidłowych rzęs metodą krioterapii, elektroepilacji lub chirurgicznie. 

Dysplazja siatkówki: to schorzenie, które dotyczy nieprawidłowego rozwoju siatkówki oka. W rasie obserwuje się ogniskową dysplazję siatkówki oraz fałdy siatkówkowe. Może prowadzić do nieprawidłowego funkcjonowania siatkówki, choć w wielu przypadkach zmiany są ograniczone i nie wpływają znacząco na widzenie. Przypuszcza się, że choroba dziedziczona jest autosomalnie recesywnie. CERF nie zaleca rozmnażania psów tej rasy, u których stwierdzono jakąkolwiek postać dysplazji siatkówki.

Dystrofia rogówki: jest to schorzenie polegające na odkładaniu się złogów, najczęściej lipidów lub cholesterolu, w nabłonku (warstwie zewnętrznej) i zrębie (środkowej warstwie) rogówki, co prowadzi do jej zmętnienia. Zmiany zazwyczaj pojawiają się między 2. a 5. rokiem życia i zwykle mają charakter obustronny, choć mogą postępować powoli i nie powodować bólu ani znacznego pogorszenia widzenia. Dystrofia rogówki u dalmatyńczyków ma podłoże dziedziczne i najczęściej przebiega łagodnie, nie prowadząc do poważnych zaburzeń wzroku. Jednak w niektórych przypadkach może powodować lekkie zmętnienie rogówki lub zwiększoną wrażliwość na światło. Ze względu na możliwość genetycznego podłoża choroby, nie zaleca się rozmnażania psów, u których zdiagnozowano dystrofię rogówki, aby ograniczyć ryzyko jej występowania w kolejnych pokoleniach.

Idiopatyczny zespół Hornera: choroba jest wynikiem uszkodzenia współczulnego unerwienia oka i okolic twarzy, co prowadzi do charakterystycznych objawów: jednostronnej zwężonej źrenicy, opadania powieki górnej, zapadnięcia gałki ocznej oraz wysunięcia trzeciej powieki. W formie idiopatycznej, zespół Hornera jest najczęściej łagodny i przemija samoistnie w ciągu kilku tygodni do miesięcy. W przypadku postaci wtórnych objawy mogą wynikać z urazów szyi, klatki piersiowej, ucisku guza, chorób neurologicznych lub zmian w obrębie ucha środkowego. Diagnoza opiera się na badaniu klinicznym oraz testach farmakologicznych, które pozwalają odróżnić uszkodzenie nerwu współczulnego w obrębie oka od innych przyczyn podobnych objawów. Leczenie zazwyczaj nie jest konieczne w postaci idiopatycznej – zaleca się jedynie obserwację, gdyż większość psów wraca do pełnej funkcji oka. W przypadkach wtórnych należy zająć się pierwotną przyczyną, aby zapobiec powikłaniom. Rokowanie jest zazwyczaj bardzo dobre, a większość psów odzyskuje pełną sprawność oka, choć w rzadkich przypadkach zmiany mogą utrzymywać się długo lub mogą występować nawroty. U golden retrieverów schorzenie częściej występuje u psów (samców).

Jaskra: to poważna choroba oczu, która prowadzi do podwyższenia ciśnienia wewnątrzgałkowego i w konsekwencji uszkodzenia siatkówki oraz nerwu wzrokowego, co może skutkować trwałą, nieodwracalną ślepotą. Diagnostyka jaskry obejmuje przede wszystkim pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego (tonometria) oraz ocenę kąta przesączania (gonioskopia), który u psów z predyspozycją może być zbyt wąski, co utrudnia odpływ cieczy wodnistej z oka. Nieleczona jaskra prowadzi do zaniku nerwu wzrokowego i ślepoty, a jej objawy mogą obejmować: silny ból oka, mrużenie powiek, łzawienie, rozszerzenie źrenicy lub widoczne zmętnienie rogówki. Leczenie ma na celu obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego i zahamowanie postępu choroby, jednak uszkodzenia nerwu wzrokowego są nieodwracalne. 

Przetrwała błona źreniczna: wada wrodzona, w której w dotkniętym oku znajdują się przetrwałe elementy płodowej błony źrenicznej, które nie ulegają normalnej regresji do 3. miesiąca życia. Pasma te mogą łączyć tęczówkę z tęczówką, tęczówkę z rogówką, tęczówkę z soczewką lub tworzyć skupiska w komorze przedniej. PPM łączące tęczówkę z rogówką, soczewką lub w formie rozległych błon mogą zaburzać widzenie, prowadząc m.in. do zmętnień rogówki, zniekształceń źrenicy i ograniczenia dopływu światła do siatkówki. 

Samoistne przewlekłe uszkodzenia nabłonka rogówki:w rasie obserwuje się zwiększoną częstość występowania samoistnych, przewlekłych uszkodzeń nabłonka rogówki. Choroba objawia się powstawaniem trudno gojących się nadżerek lub owrzodzeń rogówki, które mogą powodować ból, łzawienie, światłowstręt i nadwrażliwość oka. Badania sugerują, że w patogenezie choroby może odgrywać rolę substancja P, neuropeptyd uczestniczący w procesach gojenia i reakcjach zapalnych. Leczenie wymaga często interwencji weterynaryjnej, takiej jak chirurgiczne usunięcie uszkodzonego nabłonka lub stosowanie leków wspomagających regenerację rogówki.

Torbiele tęczówki: wypełnione płynem struktury powstające na tylnej powierzchni tęczówki. Mogą pozostawać z nią połączone lub odrywać się i swobodnie przemieszczać w komorze przedniej oka. Zmiany te najczęściej pojawiają się u psów dorosłych i w wielu przypadkach nie powodują wyraźnych objawów klinicznych. Niekiedy jednak mogą blokować kąt przesączania tęczówkowo-rogówkowego, co sprzyja rozwojowi zapalenia błony naczyniowej oka (uveitis) oraz jaskry. 

Zaćma: to schorzenie polegające na zmętnieniu soczewki oka, co prowadzi do stopniowego pogorszenia wzroku, a w ciężkich przypadkach – do całkowitej ślepoty. U golden retrieverów najczęściej występuje zaćma tylnej części kory soczewki, która zwykle pojawia się między 9. miesiącem a 3. rokiem życia. W rasie obserwuje się także zaćmę szwów Y soczewki. Regularne badania okulistyczne są zalecane szczególnie u psów hodowlanych i u psów starszych.

Zapalenie błony naczyniowej oka/ Barwnikowe zapalenie błony naczyniowej oka u golden retrieverów: jest to stan zapalny obejmujący błonę naczyniową oka, czyli tęczówkę, ciało rzęskowe i naczyniówkę. Choroba może powodować ból, światłowstręt, łzawienie, zmętnienie cieczy wodnistej oraz pogorszenie widzenia. W przebiegu przewlekłym może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zaćma, jaskra czy trwała utrata wzroku. Zapalenie błony naczyniowej oka może mieć charakter idiopatyczny, jednak często rozwija się wtórnie do innych schorzeń, takich jak nowotwory (np. chłoniak), infekcje lub obecność torbieli tęczówki. U psów rasy Golden Retriever szczególnie często opisywana jest specyficzna postać choroby określana jako barwnikowe zapalenie błony naczyniowej (Golden Retriever Pigmentary Uveitis, GRPU). Charakteryzuje się ona odkładaniem pigmentu na przedniej torebce soczewki, przewlekłym stanem zapalnym w obrębie tęczówki i ciała rzęskowego oraz częstym współwystępowaniem torbieli tęczówki. Choroba ma zwykle powolny, postępujący przebieg i może prowadzić do rozwoju zaćmy, jaskry oraz trwałej utraty wzroku.

Dotyczące skóry

Alergiczne zapalenie skóry: to choroba wynikająca z nadwrażliwości organizmu na alergeny obecne w pożywieniu lub w środowisku, takie jak pyłki roślin, kurz, roztocza czy pleśnie. Obejmuje reakcje alergiczne o podłożu wziewnym (atopia), pokarmowym oraz związanym z nadwrażliwością na ukąszenia pcheł. Choroba objawia się przede wszystkim świądem skóry, prowadzącym do intensywnego drapania, lizania i gryzienia ciała. W wyniku samouszkodzeń mogą powstawać ostre, wilgotne zmiany zapalne skóry, tzw. „hot spots”. Zmiany skórne najczęściej pojawiają się w okolicach uszu, pyska, łap, pachwin oraz brzucha. W przebiegu choroby często rozwijają się również wtórne zakażenia bakteryjne lub drożdżakowe oraz nawracające zapalenia uszu. Postępowanie terapeutyczne polega przede wszystkim na identyfikacji i eliminacji alergenu, kontroli świądu oraz leczeniu wtórnych infekcji skóry. W przypadku podejrzenia alergii pokarmowej stosuje się dietę eliminacyjną, a w terapii wspomagającej wykorzystuje się m.in. preparaty przeciwświądowe, odpowiednią pielęgnację skóry oraz suplementy wspierające barierę skórną, takie jak kwasy tłuszczowe omega-3.

Zapalenie zewnętrznego przewodu słuchowego: golden retriever jest rasą predysponowaną do zapaleń zewnętrznego przewodu słuchowego. Psy tej rasy posiadają stosunkowo duże, ciężkie i zwisające małżowiny uszne, które ograniczają dopływ powietrza do przewodu słuchowego oraz sprzyjają gromadzeniu się wilgoci i wydzieliny. Takie warunki sprzyjają rozwojowi stanów zapalnych wywoływanych przez bakterie, drożdżaki lub infekcje mieszane. Zapalenie ucha zewnętrznego często rozwija się wtórnie do alergicznych chorób skóry, zwłaszcza atopii lub alergii pokarmowej. Objawy obejmują świąd uszu, potrząsanie głową, zaczerwienienie i obrzęk przewodu słuchowego, nadmierną produkcję woskowiny oraz nieprzyjemny zapach z ucha. Nieleczone zapalenie może prowadzić do przewlekłych zmian zapalnych i wtórnych infekcji. Profilaktyka polega na regularnym kontrolowaniu i oczyszczaniu przewodu słuchowego, usuwaniu nadmiaru woskowiny oraz unikaniu nadmiernego zawilgocenia uszu, np. podczas kąpieli lub pływania. W przypadku nawracających zapaleń zaleca się diagnostykę w kierunku chorób alergicznych, ponieważ ich leczenie jest kluczowe dla zapobiegania nawrotom choroby.

Torbiele łojowe: są to łagodne zmiany skórne powstające w wyniku nagromadzenia wydzieliny gruczołów łojowych w obrębie skóry. Zwykle mają postać niewielkich, dobrze odgraniczonych guzków wypełnionych masą łojową. W większości przypadków zmiany te mają charakter łagodny i nie wymagają leczenia, chyba że ulegną zapaleniu, zakażeniu lub szybkiemu powiększaniu się. 

Łojotok: to choroba skóry charakteryzująca się zaburzeniami procesu rogowacenia oraz nadmierną produkcją łoju przez gruczoły łojowe. Objawia się nadmiernym przetłuszczaniem skóry i sierści, łuszczeniem się naskórka oraz powstawaniem tłustych, żółtawych łusek. Często towarzyszy jej nieprzyjemny zapach skóry, świąd oraz skłonność do wtórnych zakażeń bakteryjnych lub drożdżakowych. Łojotok może mieć charakter pierwotny (dziedziczny) lub wtórny, rozwijający się w przebiegu innych chorób, takich jak alergiczne zapalenie skóry, infekcje bakteryjne i grzybicze, choroby pasożytnicze, zaburzenia hormonalne czy niedobory żywieniowe. W przypadku postaci wtórnej kluczowe znaczenie ma rozpoznanie i leczenie choroby podstawowej. Zmiany skórne najczęściej pojawiają się w okolicach uszu, szyi, pach, pachwin oraz na grzbiecie, gdzie występuje największa liczba gruczołów łojowych. U niektórych psów obserwuje się również zlepianie się sierści, matowienie włosa oraz powstawanie strupów i nadmierne rogowacenie skóry. Postępowanie terapeutyczne polega na leczeniu choroby podstawowej, jeśli łojotok ma charakter wtórny oraz na odpowiedniej pielęgnacji skóry. Stosuje się specjalistyczne szampony dermatologiczne (np. keratolityczne i przeciwłojotokowe), preparaty regulujące proces rogowacenia oraz suplementy wspierające kondycję skóry, takie jak kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6. 

Dotyczące przewodu pokarmowego, wątroby i trzustki

Rozszerzenie i skręt żołądka: jest to ostry, zagrażający życiu stan, polegający na nagłym rozszerzeniu żołądka gazem, treścią pokarmową lub płynem, a następnie jego skręcie wokół własnej osi. Skręt prowadzi do zaburzenia odpływu treści żołądkowej oraz upośledzenia krążenia krwi w obrębie żołądka i narządów jamy brzusznej, co może szybko doprowadzić do wstrząsu, martwicy tkanek oraz śmierci zwierzęcia, jeśli nie zostanie natychmiast udzielona pomoc weterynaryjna. Golden retrievery, podobnie jak inne psy dużych ras o stosunkowo głębokiej klatce piersiowej, są bardziej narażone na rozwój tego schorzenia. Do czynników zwiększających ryzyko wystąpienia GDV zalicza się m.in. zbyt szybkie pobieranie pokarmu, podawanie dużych porcji jedzenia jednorazowo, intensywny wysiłek fizyczny bezpośrednio po posiłku, stres oraz predyspozycje genetyczne. Objawy obejmują nagłe powiększenie obrysu jamy brzusznej, niepokój, próby wymiotów bez wydalenia treści, nadmierne ślinienie się, przyspieszony oddech oraz objawy wstrząsu. Stan ten wymaga natychmiastowej interwencji weterynaryjnej. Leczenie polega na odbarczeniu żołądka (np. za pomocą sondy żołądkowej lub nakłucia), stabilizacji pacjenta oraz chirurgicznym odkręceniu żołądka. W trakcie zabiegu wykonuje się zazwyczaj gastropeksję, czyli przyszycie żołądka do ściany jamy brzusznej, co znacząco zmniejsza ryzyko nawrotu choroby. W niektórych przypadkach konieczne może być również usunięcie śledziony. 

Przełyk olbrzymi: jest to choroba polegająca na znacznym rozszerzeniu przełyku oraz upośledzeniu jego motoryki, co prowadzi do zaburzeń transportu pokarmu z jamy ustnej do żołądka. W efekcie dochodzi do zalegania treści pokarmowej w przełyku i jej biernego cofania się. U golden retrieverów obserwuje się zwiększoną częstość występowania nabytego megaesophagus. Do możliwych przyczyn choroby należą m.in. neuropatie obwodowe, porażenie krtani, nabyta miastenia (myasthenia gravis), zapalenie przełyku oraz rozszerzenie i skręt żołądka (GDV). W przeciwieństwie do niektórych innych ras, niedoczynność tarczycy nie jest uznawana za czynnik związany z występowaniem przełyku olbrzymiego u golden retrieverów. Najczęstszym objawem klinicznym jest regurgitacja, czyli bierne cofanie się niestrawionego pokarmu, często krótko po posiłku. Mogą jej towarzyszyć nadmierne ślinienie się, utrata masy ciała, trudności w połykaniu oraz osłabienie kondycji zwierzęcia. Jednym z najpoważniejszych powikłań choroby jest zachłystowe zapalenie płuc, powstające w wyniku przedostania się treści pokarmowej do dróg oddechowych. Rozpoznanie opiera się na badaniu klinicznym oraz diagnostyce obrazowej, przede wszystkim badaniu radiologicznym klatki piersiowej, które pozwala uwidocznić rozszerzony przełyk. Leczenie zależy od przyczyny choroby i ma często charakter objawowy, obejmując m.in. karmienie psa w pozycji pionowej, podawanie niewielkich, częstych posiłków o odpowiedniej konsystencji oraz leczenie choroby podstawowej, jeśli zostanie zidentyfikowana. Rokowanie jest zróżnicowane i w dużej mierze zależy od przyczyny oraz stopnia nasilenia choroby.

Dysfunkcja mięśnia pierścienno-gardłowego/achalazja mięśnia pierścienno-gardłowego: to wrodzone zaburzenie funkcjonowania górnego zwieracza przełyku, polegające na jego nieprawidłowym rozluźnianiu się podczas połykania lub na obecności zwężenia w tej okolicy. W efekcie dochodzi do utrudnionego przechodzenia pokarmu z gardła do przełyku, co prowadzi do zaburzeń połykania. Objawy pojawiają się zazwyczaj u młodych psów i obejmują trudności w połykaniu, krztuszenie się podczas jedzenia, cofanie pokarmu do jamy ustnej, kaszel oraz utratę masy ciała. U niektórych zwierząt może dochodzić również do zachłystowego zapalenia płuc, spowodowanego aspiracją pokarmu do dróg oddechowych. Rozpoznanie choroby opiera się przede wszystkim na badaniu fluoroskopowym z użyciem kontrastu (wideofluoroskopia), które pozwala ocenić przebieg aktu połykania i funkcję górnego zwieracza przełyku. Schorzenie jest uznawane za związane z rasą, a badania wskazują na istotny udział czynników genetycznych – jego występowanie może być kontrolowane przez główny gen o dziedziczeniu autosomalnym recesywnym, przy szacowanej dziedziczności na poziomie około 0,61. Leczenie w wielu przypadkach polega na chirurgicznym przecięciu mięśnia pierścienno-gardłowego, co umożliwia prawidłowe przechodzenie pokarmu do przełyku i zazwyczaj prowadzi do znacznej poprawy stanu klinicznego.

Dotyczące serca i układu krążenia

Podzastawkowe zwężenie aorty: to jedna z najczęstszych wrodzonych chorób serca u golden retrieverów oraz innych ras dużych psów. Schorzenie polega na zwężeniu drogi odpływu krwi z lewej komory serca do aorty, spowodowanym obecnością dodatkowej tkanki włóknisto-mięśniowej poniżej zastawki aortalnej. Tworzy ona pierścień lub grzebień utrudniający prawidłowy przepływ krwi, co prowadzi do zwiększonego obciążenia serca i wtórnego przerostu mięśnia lewej komory. Turbulentny przepływ krwi przez zwężone miejsce powoduje charakterystyczny szmer sercowy, często będący pierwszym objawem choroby. Golden retrievery należą do ras szczególnie predysponowanych do występowania tej wady. W jednym z badań stanowiły około 30% wszystkich przypadków, a ryzyko jej wystąpienia było około 5,5 razy wyższe niż u innych ras. W badaniu GRCA National Health Survey (1998) szmer sercowy stwierdzono u 5,13% golden retrieverów, natomiast SAS rozpoznano u 1,39% psów. Objawy kliniczne zależą od stopnia zwężenia i mogą obejmować nietolerancję wysiłku, osłabienie, nadmierne dyszenie, kaszel, duszność oraz omdlenia, szczególnie podczas wysiłku lub silnych emocji. W ciężkich przypadkach choroba może prowadzić do zastoinowej niewydolności serca lub nagłej śmierci sercowej, często u młodych psów. Podstawą diagnostyki jest echokardiografia z Dopplerem, która pozwala ocenić prędkość przepływu krwi w aorcie oraz stopień zwężenia. U zdrowych psów prędkość przepływu krwi w aorcie wynosi zwykle poniżej 2,0 m/s. Wartości 2,1–2,4 m/s uznaje się za wynik graniczny (tzw. equivocal SAS), natomiast wyższe wartości, wraz z obecnością zmian strukturalnych w drodze odpływu lewej komory, wskazują na obecność choroby. Rokowanie zależy od nasilenia zmian. Psy z łagodną postacią SAS często mają prawidłową długość życia i rzadko wykazują objawy kliniczne. W przypadku ciężkiej postaci medianę przeżycia bez leczenia szacuje się na około 19 miesięcy, natomiast przy leczeniu farmakologicznym (np. beta-blokerami) może ona wynosić około 55 miesięcy. Psy z SAS są również bardziej narażone na bakteryjne zapalenie wsierdzia, dlatego zaleca się szczególną ostrożność podczas zabiegów chirurgicznych. Dokładny mechanizm dziedziczenia nie został w pełni poznany, jednak uważa się, że choroba ma tło wielogenowe, a badania genetyczne sugerują związek z regionem chromosomu 21. Ze względu na ryzyko przekazywania wady potomstwu psy z rozpoznanym SAS nie powinny być wykorzystywane w hodowli.

Idiopatyczny wysięk osierdziowy: to schorzenie polegające na nagromadzeniu się płynu w worku osierdziowym, otaczającym serce. U golden retrieverów choroba ta występuje stosunkowo często, a jej przyczyna w wielu przypadkach pozostaje nieznana. Rozpoznanie idiopatycznego wysięku osierdziowego stawia się po wykluczeniu innych możliwych przyczyn, takich jak nowotwory, urazy czy infekcje. Nagromadzenie płynu w osierdziu może prowadzić do ucisku na serce i zaburzeń jego prawidłowej pracy, a w ciężkich przypadkach do tzw. tamponady serca, która stanowi stan zagrożenia życia. Objawy kliniczne mogą obejmować osłabienie, nietolerancję wysiłku, duszność, przyspieszony oddech, a czasem omdlenia. Podstawową metodą diagnostyczną jest echokardiografia, pozwalająca na wykrycie obecności płynu w worku osierdziowym oraz ocenę jego wpływu na pracę serca. Leczenie polega początkowo na usunięciu płynu z jamy osierdzia (perikardiocenteza) w celu odciążenia serca. W przypadkach nawracających stosuje się chirurgiczne usunięcie części lub całości osierdzia (perikardiektomię). Rokowanie u psów z idiopatycznym wysiękiem osierdziowym jest zazwyczaj dobre po wykonaniu perikardiektomii.

Kardiomiopatia rozstrzeniowa związana z niedoborem tauryny: to poważna choroba mięśnia sercowego, w której dochodzi do osłabienia siły skurczu serca i powiększenia jego jam. Choroba prowadzi do niewydolności krążenia, objawiającej się zmęczeniem, kaszlem, dusznością, nietolerancją wysiłku, a w zaawansowanych przypadkach – omdleniami i nagłą śmiercią. U golden retrieverów opisano szczególną formę DCM, która może być związana z dietą – przede wszystkim bezzbożową, za to bogatą w rośliny strączkowe (fasola, soczewica, groch), ziemniaki oraz ubogą w taurynę i jej prekursory. Badania sugerują, że rozwój choroby jest wieloczynnikowy i obejmuje kombinację czynników dietetycznych, metabolicznych oraz genetycznych. Wyróżnikiem DCM u golden retrieverów związanej z dietą jest możliwość poprawy funkcji serca po wprowadzeniu odpowiedniej zmiany żywieniowej oraz suplementacji tauryny – czego nie obserwuje się w przypadku formy genetycznej DCM. Średni wiek rozpoznania tej choroby u golden retrieverów jest zmienny, a objawy często rozwijają się powoli, nawet po wielu miesiącach lub latach stosowania nietypowej diety. Nie wszystkie psy karmione dietami potencjalnie ryzykownymi rozwijają DCM, co wskazuje na indywidualne predyspozycje genetyczne i metaboliczne. Rozpoznanie choroby opiera się na badaniach echokardiograficznych i laboratoryjnych, w tym oznaczaniu stężenia tauryny, a leczenie obejmuje zmianę diety, suplementację tauryny i aminokwasów siarkowych oraz wsparcie farmakologiczne w przypadku niewydolności serca. Rokowanie zależy od stopnia uszkodzenia mięśnia sercowego, czasu rozpoznania oraz skuteczności wprowadzonej terapii. Wczesne wykrycie i zmiana diety mogą znacząco poprawić funkcjonowanie serca i jakość życia psa.

Zaburzenia endokrynologiczne i metaboliczne

Niedoczynność tarczycy: to choroba endokrynologiczna polegająca na niewystarczającej produkcji hormonów tarczycy, najczęściej spowodowana dziedzicznym autoimmunologicznym zapaleniem tarczycy. W wyniku procesów autoimmunologicznych dochodzi do stopniowego uszkodzenia tkanki gruczołu i zmniejszenia jego zdolności do produkcji hormonów. Objawy kliniczne mogą obejmować suchość skóry i sierści, wypadanie włosów, zwiększoną podatność na choroby skóry, przyrost masy ciała, apatię, nietolerancję wysiłku, a także zmiany behawioralne, takie jak lękliwość, agresja lub inne zaburzenia zachowania. Golden retrievery należą do ras predysponowanych do występowania tej choroby. W badaniach prowadzonych na Michigan State University obecność przeciwciał przeciwtarczycowych stwierdzono u 13,2% golden retrieverów, podczas gdy średnia dla wszystkich ras wynosi około 7,5%. Według danych Dorna ryzyko wystąpienia niedoczynności tarczycy u tej rasy jest około 1,86 razy wyższe niż u innych ras psów. W badaniu GRCA National Health Survey z 1998 roku niedoczynność tarczycy zgłoszono u 23,75% golden retrieverów. Rozpoznanie choroby opiera się na badaniach laboratoryjnych oceniających stężenie hormonów tarczycy oraz obecność przeciwciał przeciwtarczycowych. Leczenie polega na długotrwałej suplementacji syntetycznych hormonów tarczycy, która w większości przypadków pozwala na skuteczną kontrolę objawów choroby.

Zaburzenia neurologiczne

Padaczka idiopatyczna: jest przewlekłą chorobą neurologiczną, charakteryzującą się występowaniem nawracających napadów padaczkowych bez uchwytnej przyczyny strukturalnej lub metabolicznej. U golden retrieverów najczęściej obserwuje się napady uogólnione, a pierwsze objawy pojawiają się zazwyczaj między 1. a 3. rokiem życia. Objawy kliniczne mogą obejmować nagłą utratę przytomności, drżenia mięśni, sztywność ciała, ślinotok, mimowolne oddawanie moczu lub kału, a po zakończeniu napadu często występuje dezorientacja, osłabienie lub krótkotrwałe zaburzenia zachowania. Dokładny mechanizm dziedziczenia choroby u golden retrieverów nie został jednoznacznie określony, jednak przypuszcza się udział czynników genetycznych. Leczenie polega głównie na kontrolowaniu napadów za pomocą leków przeciwdrgawkowych, takich jak fenobarbital czy bromek potasu. Terapia ma zwykle charakter długotrwały i wymaga regularnego monitorowania stanu klinicznego psa oraz stężenia leków we krwi.

Miastenia: jest chorobą nerwowo-mięśniową o podłożu immunologicznym, w której organizm wytwarza przeciwciała skierowane przeciwko receptorom acetylocholiny w złączu nerwowo-mięśniowym. Prowadzi to do zaburzenia przekazywania impulsów nerwowych do mięśni i w konsekwencji do ich osłabienia. Choroba może przyjmować postać uogólnioną, charakteryzującą się osłabieniem mięśni kończyn i szybkim męczeniem się podczas ruchu, lub postać ogniskową, obejmującą głównie mięśnie przełyku, gardła i twarzy. W wielu przypadkach miastenia współwystępuje z przełykiem olbrzymim, co może prowadzić do trudności w połykaniu, regurgitacji oraz zwiększonego ryzyka zachłystowego zapalenia płuc. Objawy kliniczne obejmują najczęściej postępujące osłabienie mięśni, nietolerancję wysiłku, opadanie powiek, trudności w połykaniu oraz regurgitację pokarmu. Nasilenie objawów może zmieniać się w ciągu dnia i często pogarsza się po wysiłku. Golden retrievery należą do ras predysponowanych do występowania tej choroby, ryzyko jej wystąpienia u tej rasy jest około 2,2 razy wyższe niż u innych ras psów. Rozpoznanie opiera się najczęściej na wykryciu przeciwciał przeciwko receptorom acetylocholiny w surowicy krwi. Leczenie polega na stosowaniu leków poprawiających przewodnictwo nerwowo-mięśniowe (np. inhibitorów acetylocholinesterazy) oraz w niektórych przypadkach leków immunosupresyjnych, a także na leczeniu powikłań, takich jak przełyk olbrzymi czy zapalenie płuc.

Lipofuscynoza neuroceroidalna typ 5: to rzadka, dziedziczna i śmiertelna choroba neurodegeneracyjna, w której w komórkach nerwowych gromadzą się patologiczne złogi tłuszczowo-barwnikowe (lipofuscyna i ceroid), prowadząc do postępującego uszkodzenia mózgu i siatkówki oka. U golden retrieverów pierwsze objawy pojawiają się zwykle około 15 miesiąca życia i obejmują dezorientację, zmiany zachowania, lęk lub agresję, problemy z przyjmowaniem pokarmu oraz utratę wzroku. Choroba może prowadzić do drżeń mięśni, niezborności ruchów i napadów padaczkowych, a w miarę postępu do utraty koordynacji, zmian osobowości i w końcowym etapie utraty zdolności poruszania się. NCL ma podłoże genetyczne, jednak dokładny sposób dziedziczenia nie został jeszcze ustalony. Ze względu na ciężki i nieuleczalny przebieg psy chore na NCL oraz ich bliscy krewni nie powinny być wykorzystywane w hodowli. Leczenie jest wyłącznie paliatywne i wspomagające, mające na celu zapewnienie komfortu życia psa.

Dotyczące układu kostno-stawowego i mięśniowego

Młodzieńcze zapalenie kości: to samoograniczająca się choroba młodych psów dużych ras, w której nadmierna aktywność osteoblastów prowadzi do odkładania niedojrzałej kości w jamach szpikowych kości długich. Najczęściej dotyczy psów w wieku 6–12 miesięcy i objawia się okresową kulawizną, mogącą przemieszczać się między kończynami. Czynniki predysponujące obejmują nadmiar wapnia w diecie oraz uwarunkowania genetyczne. Leczenie polega na ograniczeniu aktywności fizycznej, korekcie diety i stosowaniu niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Objawy zwykle ustępują z czasem, a choroba nie pozostawia trwałych uszkodzeń. 

Osteochondroza głowy kości ramiennej: wielogenowa, dziedziczna choroba o nieznanym sposobie dziedziczenia. Schorzenie spowodowane jest oddzieleniem się fragmentu chrząstki głowy kości ramiennej. Występuje u młodych, rosnących psów (pierwsze objawy choroby pojawiają się na ogół u zwierząt w wieku 2-4 miesięcy) i objawia się bólem i kulawizną dotkniętej schorzeniem kończyny piersiowej. Łagodne przypadki choroby ustępują po zapewnieniu zwierzętom odpoczynku i odciążeniu kończyny. Cięższe wymagają wykonania zabiegu operacyjnego. Nieleczone lub poważne przypadki mogą prowadzić do rozwoju choroby zwyrodnieniowej stawów w starszym wieku. 

Zerwanie więzadła krzyżowego przedniego: to uraz stawu kolanowego polegający na przerwaniu więzadła krzyżowego przedniego, które odpowiada za stabilizację stawu. Uszkodzenie więzadła prowadzi do niestabilności stawu, bólu, kulawizny i trudności w poruszaniu się, a w dłuższej perspektywie może powodować rozwój wtórnej choroby zwyrodnieniowej stawu. Do urazu dochodzi najczęściej w wyniku przeciążenia lub gwałtownego ruchu kończyny. Leczenie zazwyczaj wymaga interwencji chirurgicznej w celu przywrócenia stabilności stawu. Golden retrievery wykazują zwiększoną podatność na zerwanie ACL w porównaniu z innymi rasami, a według GRCA National Health Survey (1998) częstość występowania wynosiła 2,08%.

Przerostowe zapalenie kości: to schorzenie o podłożu immunologicznym, które występuje u młodych psów, powodując gorączkę oraz bolesne, obrzęknięte stawy i kości. Objawy pojawiają się najczęściej w wieku 8–16 tygodni, zwykle w ciągu 3–14 dni po szczepieniu. Choroba może prowadzić do kulawizny i ogólnego osłabienia, a w cięższych przypadkach wymaga leczenia przeciwzapalnego i wspomagającego. Golden retrievery wykazują zwiększoną predyspozycję do HOD w porównaniu z innymi rasami, z szacowanym współczynnikiem ryzyka 5,4 razy wyższym niż u innych psów. Rokowanie jest zazwyczaj dobre, a większość psów wraca do pełnej sprawności po odpowiednim leczeniu i odpoczynku.

Dotyczące układu moczowego i płciowego

Ektopia moczowodów: to wrodzona wada układu moczowego polegająca na nieprawidłowym ujściu jednego lub obu moczowodów poza pęcherzem moczowym. Zamiast uchodzić w prawidłowym miejscu w trójkącie pęcherza, moczowody mogą otwierać się do cewki moczowej, pochwy lub innych struktur układu moczowo-płciowego. W rezultacie mocz omija mechanizm zwieraczowy pęcherza i dochodzi do jego niekontrolowanego wypływu. U szczeniąt objawia się to charakterystycznym stałym podciekaniem moczu, dlatego schorzenie bywa potocznie określane jako „syndrom mokrego szczeniaka”. Choroba jest znanym problemem dziedzicznym u golden retrieverów, jednak dokładny mechanizm dziedziczenia nie został dotąd jednoznacznie ustalony. Objawy kliniczne pojawiają się zwykle u młodych psów i obejmują ciągłe lub okresowe nietrzymanie moczu, wilgotną sierść w okolicy sromu lub napletka, podrażnienie skóry oraz zwiększoną podatność na infekcje dróg moczowych. U samic objawy są zwykle bardziej nasilone, ponieważ krótka cewka moczowa nie stawia dużego oporu wypływowi moczu. U samców, ze względu na znacznie dłuższą cewkę moczową i większy opór cewkowy, choroba może przebiegać łagodniej lub pozostawać niezauważona przez dłuższy czas. Rozpoznanie opiera się na badaniach obrazowych, takich jak ultrasonografia, cystoskopia, urografia kontrastowa lub tomografia komputerowa. Badania te pozwalają określić przebieg moczowodu oraz miejsce jego ujścia. Leczenie zależy od stopnia wady i może obejmować zabieg chirurgiczny polegający na przeniesieniu ujścia moczowodu do pęcherza moczowego lub nowoczesne metody endoskopowe, takie jak laserowa korekcja ektopowego ujścia moczowodu. W wielu przypadkach po zabiegu możliwe jest znaczne ograniczenie lub całkowite ustąpienie objawów nietrzymania moczu. Wprowadzenie badań przesiewowych przed dopuszczeniem psów do hodowli doprowadziło w tej rasie do znacznego zmniejszenia liczby „mokrych szczeniąt” – z około 26% do około 10% w ciągu kilku lat. Badania nad dziedziczeniem tej wady są nadal prowadzone. U psów rasy entlebucher w badaniach ultrasonograficznych wyróżniono trzy typy budowy moczowodów: typ A (prawidłowy), typ C (ektopowy) oraz typ B (pośredni). Podobne badania prowadzone są obecnie przez Uniwersytet w Cambridge u golden retrieverów. Ich celem jest sprawdzenie, czy także w tej rasie występują podobne podtypy anatomiczne oraz czy istnieją klinicznie zdrowe psy z ektopowym przebiegiem moczowodów. Wyniki tych badań mogą w przyszłości pomóc w lepszym zrozumieniu mechanizmu dziedziczenia choroby oraz opracowaniu skutecznych strategii hodowlanych ograniczających jej występowanie w populacji golden retrieverów.

Młodzieńcza dysplazja nerek: to wrodzona, rozwojowa wada nerek, której dokładny mechanizm dziedziczenia nie został jeszcze jednoznacznie określony. Choroba ujawnia się zazwyczaj przed 3. rokiem życia, a jednym z pierwszych objawów u golden retrieverów jest zwiększone pragnienie i częstsze oddawanie moczu przy zachowaniu prawidłowej gęstości moczu (izostenuria). W miarę postępu zmian klinicznych mogą pojawiać się wymioty, utrata apetytu, spadek masy ciała, osłabienie oraz obniżenie kondycji ogólnej psa. Badania histopatologiczne zmienionych nerek wykazują typowe cechy choroby, takie jak torbielowate zmiany kłębuszków nerkowych, włóknienie i obecność prymitywnej tkanki mezenchymalnej. Objawy i przebieg choroby mogą być zróżnicowane – u niektórych psów zmiany są łagodne i wolno postępują, natomiast u innych młodzieńcza dysplazja prowadzi do przewlekłej niewydolności nerek wymagającej wsparcia weterynaryjnego, w tym specjalistycznej diety i leczenia objawowego. Wczesna diagnostyka i monitorowanie funkcji nerek pozwalają spowolnić postęp choroby i poprawić komfort życia psa.

Skłonność do chorób nowotworowych

Złośliwy czerniak jamy ustnej: to nowotwór złośliwy, najczęściej rozwijający się w obrębie dziąseł. Guzy mogą być pigmentowane lub bezbarwne, a choroba cechuje się agresywnym przebiegiem, możliwością miejscowej inwazji i tworzenia przerzutów. Badania wskazują, że golden retrievery mają około 1,8 razy wyższe ryzyko zachorowania w porównaniu z innymi rasami. Rokowanie zależy od lokalizacji, wielkości guza oraz obecności przerzutów. Leczenie obejmuje zazwyczaj chirurgiczne usunięcie guza, czasem uzupełnione radioterapią lub immunoterapią, a wczesna diagnoza znacząco zwiększa szanse na skuteczną terapię.

Naczyniakomięsak krwionośny: to złośliwy nowotwór wywodzący się z komórek śródbłonka naczyń krwionośnych, najczęściej dotyczący śledziony, wątroby, serca lub szpiku kostnego. Choroba jest agresywna i często przebiega bezobjawowo aż do zaawansowanego stadium, co sprawia, że w momencie diagnozy rokowanie jest zwykle niekorzystne. Badania genetyczne wykazały u golden retrieverów zwiększoną ekspresję receptora czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego (VEGFR1), co może predysponować przedstawicieli tej rasy do rozwoju HSA. Objawy kliniczne zależą od lokalizacji guza i mogą obejmować osłabienie, apatię, utratę apetytu, spadek masy ciała, powiększenie brzucha (w przypadku śledziony), duszność (przy zajęciu serca) lub nagłe krwawienia. Leczenie obejmuje zazwyczaj chirurgiczne usunięcie guza oraz chemioterapię wspomagającą, jednak mediana przeżycia pozostaje krótka, a choroba często prowadzi do nagłej śmierci. 

Chłoniak/chłoniakomięsak: to złośliwy nowotwór tkanki limfoidalnej, który może obejmować węzły chłonne, śledzionę, wątrobę, szpik kostny lub inne narządy. U golden retrieverów obserwuje się zarówno postaci wywodzące się z limfocytów B, jak i T (w tym mycosis fungoides, czyli chłoniak T-komórkowy skóry). Objawy kliniczne zależą od lokalizacji i mogą obejmować powiększenie węzłów chłonnych, utratę masy ciała, osłabienie, brak apetytu, gorączkę, a czasem objawy związane z zajęciem konkretnych narządów. Choroba ma szybki przebieg i wymaga wczesnej diagnostyki oraz leczenia onkologicznego, zwykle obejmującego chemioterapię. 

Mastocytoma/guz z komórek tucznych: to zmiany nowotworowe rozwijające się najczęściej w skórze, choć mogą też występować w tkankach podskórnych lub narządach wewnętrznych. Komórki tuczne wydzielają histaminę i inne mediatory, co powoduje miejscowe stany zapalne, zaczerwienienie, świąd, owrzodzenia, a czasem obrzęki. W zależności od stopnia złośliwości mastocytoma może rosnąć powoli lub agresywnie, dając przerzuty do węzłów chłonnych, wątroby, śledziony i szpiku kostnego. Golden retrievery są rasą szczególnie predysponowaną do występowania MCT. U tej rasy zmiany mają tendencję do rozwijania się wieloogniskowo, a ryzyko wystąpienia wielu guzów jest około 3,8 razy większe niż u psów innych ras. Guzy u goldenów często wykazują łagodny przebieg, ale niektóre przypadki mogą być agresywne i wymagają chirurgicznego usunięcia (z szerokim marginesem), a czasem dodatkowej chemioterapii lub leczenia inhibitorami kinazy tyrozynowej (TKI).

Kostniakomięsak: to złośliwy nowotwór kości, który najczęściej dotyczy kości długich kończyn. Choroba charakteryzuje się agresywnym wzrostem guza, prowadzącym do bólu, kulawizny i patologicznych złamań. Badania cytogenetyczne wskazują na występowanie powtarzalnych mutacji genetycznych związanych z predyspozycją rasową, w tym u golden retrieverów. Guzy mają wysoki potencjał do tworzenia przerzutów, głównie do płuc. Leczenie obejmuje chirurgiczne usunięcie guza, często w połączeniu z chemioterapią, co może przedłużyć przeżycie psa. Według GRCA National Health Survey z 1998 roku częstość występowania osteosarcomy u golden retrieverów wynosiła 2,28%. Choroba występuje najczęściej u psów dorosłych, zwykle między 6. a 10. rokiem życia, a wczesne wykrycie i szybka interwencja weterynaryjna mają kluczowe znaczenie dla rokowania.

Mięsak histiocytarny/histiocytoza: jest agresywnym, złośliwym nowotworem pochodzącym z komórek układu odpornościowego – makrofagów CD11d+ – odpowiedzialnych za odpowiedź zapalną i fagocytozę. W przebiegu choroby dochodzi do tworzenia mas guzowatych w śledzionie, wątrobie, płucach, szpiku kostnym oraz w oczach, co prowadzi do niewydolności narządów i zaburzeń funkcji układu odpornościowego. Golden retrievery są szczególnie predysponowane do tej choroby, co wskazuje na możliwe tło genetyczne. Średni wiek rozpoznania wynosi 8,6 ± 2,4 roku, a objawy kliniczne obejmują utratę masy ciała, apatię, gorączkę, powiększenie węzłów chłonnych, anemię i objawy związane z niewydolnością zajętych narządów. Rokowanie jest bardzo złe, ze spodziewanym czasem przeżycia zwykle krótszym niż 6 miesięcy od momentu rozpoznania. Leczenie opiera się na chemioterapii i terapiach wspomagających, jednak odpowiedź na leczenie jest często ograniczona, a choroba postępuje szybko. W przypadku lokalnych zmian, czasem rozważa się chirurgiczne usunięcie guza, ale w większości przypadków choroba ma charakter uogólniony i wymaga leczenia systemowego.

Oponiak: to nowotwór wywodzący się z opon mózgowych – błon otaczających mózg i rdzeń kręgowy. U psów jest to najczęstszy typ guza mózgu i może mieć charakter łagodny lub złośliwy. Golden retrievery wykazują zwiększoną predyspozycję do występowania meningiom w porównaniu z innymi rasami, co sugeruje możliwe podłoże genetyczne. Objawy kliniczne zależą od lokalizacji i wielkości guza, a także od stopnia naciekania sąsiednich struktur mózgowych. Mogą obejmować zmiany zachowania, dezorientację, apatię, problemy z równowagą, ataksję, napady padaczkowe, ślepnięcie, a w niektórych przypadkach również zaburzenia funkcji neurologicznych związanych z kończynami lub twarzą. Rozwój objawów jest zwykle powolny, co utrudnia wczesne rozpoznanie. Diagnostyka opiera się głównie na obrazowaniu mózgu metodą rezonansu magnetycznego (MRI) lub tomografii komputerowej (CT), które pozwalają ocenić lokalizację, wielkość i charakter guza. Ostateczne rozpoznanie potwierdza badanie histopatologiczne po zabiegu chirurgicznym lub biopsji. Leczenie zależy od wielkości i umiejscowienia guza oraz stanu ogólnego psa. Możliwe metody to chirurgiczne usunięcie guza, radioterapia, a w niektórych przypadkach leczenie wspomagające farmakologiczne (leki przeciwdrgawkowe w przypadku napadów, kortykosteroidy zmniejszające obrzęk mózgu). Rokowanie zależy od rodzaju guza, jego umiejscowienia oraz możliwości leczenia – guzy łagodne po całkowitym usunięciu mogą pozwalać na długotrwałe przeżycie, natomiast guzy złośliwe częściej prowadzą do nawrotów i skrócenia długości życia.

Nowotwory splotu naczyniówkowego mózgu: zmiany rozwijają się w splotach naczyniówkowych mózgu, które produkują płyn mózgowo-rdzeniowy. Mogą mieć postać łagodną lub złośliwą. Golden retrievery są nadreprezentowane w przypadkach tego typu nowotworów w porównaniu z innymi rasami, z około 3,7-krotnie wyższym ryzykiem zachorowania, co sugeruje możliwe uwarunkowania genetyczne. Objawy kliniczne zależą od lokalizacji i wielkości guza oraz stopnia zwiększenia ciśnienia śródczaszkowego. Mogą obejmować zmiany w zachowaniu, dezorientację, letarg, zaburzenia równowagi, ataksję, napady padaczkowe, nudności, wymioty, a w niektórych przypadkach również problemy z widzeniem. Objawy rozwijają się zazwyczaj stopniowo, co utrudnia wczesną diagnozę. Rozpoznanie opiera się na obrazowaniu mózgu metodą rezonansu magnetycznego (MRI) lub tomografii komputerowej (CT), które pozwalają ocenić wielkość, lokalizację i charakter guza. Ostateczne potwierdzenie rozpoznania wymaga badania histopatologicznego po zabiegu chirurgicznym lub biopsji. Leczenie obejmuje chirurgiczne usunięcie guza, radioterapię lub terapię wspomagającą, w tym stosowanie leków przeciwdrgawkowych i kortykosteroidów w celu zmniejszenia obrzęku mózgu. Rokowanie zależy od rodzaju guza, jego lokalizacji oraz możliwości leczenia – guzy łagodne mogą pozwalać na dłuższe przeżycie po całkowitym usunięciu, podczas gdy guzy złośliwe częściej prowadzą do nawrotów i skrócenia długości życia.

Włókniakomięsak języka: to nowotwory złośliwe wywodzące się z tkanki łącznej języka, prowadzące do powstawania mas guzowatych, które mogą powodować dyskomfort, zaburzenia pobierania pokarmu, ślinotok i trudności w połykaniu. Golden retrievery są nadreprezentowane w przypadkach tego nowotworu w porównaniu z innymi rasami, z około 3,6-krotnie wyższym ryzykiem zachorowania, co sugeruje możliwe uwarunkowania genetyczne. Objawy kliniczne obejmują powiększenie języka lub widoczny guz w jamie ustnej, trudności w żuciu i połykaniu pokarmu, ślinotok oraz czasem wtórne infekcje jamy ustnej. Rozpoznanie opiera się na badaniu klinicznym, biopsji guza i badaniu histopatologicznym. Leczenie polega głównie na chirurgicznym usunięciu guza, a w przypadkach zaawansowanych lub nawrotowych można zastosować radioterapię lub chemioterapię. Rokowanie zależy od wielkości guza, możliwości całkowitego usunięcia oraz obecności przerzutów.

Czerniak obrąbka rogówki: to zwykle łagodny guzy oczu nowotwór gałki ocznej wywodzący się zazwyczaj z grzbietowej części obrąbka rogówkowego. Może powodować zmiany w wyglądzie oka, miejscowe podrażnienie i, w rzadkich przypadkach, zaburzenia widzenia. Ryzyko wystąpienia tego nowotworu u golden retrieverów jest 5,8 razy większe niż u psów innych ras, co wskazuje na możliwe predyspozycje genetyczne. Diagnostyka obejmuje badanie okulistyczne i ocenę guza w lampie szczelinowej, a potwierdzenie rozpoznania wymaga biopsji i badania histopatologicznego. Leczenie polega głównie na chirurgicznym usunięciu guza, a w przypadku nawrotów lub zmian złośliwych możliwe jest zastosowanie radioterapii. Rokowanie jest dobre przy wczesnej diagnostyce i pełnym usunięciu guza.

Białaczka: to złośliwy nowotwór krwi i szpiku kostnego, w którym dochodzi do niekontrolowanego rozrostu nieprawidłowych komórek krwi. Występują zarówno postacie limfoidalne – ostre (ALL) i przewlekłe (CLL) – jak i szpikowe – ostre (AML) i przewlekłe (CML). Choroba prowadzi do licznych zaburzeń hematologicznych, w tym niedokrwistości, trombocytopenii i neutropenii, co skutkuje osłabieniem, podatnością na infekcje, krwawieniami, siniakami, gorączką oraz ogólnym złym samopoczuciem. Golden retrievery są nadreprezentowane w przypadkach białaczki w porównaniu z innymi rasami, co sugeruje możliwe uwarunkowania genetyczne predysponujące tę rasę do wystąpienia choroby. Średni wiek zachorowania jest zróżnicowany w zależności od typu białaczki: postacie ostre rozwijają się zwykle u psów młodszych, natomiast przewlekłe – u psów starszych, często w wieku 6–10 lat.Rozpoznanie białaczki opiera się na badaniach krwi, które mogą wykazać obecność nieprawidłowych komórek krwi, a także na cytometrii przepływowej, umożliwiającej określenie rodzaju komórek nowotworowych, oraz na biopsji szpiku kostnego. Dodatkowo stosuje się badania obrazowe, takie jak USG czy RTG, w celu oceny zajęcia narządów wewnętrznych, np. śledziony, wątroby lub węzłów chłonnych. Leczenie białaczki jest intensywne i obejmuje chemioterapię systemową, terapię wspomagającą (w tym transfuzje krwi, antybiotyki i środki wspierające układ odpornościowy) oraz regularne monitorowanie parametrów krwi i odpowiedzi na leczenie. W przypadku postaci przewlekłych możliwe jest stosowanie łagodniejszego protokołu terapeutycznego, natomiast postacie ostre wymagają agresywnej terapii i ścisłej opieki weterynaryjnej. Rokowanie zależy od rodzaju białaczki, stadium choroby, obecności przerzutów i odpowiedzi na leczenie. Postacie ostre mają zwykle gorsze rokowanie, natomiast przewlekłe mogą pozwolić psu na względnie długie przeżycie przy odpowiedniej kontroli i leczeniu. Ze względu na ciężki przebieg choroby, szybka diagnostyka i wdrożenie leczenia mają kluczowe znaczenie dla jakości i długości życia psa.

Nowotwory tarczycy: są to najczęściej raki, rzadziej gruczolakoraki. Golden retrievery mają około 2,2-krotnie wyższe ryzyko zachorowania na raka tarczycy w porównaniu z innymi rasami. Choroba dotyczy najczęściej psów w wieku 10–15 lat i objawia się obecnością guza w okolicy szyi, zmianami w zachowaniu, czasem zaburzeniami apetytu i wagi. Rozpoznanie opiera się na badaniu klinicznym, ultrasonografii tarczycy, biopsji cienkoigłowej i badaniu histopatologicznym. Leczenie polega na chirurgicznym usunięciu guza, a w przypadkach zaawansowanych można stosować terapię radioaktywną lub leczenie wspomagające. Rokowanie zależy od stopnia złośliwości guza, obecności przerzutów oraz skuteczności leczenia chirurgicznego lub adiuwantowego.

Inne choroby

Rzadziej występujące schorzenia: zapalenie skóry dystalnych części kończyn spowodowane lizaniem, puchlinę, centralną postępująca atrofię siatkówki, zanik móżdżku , zespół niestabilności szyjnej, mielopatię zwyrodnieniową, entropium, niedoczynność kory nadnerczy, młodzieńcze zapalenie tkanki podskórnej i węzłów chłonnych, małą tarczę nerwu wzrokowego, dermatofibrozę guzkową, oligodoncję,niedorozwój nerwu wzrokowego, rozrostowe zapalenie nadtwardówki, sezonowe łysienie boków, zapalenie gruczołów łojowych, kamicę moczową krzemianową, zęby nadliczbowe i tetralogię Fallota.

Fundacja Ochrony Zwierząt Vet-Alert zapewnia opiekę weterynaryjną potrzebującym zwierzętom.

Żywienie i pielęgnacja

Pielęgnacja

Pielęgnacja sierści: sierść golden retrievera jest średniej długości, gęsta i wodoodporna, dlatego wymaga regularnej pielęgnacji, aby usunąć martwe włosy, zapobiec kołtunieniu i utrzymać skórę w dobrej kondycji

  • Czesanie: choć regularne szczotkowanie co najmniej 2–3 razy w tygodniu przy użyciu miękkiej szczotki lub grzebienia o szerokich zębach pozwala usunąć martwe włosy, pobudzić krążenie skóry i utrzymać sierść lśniącą i zdrową. W okresie linienia zaleca się czesanie codziennie.
  • Strzyżenie i trymowanie: sierść goldenów nie wymaga strzyżenia, ale regularne trymowanie, szczególnie w okolicach uszu, ogona i podbrzusza, pozwala uniknąć kołtunów i nadmiernego gromadzenia się brudu.
  • Kąpiele: golden retriever nie wymaga częstych kąpieli; wystarczy myć go w razie potrzeby, używając łagodnych szamponów dla psów, aby nie naruszyć naturalnej bariery ochronnej skóry i sierści.

Pielęgnacja zębów: zęby należy szczotkować codziennie lub przynajmniej kilka razy w tygodniu, aby zapobiec odkładaniu się kamienia nazębnego, paradontozie i nieświeżemu oddechowi.

Pielęgnacja uszu: goldeny mają opadające małżowiny uszne, co sprzyja gromadzeniu się woskowiny i wilgoci. Uszy należy regularnie kontrolować i czyścić specjalnym preparatem, aby zapobiec stanom zapalnym i infekcjom.

Pielęgnacja oczu: oczy należy przemywać letnią przegotowaną wodą lub specjalnym preparatem do oczu dla psów, aby usunąć zanieczyszczenia, kurz i ewentualne wydzieliny, które mogą powodować podrażnienia lub infekcje.

Pielęgnacja pazurów: pazury należy regularnie skracać (zazwyczaj co 3–4 tygodnie), zwłaszcza jeśli pies nie ściera ich naturalnie podczas spacerów po twardym podłożu. Zbyt długie pazury mogą powodować dyskomfort i zmieniać sposób chodzenia.

Żywienie

  • Wymaga zbilansowanej, pełnoporcjowej karmy, która zaspokoi jego potrzeby i będzie dostosowana do wieku i trybu życia.
  • Może mieć nadmierny apetyt, dlatego należy kontrolować ilość spożywanej karmy i wagę psa.
  • Można stosować gotowe karmy komercyjne lub żywić go w sposób tradycyjny.

Dołącz do grupy świadomych opiekunów

I PODYSKUTUJ Z NAMI O OPIECE WETERYNARYJNEJ, ŻYWIENIU, WYCHOWANIU I INNYCH...
dołącz

Ciekawostki o rasie

  • Synonimy nazwy: Yellow Retriever, Golden
  • Rejestry:AKC, UKC, FCI, CKC, KCGB (Związek Kynologiczny Wielkiej Brytanii), ANKC (Australian National Kennel Club), NKC (National Kennel Club).
  • Golden retrievery należą do ras najczęściej wykorzystywanych jako psy pracujące – m.in. psy przewodniki osób niewidomych, psy terapeutyczne oraz psy ratownicze. Wynika to z ich wysokiej inteligencji, dużej chęci współpracy z człowiekiem oraz stabilnego, łagodnego temperamentu.
  • Golden retriever ma niezwykle delikatny chwyt pyska, określany w kynologii jako tzw. soft mouth. Cecha ta została wykształcona podczas selekcji hodowlanej psów myśliwskich, które miały przynosić postrzelone ptactwo bez uszkadzania zdobyczy. Dzięki temu wiele goldenów potrafi bardzo ostrożnie trzymać w pysku nawet kruche przedmioty, np. jajko, nie rozbijając go.

Golden retriever opis rasy i predyspozycje do chorób - opracowane na podstawie:

  1.  Ackerman L. The Genetic Connection: A Guide to Health Problems in Purebred Dogs. Second edition. AAHA Press; 2011.
  2. Bell JS, Cavanagh KE, Tilley LP, Smith FW. Veterinary medical guide to dog and cat breeds. Jackson, Wyoming. Teton New Media; 2012.
  3. Gough A, Thomas A. Breed Predispositions to Disease in Dogs and Cats. 2nd Edition. Wiley-Blackwell; 2010.
  4. Crook A, Dawson S, Cote E, MacDonald S, Berry J. Canine Inherited Disorders Database [Internet]. University of Prince Edward Island. 2011. [cited 2013 Apr 11]. Available from: http:/ic.upei.ca/cidd/breed/
  5. Breed Specific Health Concerns [Internet]. American Kennel Club Canine Health Foundation, Inc. [cited 2013 Apr 11]. Available from: http:/www.akcchf.org/canine-health/breed-specific-concerns/
  6. Lowell Ackerman Pet-specific care for the veterinary team 
  7. Wybrane wrodzone wady rozwojowe i choroby dziedziczne u psów i kotów pod redakcją prof. dr hab. Antoniego Schollenbergera
  8. Kompendium lekarza weterynarii i hodowcy. Psy Rasowe pod redakcją Michała Ceregrzyna
  9. https://ofa.org/chic-programs/browse-by-breed/
  10. https://www.acvo.org
  11. https://grca.org/about-the-breed/health-research/
  12. https://ausngrc.org/health-matters/

Skomentuj

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

error: Content is protected !!
Przewijanie do góry