mysz-domowa-odmiany

Mysz domowa i jej wolno żyjące odmiany

MYSZ DOMOWA I JEJ WOLNO ŻYJĄCE ODMIANY

O czym przeczytasz w artykule:

Mysz domowa – i jej wolno żyjące odmiany. Mysz (Mus) to gryzoń z rodziny myszowatych (Muridae), obejmujący gatunki występujące głównie w Afryce, Azji i Europie. Domowa mysz jest jedynym gatunkiem tego rodzaju który zamieszkuje obie Ameryki i Australię.

Zwierzęta znane jako: mysz leśna, mysz zaroślowa, czy mysz polna traktowane jako jedne z gatunków „myszy”, w rzeczywistości zaliczane są do odrębnego rodzaju gryzoni: myszarka (Apodemus) jako: myszarka leśna, myszarka zaroślowa, czy myszarka polna. Dla uproszczenia w tym artykule będziemy używać zwyczajowego określenia: mysz.

MYSZ DOMOWA

Mysz domowa występuje na wszystkich kontynentach, wszędzie tam gdzie żyje człowiek. Niegdyś żyła wyłącznie na terenach stepowych, półpustynnych, w południowo-wschodniej Azji północnej Afryce, gdzie jeszcze i dziś występuje poza osiedlami ludzkimi, żywiąc się nasionami traw i drobnymi owadami

Rozwój rolnictwa, osadnictwa i komunikacji, a także niebywała płodnośćzdolność do adaptacji w innych, nieraz krańcowo różnych warunkach doprowadziły do tego, że mysz domową spotkać można nawet w stacjach naukowych na Antarktydzie i Arktyce, gdzie dociera razem z zapasami żywności.

Mysz domowa – podstawowe informacje.

  • Waży przeciętnie 25-30 g.
  • Długość jej ciała wynosi około 11 cm, ogona do 10 cm.
  • Ogon jest słabo owłosiony i pokryty drobnymi łuseczkami.
  • Uszy są dość długie, cienkie, przygięte do przodu, prawie sięgają oczu.
  • Ciało jest smukłe, głowa stosunkowo szeroka o zaostrzonym pysku, z długimi włosami zatokowymi- „wąsami”.
  • Siekacze myszy rosną z prędkością 1 cm miesięcznie.
  • Umaszczenie myszy jest niejednolite: grzbiet i nasada ogona mają szarą lub żółtoszarą barwę na brzuchu przechodzącą w brudnobiałą lub kremową.
  • Myszy osiągają dojrzałość płciową w wieku 2-3 miesięcy.
  • Ciąża trwa 20-21 dni, a w miocie jest od 3-9 młodych.
  • W ciągu roku jedna samica może dać 4-6 miotów.
  • Samica może wykarmić liczne potomstwo dzięki temu, że ma pięć par sutków.
  • Młode rodzą się ślepe, nieowłosione i zupełnie bezradne – pod troskliwą opieką samicy pozostają w gnieździe około 15 dni, żywiąc się jej mlekiem zwykle do 25 dnia.
  • Mysz domowa żyje przeciętnie 2 lata.
  • Mysz domowa dobrze wspina się skacze z dużych wysokości, a w razie konieczności zręcznie i szybko pływa.
  • Naturalnymi jej wrogami są: kot, łasica, tchórz, kuna, sowa, wszystkie ptaki drapieżne oraz człowiek, który musi się bronić przed plagą myszy.
  • Myszy niszczą żywność, pożerając ją i zanieczyszczając, gryzą także odzież, obuwie, książki i meble oraz są nosicielami wielu chorób zakaźnych.
mysz-domowa-odmiany

JAK ŻYJE MYSZ DOMOWA

W Polsce mysz domową:

  • spotyka się na całym obszarze kraju,
  • zawsze w sąsiedztwie człowieka, a więc: na polu, w ogródku, w magazynie, w chłodni, w piwnicy, śmietniku, oborze, chlewie. Myszy spotykano nawet w kopalniach, głęboko pod ziemią,
  • we wszystkich tych warunkach mysz jest zdolna do rozrodu,
  • młode rodzą się nawet w temperaturze poniżej 0 stopni, ale także w gorącej kotłowni.

Populacja myszy mimo trucia i odstraszania utrzymuje się ciągle na wysokim poziomie. Żyją wśród nas miliardy myszy – każda z nich w ciągu doby zjada ilość pokarmu odpowiadającą 1/5 masy jej ciała, a zanieczyszcza swymi odchodami dziesięciokrotnie więcej. Miejskie myszy domowe całe życie spędzają w pomieszczeniach, nie opuszczają mieszkań, piwnic czy magazynów. Myszy wiejskie wiosną często porzucają zabudowania i przenoszą się w pole lub do ogrodu, powracając w chłodnych porach roku w trzech falach: pierwsza dostaje się do stert, stodół i spichrzów wraz ze zbożem zwożonym z pól, druga wraca po pierwszych przymrozkach, trzecia — dopiero po nadejściu silniejszych mrozów.

Myszy domowe nie gromadzą zapasów na zimę, mieszkając bowiem z człowiekiem, zawsze liczą na jego spiżarnię.

  • Aktywne są przez cały rok.
  • Ich ruchliwość w ciągu dnia słabnie, jeśli pomieszczenie, w którym przebywają, jest zbyt widne lub gdy kręci się tam za dużo ludzi.
  • W pomieszczeniach zacienionych i mało uczęszczanych żerują i poruszają się przez całą dobę.
  • Przenoszą się w pole na okres wiosenny i letni.
  • Budują gniazda pod ziemią na głębokości 20-30 cm z systemem korytarzy umożliwiających im poruszanie się bez wychodzenia na powierzchnię.

MYSZ BIAŁA

Mysz biała jest albinotyczną odmianą myszy domowej, ssaka z rodziny myszowatych.

Myszy białe zostały udomowione przed wiekami w Chinach i Japonii.  W Europie zaczęto je hodować najpierw w Anglii, wyłącznie w celach hobbystycznych i rozrywkowych.

  • Ruchliwe zwierzątka o czerwonych oczach i różowych pazurkach dostarczały zabawy i interesujących obserwacji.
  • Przed laty były ulubionymi i modnymi zwierzętami domowymi. Dopiero w obecnym stuleciu zostały wyparte z naszych domów przez świnki morskie i chomiki syryjskie.

W połowie wieku XIX, wraz z rozwojem wielu nauk przyrodniczych, białe myszy stały się zwierzętami doświadczalnymi, a następnie rozpoczęto ich hodowlę w laboratoriach naukowych. Stąd też powstała „mysz laboratoryjna”.

Oprócz typowych białych myszek istnieją również inne odmiany barwne, tj. czarne, ciemnoszare, brunatne, dwubarwne łaciate i umaszczone odmiennie na grzbiecie i brzuchu.

W hodowli domowej czy szkolnej nadal największe powodzenie mają myszy białe, których barwa nie wzbudza niechęci i nie kojarzy się z dokuczliwymi szkodnikami. Białe myszy laboratoryjne kupić można w każdym sklepie zoologicznym, w dużych hodowlach produkujących materiał doświadczalny, czasem w laboratoriach naukowych i w ogrodach zoologicznych.

mysz-domowa-i-jej-wolno-żyjące-odmiany

MYSZ POLNA

Mysz polna traktowana jest jako szkodnik. Jej inwazję w pewnych regionach kraju  obserwuje się co parę lat, zagraża nie tylko uprawom zbóż, lecz również młodym drzewkom owocowym w sadach i ogrodach oraz roślinom przechowywanym w kopcach.

Jest ona, podobnie jak mysz domowa, nosicielem chorób zakaźnych niebezpiecznych dla ludzi i zwierząt hodowlanych.

Mysz polna – podstawowe informacje.

  • Występuje w środkowej i wschodniej Europie oraz w Azji, z  Chinami włącznie.
  • W Polsce jest pospolitym gryzoniem w całym kraju, poza Podhalem i Tatrami.
  • Najbardziej odpowiadają jej gleby wilgotne, toteż chętnie osiedla się w ogrodach, sadach, na łąkach i polach oraz obrzeżach wilgotnych lasów i zarośli.
  • Zimuje w stogach, stodołach, w kopcach ziemniaków i buraków, gdzie powoduje duże szkody.
  • Gniazda zakłada pod korzeniami drzew i krzewów, czasem na miedzach lub wśród upraw.
  • Jej nory są proste, długie ulokowane płytko pod powierzchnią ziemi.
  • Zimą mysz polna buduje w stogach gniazda ze słomy i kłosów.
  • Dobrze skacze i wspina się.
  • Aktywna jest całą dobę.
  • Wiosną żywi się nasionami częściami wschodzących roślin, latem ziarnami zbóż: jagodami i drobnymi owadami, a jesienią nasionami drzew i krzewów.
  • Jej pokarm zimowy to ziarna zbóż, korzenie i kora młodych drzew oraz zakopcowana warzywa.
  • Długość ciała myszy polnej wynosi 8-11 cm ogona 6-9 cm.
  • Umaszczenie jest niejednolite: grzbiet i boki mają barwę rudobrunatną z czarną pręgą wzdłuż grzbietu, białawy brzuch wyraźnie odcina się od boków.
  • Ciąża samicy trwa 21-23 dni. W ciągu roku samica może dać 3-4 mioty, w każdym z nich 2-9 młodych. Już po 6 tygodniach młode są zdolne do rozrodu.
  • Myszy polne żyją około 1,5 roku.
  • Ich naturalnymi wrogami są: lis, łasica, tchórz, sowa oraz wszystkie ptaki drapieżne i krukowate.

MYSZ LEŚNA

Mysz leśna występuje w całej Europie i Azji od Pirenejów po Pacyfik. W Polsce jest pospolitym mieszkańcem starych lasów liściastych i mieszanych. parków i ogrodów.

Mysz leśna – podstawowe informacje.

  • Gnieździ się w dziuplach starych pni, zaś na porębach i w wąwozach chętnie zakłada swoje siedliska w gęstych, zwartych zaroślach jeżyn i leszczyn.
  • Jest największą z omawianych tu myszy.
  • Długość jej ciała wynosi 9,5-12 cm, ogon ma tę samą długość lub jest nawet nieco dłuższy.
  • Masa ciała wynosi od 20 do 60 g.
  • Kończyny tylne są wyraźnie dłuższe od przednich.
  • Mysz leśna ma długie uszy i duże ciemne oczy.
  • Umaszczenie: grzbiet i boki mają barwę rudą, brzuch czysto białą. Na piersi widać żółtą plamę, tworzącą czasem półksiężycową obrożę.
  • Mysz leśna rozmnaża się od 2-4 razy w roku. Po ciąży trwającej około 25 dni rodzi się 5-7 młodych, które już po trzech miesiącach są zdolne do rozrodu.
  • Żyje przeciętnie półtora roku.
  • Żywi się nasionami drzew i krzewów leśnych, np. dębów, buków i leszczyny, jagodami oraz owadami, a także ślimakami, czasem jajami ptaków.
  • Aktywne są całą dobę.
  • Mysz leśna dobrze wspina się na drzewa, często zakłada gniazda w koronach drzew, w wysokich dziuplach lub nawet w skrzynkach lęgowych ptaków.
  • Gromadzi zapasy zimowe, składające się z nasion drzew i krzewów. Czasem uzupełnia swój zimowy jadłospis, ogryzając wierzchołki i korę młodych pędów.
  • Jej środowiskiem jest las, czasem spotkać ją można w leśniczówkach i gajówkach położonych w głębi lasów.
  • Do naturalnych jej wrogów należą: tchórz, lis, łasica, gronostaj, sowa, pustułka i myszołów.
  • W okresach, gdy na lasy spada klęska owadzich szkodników, obok ptaków owadożernych, jest cennym sprzymierzeńcem leśników w walce z żarłocznymi gąsienicami.
  • W uprawach rolnych nie wyrządza szkód. Może je czasem zrobić w uprawach leśnych.
mysz-domowa-i-jej-wolno-żyjące-odmiany

MYSZ ZAROŚLOWA

Mysz zaroślowa występuje w Europie i Azji z Chinami włącznie oraz w Afryce Północnej. W Polsce jest pospolita na całym obszarze kraju z wyjątkiem Tatr i dzielnic północnych i wschodnich.

Mysz zaroślowa – podstawowe informacje.

  • Najchętniej osiedla się w rzadkich sosnowych lub mieszanych lasach, porębach śródleśnych, kępach zarośli wśród pól uprawnych, porośniętych miedzach, nieużytkach, czasem polach uprawnych.
  • Myszy zaroślowe są mniejsze i smuklejsze od myszy leśnych.
  • Masa ich ciała waha się w granicach 15-30 g. Umaszczenie grzbietu i boków jest żółtawobrunatne, brzucha szarobiałe.
  • W polu mysz ta zakłada gniazda kopiąc głębokie nory.
  • Na wyrębach i w zaroślach ukrywa się pod sągami lub zwalonymi pniami, na podgórzu  pod kamieniami.
  • Wykopaną w ziemi norkę łatwo dostrzec, gdyż zdradza ją, podobnie jak siedlisko kreta pasmo kopczyków ziemi wyrzuconej przy kopaniu.
  • Mniejsza i słabsza od leśnej, mysz zaroślowa jest często wypierana przez nią na gorsze stanowiska.
  • Ulubionym jej pokarmem są nasiona drzew, krzewów, chwastów i zbóż.
  • Nie gardzi również kiełkującym ziarnem i młodymi siewkami drzew.
  • Zjada także wiele owadów, przeważnie szkodników.
  • Tryb życia myszy zaroślowej jest taki sam jak myszy leśnej.
  • Są aktywne głównie nocą.
  • Może żyć samotnie lub w większych koloniach.
  • Dobrze wspina się na drzewa.
  • Myszy zaroślowe żyją około półtora roku.
  • Ciąża samicy trwa 21 23 dni. W ciągu roku rodzą się zwykle 2 3 mioty, po 2- 8 młodych, które już po 2 miesiącach są zdolne do rozrodu.
  • W okresie ciężkich zim myszy zaroślowe przenoszą się czasem do zabudowań gospodarskich, zdarza się też, że lokują się w ulach, powodując śmierć całego roju.
  • Pod koniec zimy robią szkody w sadach, obgryzając pędy i korę drzew, zaś w piwnicy mogą zniszczyć cebule kwiatów ozdobnych.
  • Dlatego też mysz zaroślowa jest zaliczana do szkodników i tępiona, mimo że zjada wiele szkodliwych owadów.

MYSZ MAŁOOKA

Mysz małooka występuje w południowo-wschodniej Europie.Polsce zobaczyć ją można jedynie na Śląsku i w Pieninach i to rzadko.

Mysz małooka – podstawowe informacje.

  • Jest bardzo podobna do myszy zaroślowej,  ma tylko mniejsze oczy, krótszy ogon i bardziej szare futerko.
  • Jest gryzoniem polno-stepowym, a jej pożywieniem są głównie nasiona traw. 
  • Nie niszczy zbóż, roślin okopowych, ani też upraw leśnych.
  • Unika ludzi, ludzkich siedzib i wszelkich zarośli.

MYSZ BADYLARKA

Mysz badylarka występuje w całej Europie i Azji, aż po Japonię.Polsce można ją spotkać w  kraju, poza wysokimi partiami gór, najliczniej całym w północnych i zachodnich regionach.

Mysz badylarka – podstawowe informacje.

  • Jest najmniejszą z naszych myszy.
  • Długość jej ciała wynosi 5-7 cm, masa ciała zaledwie 5-10 g.
  • Jej umaszczenie jest najczęściej szarorudawe lub brunatne na grzbiecie i bokach, a białawe na brzuchu.
  • U młodych i starych badylarek zimą futro jest ciemniejsze – szarobrunatne.
  • W ciągu roku samica daje 2-4 mioty, w każdym 4-8 młodych. Już po 6 tygodniach młode są zdolne do rozrodu.
  • Badylarki żyją około półtora roku.
  • Badylarki wybierają na swoje siedliska tereny wilgotne, w pobliżu zbiorników wodnych – łąki bagna, zarośla.
  • Gniazda zakładają na ziemi, ukrywając je w trawie bądź zawieszając na wysokich źdźbłach chwastów lub trzcin.
  • Gniazdo lęgowe jest bardzo starannie splecione z trawy i miękko wysłane puchem roślinnym.
  • Badylarka zręcznie się wspina, pomagając sobie długim ogonem.
  • Dobrze skacze i biega.
  • Aktywna jest w zasadzie całą dobę, choć w dni deszczowe czy chłodniejsze nie opuszcza gniazda, zbudowanego zawsze w pobliżu bazy pokarmowej.
  • Pokarm badylarki uzależniony jest od pory roku: jesienią i zimą żywi się nasionami roślin oleistych, zbóż, chwastów i drzew; wiosną   zielonymi częściami roślin, a latem, poza nasionami badylarka zjada bardzo wiele owadów.
  • Jej naturalnymi wrogami są małe ssaki drapieżne, ptaki drapieżne i krukowate.
  • Podobnie jak myszy polne, badylarki co pewien czas rozmnażają się masowo i wówczas powodują poważne straty w zbiorach zbóż. Dzieje się to zwykle w czasie żniw lub tuż po żniwach, gdy badylarki przenoszą się do ustawionych na polu stogów. Przewiezione wraz ze snopami do stodół, kontynuują tam dzieło zniszczenia.
mysz-domowa-i-jej-wolno-żyjące-odmiany

Skomentuj

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

error: Content is protected !!
Przewiń do góry