Flat coated retriever jaki jest i na co choruje
O czym przeczytasz w artykule:
Flat coated retriever jaki jest i na co choruje?
Waga: ♀25-32 kg ♂27-36 kg | Wysokość w kłębie: ♀56,5-59 cm ♂59-61,5 cm
Średnia długość życia: 10-12 lat | Dojrzałość: 18 m-cy | Początek starzenia: 6 lat | Maksymalna długość życia: 16 lat
Dostępne badania genetyczne: hipertermia złośliwa (Malignant Hyperthermia MH), mielopatia zwyrodnieniowa (Degenerative Myelopathy DM), chondrodysplazja i chondrodystrofia (Chondrodysplasia CDPA and Chondrodystrophy CDDY and IVDD risk), hiperurikozuria (Hyperuricosuria SLC), postępujący zanik siatkówki (Progressive retinal atrophy prcd-PRA), otyłość (Obesity).
Badania przed dopuszczeniem do hodowli (zalecenia OFA, certyfikat CHIC)
Wymagane badania obejmują:
- badanie rentgenowskie stawów biodrowych (w kierunku dysplazji bioder),
- badanie okulistyczne CERF (Canine Eye Registration Foundation) w kierunku dziedzicznych chorób oczu,
- ocenę rzepki.
Badania zalecane obejmują:
- badanie rentgenowskie stawów łokciowych (w kierunku dysplazji łokci),
- pełny profil tarczycowy, w tym oznaczenie autoprzeciwciał tarczycowych, które mogą wskazywać na autoimmunologiczne zapalenie tarczycy,
- badanie kardiologiczne w celu wykrycia wad wrodzonych lub nabytych serca.
Flat coated retriever w skrócie
Zalety
- Lojalny i bardzo przywiązany do opiekunów
- Pełen energii i chęci do zabawy i pracy
- Towarzyski i przyjazny wobec dzieci i innych zwierząt
- Inteligentny i łatwy do szkolenia przy konsekwentnym prowadzeniu
- Ma charakterystyczną lśniącą sierść
Wady
- Wymaga regularnej pielęgnacji sierści
- Nie znosi samotności, może cierpieć na lęk separacyjny
- Duża potrzeba ruchu i aktywności, brak zajęcia może prowadzić do frustracji
- Czasami nadmiernie entuzjastyczny przy zabawie z małymi dziećmi
- Skłonność do kopania i intensywnej zabawy, która wymaga nadzoru
Wygląd flat coated retrievera
Flat coated retriever jaki jest i na co choruje? Flat coated retriever to średniej wielkości pies o eleganckiej, harmonijnej sylwetce i proporcjonalnej budowie ciała. Charakteryzuje się dobrze umięśnionym, zwartym tułowiem oraz silnymi, prostymi kończynami, które nadają mu zarówno siłę, jak i zwinność w ruchu.
Głowa psa jest długa i proporcjonalna do reszty ciała, z lekko wypukłą czaszką i wyraźnym stopem. Oczy są średniej wielkości, ciemne, o wyrazie wesołym, inteligentnym i przyjaznym. Uszy osadzone są stosunkowo wysoko, średniej wielkości, naturalnie opadające wzdłuż policzków, co podkreśla przyjazny i czujny wygląd psa.
Szyja jest średniej długości, mocna i dobrze umięśniona, płynnie przechodząca w szerokie barki. Tułów jest zwarty, grzbiet prosty i mocny, lędźwie dobrze umięśnione, a klatka piersiowa głęboka i pojemna, co świadczy o doskonałej kondycji fizycznej i wytrzymałości. Kończyny są mocne, proste i harmonijnie umięśnione, łapy zwarte, okrągłe z mocnymi opuszkami, przystosowane do pracy na różnych terenach. Ogon osadzony jest wysoko, naturalnie noszony, dobrze owłosiony, w ruchu podkreślający elegancję i pewność psa.
Sierść flat coated retrievera jest długa, gładka i lśniąca, przylegająca do ciała, z lekko pofalowanym włosem na ogonie i udach. Podszerstek jest delikatny, co zapewnia ochronę przed chłodem i wilgocią, ale nie jest zbyt gęsty. Umaszczenie występuje najczęściej w jednolitej czerni lub rzadziej w odcieniach wątrobianych. Ruch psa jest lekki, energiczny i harmonijny, z wyraźnym wykrokiem kończyn przednich i silnym odbiciem tylnych, co nadaje mu wrażenie pewności siebie i witalności. Całość sylwetki i ruchu podkreśla elegancję, wesoły charakter i naturalną gotowość do pracy, które są charakterystyczne dla tej wszechstronnej rasy.
Charakter flat coated retrievera
Flat coated retriever to rasa o wyjątkowo przyjaznym charakterze i wszechstronnej użytkowości, łącząca energię, inteligencję i ogromne przywiązanie do swojego opiekuna. Psy te są wesołe, pewne siebie i zrównoważone, a jednocześnie pełne entuzjazmu do zabawy i pracy, co czyni je doskonałymi towarzyszami rodziny, psami sportowymi i uczestnikami różnych aktywności z człowiekiem.
Flat coated retriever wyróżnia się niezwykłą lojalnością wobec rodziny, przy czym wobec obcych zachowuje zdrowy dystans, wykazując czujność i ostrożność, choć nie jest agresywny. Ich inteligencja i chęć do współpracy sprawiają, że szybko uczą się nowych poleceń, jednak potrzebują konsekwentnego prowadzenia i stymulacji intelektualnej. Nie są nadmiernie uległe – myślą samodzielnie i potrafią podejmować decyzje, dlatego najlepiej czują się przy opiekunach, którzy potrafią kierować ich wychowaniem w sposób spokojny, pewny i systematyczny.
Flat coated retriever to psy energiczne, które wymagają codziennej dawki ruchu i zajęć umysłowych, aby uniknąć nudy i zachowań destrukcyjnych. Mimo swojej siły i wytrzymałości, w domowym otoczeniu są czułe, łagodne i bardzo przywiązane do członków rodziny. Doskonale dogadują się z dziećmi i innymi zwierzętami, jeśli od szczenięcia przejdą odpowiednią socjalizację. Nie są hałaśliwe ani nadmiernie pobudliwe, ale w razie potrzeby potrafią szybko reagować.
Ze względu na swoją wrażliwość emocjonalną mocno przywiązują się do opiekuna, dlatego nie powinny pozostawać same przez długi czas. Flat coated retriever to rasa, która najlepiej rozwija się w aktywnym środowisku, gdzie może łączyć zabawę, pracę i bliski kontakt z człowiekiem, wykorzystując swój wrodzony entuzjazm, radość życia i chęć współpracy. Flat coated retriever jaki jest i na co choruje.
Najlepszy dom dla flat coated retrievera
Flat coated retriever jaki jest i na co choruje? Flat coated retriever najlepiej czuje się w domu z ogrodem, gdzie ma przestrzeń do biegania i codziennej aktywności fizycznej. Choć rasa może adaptować się do życia w mieszkaniu, wymaga to od opiekuna dużego zaangażowania w zapewnienie psu odpowiedniej dawki ruchu oraz stymulacji umysłowej, np. w formie spacerów, zabaw węchowych, aportów czy ćwiczeń posłuszeństwa. Bez regularnej aktywności pies może stać się sfrustrowany, pobudliwy lub wykazywać niepożądane zachowania. Mieszkanie w bloku nie jest więc idealne, chyba że opiekun jest bardzo aktywny i konsekwentnie poświęca czas na zajęcia z psem.
Flat coated retriever dobrze dogaduje się z dziećmi – jest cierpliwy, przyjazny i chętny do zabawy, dzięki czemu sprawdza się jako towarzysz rodziny. Zabawy i aktywności powinny być jednak nadzorowane, zwłaszcza przy małych dzieciach, ze względu na dużą siłę psa. Rasa może także stanowić wspaniałego kompana dla osób starszych i niepełnosprawnych, pod warunkiem że mają wsparcie w codziennej opiece i są w stanie zapewnić psu odpowiednią dawkę ruchu oraz interakcji.
Flat coated retriever to pies bardzo towarzyski, który potrzebuje bliskiego kontaktu z człowiekiem i nie nadaje się do życia w izolacji ani pozostawiania na długie godziny samotnie. Najlepszy dom dla tej rasy to miejsce, w którym opiekunowie są aktywni, konsekwentni i gotowi angażować się w codzienną pracę z psem, oferując mu zarówno zajęcia fizyczne, jak i umysłowe. Idealnie sprawdzi się w rodzinie, która ceni inteligentnego, radosnego i lojalnego psa, chcącego spędzać czas wspólnie z ludźmi, biegać, bawić się i uczestniczyć w życiu domowym.
Wzorzec: flat coated retriever FCI Standard N° 121 / 28.10.2009
FLAT COATED RETRIEVER JAKI JEST I NA CO CHORUJE
- Pochodzenie: Wielka Brytania
- Użytkowość: Pies myśliwski, pies do towarzystwa
- Klasyfikacja FCI: Grupa 8 – Aportery, płochacze i psy dowodne Sekcja 1 – Retrievery, próby pracy są wymagane,
- Możliwość zakupu w Polsce: tak
- Cena psa z rodowodem FCI: 4500-7000 zł
FUNDACJA VET-ALERT
WESPRZYJ NASZĄ DZIAŁALNOŚĆ
Flat coated retriever - skąd pochodzi - historia rasy
Flat coated retriever to rasa psa myśliwskiego wywodząca się z Wielkiej Brytanii, której początki sięgają XIX wieku. Psy te powstały w wyniku skrzyżowania różnych ras, wśród których najczęściej wymienia się: nowofundlanda, setera irlandzkiego, spaniela oraz bloodhounda. Celem hodowców było stworzenie psa wszechstronnego, który byłby doskonałym towarzyszem myśliwego zarówno w wodzie, jak i na lądzie.
Flat coated retriever miał wyróżniać się nie tylko zdolnością aportowania i tropienia, ale także wesołym i przyjacielskim charakterem oraz eleganckim, czarnym lub w rzadkich przypadkach podpalanym, lśniącym włosem. Pierwsze wzmianki o psach przypominających współczesnego flat coated retrievera pojawiły się w Anglii w połowie XIX wieku, głównie w hrabstwach Sussex i Surrey, gdzie były używane jako psy myśliwskie do polowań na ptactwo wodne. W tamtym okresie rasa nie była jeszcze jednolita i obejmowała psy o różnej długości sierści i typie umaszczenia, jednak z czasem wyodrębniono cechy charakterystyczne dla współczesnej rasy: średniej wielkości, dobrze umięśnione ciało, harmonijną sylwetkę, płaską sierść i wesołe usposobienie.
Rasa szybko zdobyła popularność wśród myśliwych dzięki swojej wytrwałości w pracy, doskonałemu węchowi oraz chęci współpracy z człowiekiem. W drugiej połowie XIX wieku hodowcy zaczęli skrupulatnie selekcjonować psy, aby utrwalić pożądane cechy użytkowe i eksterierowe. Flat coated retriever wyróżniał się nie tylko umiejętnościami myśliwskimi, ale także przyjaznym, radosnym charakterem, który czynił go doskonałym psem rodzinnym. W XX wieku rasa była już dobrze ukształtowana i zaczęła zdobywać popularność poza Wielką Brytanią, głównie w Europie i Stanach Zjednoczonych. Flat coated retriever był również chętnie prezentowany na wystawach psów, co dodatkowo przyczyniło się do standaryzacji wyglądu i charakteru. Flat coated retriever jaki jest i na co choruje?
Flat coated retriever został oficjalnie zarejestrowany przez Fédération Cynologique Internationale (FCI) w 1960 roku, natomiast w American Kennel Club (AKC) zarejestrowano rasę w 1915 roku.
Użytkowość rasy
Flat coated retriever jaki jest i na co choruje? Flat coated retriever to wszechstronna rasa, która od początku swojego istnienia pełniła różne funkcje użytkowe. Psy te były pierwotnie hodowane jako psy myśliwskie do aportowania zwierzyny zarówno z lądu, jak i w wodzie. Dzięki swojej inteligencji, wytrwałości i doskonałemu węchowi szybko stały się niezastąpione w pracy przy polowaniach na ptactwo wodne i gryzonie.
Obecnie flat coated retriever jest ceniony nie tylko jako pies myśliwski, ale również jako towarzysz rodziny, pies sportowy i uczestnik psich aktywności takich jak agility czy obedience. Rasa wyróżnia się niezwykłą energią, chęcią do pracy i radosnym usposobieniem, co sprawia, że doskonale sprawdza się w różnych formach aktywności z człowiekiem.
Flat coated retriever dzięki swojej lojalności, wesołemu charakterowi i inteligencji jest także wykorzystywany w dogoterapii oraz jako pies rodzinny. Jednocześnie silny instynkt aportowania i wysoka potrzeba ruchu wymagają od opiekuna konsekwentnego szkolenia i zapewnienia codziennej dawki aktywności fizycznej oraz umysłowej.
To rasa, która najlepiej funkcjonuje w środowisku, gdzie może łączyć zabawę, pracę i bliski kontakt z człowiekiem, wykorzystując swoje naturalne predyspozycje do współpracy, aportowania i nauki nowych zadań.
Predyspozycje flat coated retrieverów do chorób
Ogólne informacje zdrowotne
Flat coated retriever to rasa generalnie zdrowa, ale może być predysponowana do pewnych chorób genetycznych, w tym dysplazji stawów biodrowych i łokciowych oraz nowotworów, szczególnie czerniaka i chłoniaka. Psy te wymagają odpowiedniej diety i codziennej aktywności, aby utrzymać dobrą kondycję fizyczną i psychiczną.
Choroby zębów
jaki jest i na co choruje flat coated retriever? Choroby zębów to jeden z najczęstszych problemów przewlekłych u zwierząt domowych, które nie mają regularnie szczotkowanych zębów. Na zębach początkowo zalegają resztki jedzenia, następnie na widocznych częściach zębów odkłada się kamień nazębny i prowadzi do infekcji dziąseł i korzeni zębów.
Jeśli nie zapobiegniesz chorobom zębów na początku regularnie usuwając resztki jedzenia, to trzeba będzie leczyć bardziej zaawansowane stadia choroby, co będzie Ciebie znacznie droższe. W ciężkich przypadkach pies może stracić zęby, a w wyniku przewlekłej infekcji zębów jest narażony na uszkodzenie narządów wewnętrznych. Poza tym, będzie milszym towarzyszem, jeśli nie powala wszystkich swoim śmierdzącym psim oddechem!
Infekcje
Flat coated retrievery są podatne na infekcje bakteryjne i wirusowe – tak samo, jak psy innych ras. Najważniejsze choroby zakaźne to: z parwowiroza, wścieklizna i nosówka.
Wielu z tych infekcji można zapobiec poprzez szczepienia, które powinny być dostosowane do chorób występujących w danym regionie, wieku i innych czynników.
Otyłość
Otyłość może być poważnym problemem zdrowotnym u flat coated retrieverów. Jest to poważna choroba, która może powodować lub nasilać problemy ze stawami, zaburzenia metaboliczne i trawienne, powodować ból i sprzyjać chorobom serca.
Chociaż kuszące jest dawać jedzenie za każdym, gdy pupil popatrzy na ciebie błagalnie, pamiętaj, że lepiej jest go przytulić lub zabrać na spacer niż po kryjomu dokarmiać. On poczuje się lepiej i Ty też!
Pasożyty
Flat coated retriever narażony jest na pasożyty wewnętrzne i zewnętrzne, takie jak: tęgoryjce, glisty, nicienie sercowe, włosogłówki, pchły, kleszcze i inne. Niektóre z tych pasożytów mogą zostać przeniesione na Ciebie lub członka Twojej rodziny i stanowią poważny problem dla wszystkich.
W przypadku psa pasożyty te mogą powodować ból, dyskomfort, a nawet śmierć, dlatego ważne jest, regularne badanie i profilaktyczne odrobaczanie.
Kastracja
Kastracja to chirurgiczne usunięcie jajników i zwykle macicy u samic, a u samców chirurgiczne usunięcie jąder. Kastracja zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia niektórych rodzajów nowotworów i eliminuje możliwość zajścia w ciążę przez zwierzę lub spłodzenia niechcianych szczeniąt.
Wykonanie tej operacji pozwala wykorzystać sytuację, gdy zwierzę jest w znieczuleniu, aby zidentyfikować i zaradzić niektórym chorobom, które mogą się w przyszłości rozwinąć, np. prześwietlenie stawów lub usunięcie przetrwałego zęba.
Charakterystyczne cechy fizjologiczne
Brak.
Nadwrażliwość na leki
Brak.
Choroby dziedziczne
Dysplazja stawów biodrowych DSB: to dziedziczna, wielogenowa choroba rozwojowa stawu biodrowego, charakteryzująca się niewłaściwym dopasowaniem głowy kości udowej do panewki miednicznej. Skutkiem tej nieprawidłowości jest mechaniczna niestabilność stawu, prowadząca do mikrourazów, postępujących zmian zwyrodnieniowych oraz przewlekłego stanu zapalnego. Objawy kliniczne obejmują sztywność kończyn miednicznych, trudności przy wstawaniu i poruszaniu się, niechęć do aktywności fizycznej oraz dolegliwości bólowe, nasilające się po wysiłku lub w niskich temperaturach.
Dysplazja stawów łokciowych: wielogenowe, dziedziczne schorzenie, dotyczące stawów łokciowych polegające na nieprawidłowym wykształceniu powierzchni stawowych. Dysplazja może powodować ból, sztywność stawów i kulawiznę. Towarzyszący mu stan zapalny może prowadzić do zwyrodnienia tych stawów.
Zwichnięcie rzepki: to wielogenowa, dziedziczna, wrodzona wiotkość więzadeł rzepki, prowadząca do jej zwichnięcia, czyli przemieszczenia na stronę przyśrodkową lub boczną poza krawędź bloczka kości udowej. Objawia się kulawizną i bolesnością, może doprowadzić do zwyrodnienia stawu kolanowego. Zalecane jest leczenie chirurgiczne.
Predyspozycje do chorób
Dotyczące jamy ustnej i zębów
Kamień nazębny: choroby zębów to najczęstszy, chroniczny problem u zwierząt domowych, dotykający 80% wszystkich psów powyżej drugiego roku życia.
Dotyczące narządów zmysłów: wzrok
Niewiele rzeczy ma tak dramatyczny wpływ na jakość życia Twojego psa, jak prawidłowe funkcjonowanie jego oczu.
Dwurzędowość rzęs: wada rozwojowa, polegająca na obecności dodatkowego, podrażniającego rogówkę i spojówki, rzędu rzęs przy wewnętrznej krawędzi wolnego brzegu powiek. Rzęsy te mogą powodować wtórne owrzodzenia rogówki, prowadząc do bólu, łzawienia, mrużenia oczu oraz wtórnych infekcji. . Leczeniem z wyboru jest usunięcie nieprawidłowych rzęs metodą krioterapii, elektroepilacji lub chirurgicznie.
Dysplazja siatkówki: to schorzenie, które dotyczy nieprawidłowego rozwoju siatkówki oka. U flat coated retrieverów najczęściej występuje ogniskowa dysplazja siatkówki, charakteryzująca się obecnością fałdów siatkówki, która została stwierdzona u 0,3% flatów badanych w ramach programu CERF w latach 2018–2022 oraz geograficzna dysplazja siatkówki, rzadsza i bardziej rozległa forma choroby, stwierdzona u 0,1% przebadanych psów. W cięższych przypadkach dysplazja siatkówki może prowadzić do odwarstwienia siatkówki, co skutkuje pogorszeniem widzenia lub nawet całkowitą ślepotą. CERF nie zaleca rozmnażania psów tej rasy, u których stwierdzono jakąkolwiek postać dysplazji siatkówki, ze względu na potencjalne dziedziczne tło tej wady.
Dysplazja więzadła grzebieniowego: jest to wrodzona wada rozwojowa struktur kąta przesączania oka, polegającą na nieprawidłowej budowie lub zagęszczeniu beleczek więzadła grzebieniowego, co utrudnia odpływ cieczy wodnistej z gałki ocznej. Zaburzenie to stanowi istotny czynnik predysponujący do rozwoju jaskry pierwotnej. PLD może przez długi czas przebiegać bezobjawowo i zostać wykryta jedynie w trakcie specjalistycznego badania okulistycznego. Rozpoznanie PLD opiera się na wykonaniu gonioskopii, która pozwala na ocenę kąta przesączania, oraz tonometrii służącej do pomiaru ciśnienia wewnątrzgałkowego. Wczesne wykrycie PLD ma kluczowe znaczenie, ponieważ umożliwia regularne monitorowanie pacjenta i szybkie wdrożenie leczenia w przypadku wzrostu ciśnienia w oku.
Dystrofia rogówki: jest to schorzenie polegające na odkładaniu się złogów, najczęściej lipidów lub cholesterolu, w nabłonku (warstwie zewnętrznej) i zrębie (środkowej warstwie) rogówki, co prowadzi do jej zmętnienia. Zmiany zazwyczaj pojawiają się między 2. a 5. rokiem życia i zwykle mają charakter obustronny, choć mogą postępować powoli i nie powodować bólu ani znacznego pogorszenia widzenia. Ze względu na możliwość genetycznego podłoża choroby, nie zaleca się rozmnażania psów, u których zdiagnozowano dystrofię rogówki, aby ograniczyć ryzyko jej występowania w kolejnych pokoleniach.
Ektropium: wywinięcie brzegów powiek na zewnątrz, często z wytworzeniem kieszonki przy przyśrodkowym kącie oka. Może sprzyjać wtórnym zapaleniom spojówek. Ektropium bywa następstwem zbyt dużej szpary powiekowej. Leczenie w przypadkach powodujących dyskomfort u psa (przewlekłe stany zapalne) zazwyczaj wymaga korekty chirurgicznej.
Entropium: to wada anatomiczna powieki polegająca na zawinięciu jej brzegu do wewnątrz, w wyniku czego rzęsy oraz skóra powieki ocierają się o rogówkę. Może to prowadzić do podrażnienia, przewlekłego łzawienia, a w cięższych przypadkach – do zapalenia spojówek i owrzodzeń rogówki. Leczenie najczęściej wymaga interwencji chirurgicznej w celu korekty ustawienia powieki.
Jaskra: jest to poważna choroba okulistyczna związana z podwyższeniem ciśnienia wewnątrzgałkowego, prowadzącym do uszkodzenia nerwu wzrokowego i stopniowej, i często nieodwracalnej utraty wzroku. Może rozwinąć się wtórnie do dysplazji więzadła grzebieniowego, zwłaszcza jeśli odpływ cieczy wodnistej zostaje znacznie ograniczony. Nieleczona jaskra może prowadzić do ślepoty oraz powikłań takich jak zwichnięcie soczewki. Objawy kliniczne obejmują ból oka, zaczerwienienie, łzawienie, powiększenie gałki ocznej, zmętnienie rogówki oraz pogorszenie widzenia. Choroba wymaga natychmiastowej interwencji weterynaryjnej, ponieważ szybkie wdrożenie leczenia farmakologicznego lub chirurgicznego może uratować wzrok lub zmniejszyć dolegliwości bólowe. Regularne badania okulistyczne, szczególnie u osobników z PLD, stanowią podstawę profilaktyki i wczesnego wykrywania choroby.
Przetrwała błona źreniczna: wada wrodzona, w której w dotkniętym oku znajdują się przetrwałe elementy płodowej błony źrenicznej, które nie ulegają normalnej regresji do 3. miesiąca życia. Pasma te mogą łączyć tęczówkę z tęczówką, tęczówkę z rogówką, tęczówkę z soczewką lub tworzyć skupiska w komorze przedniej. PPM łączące tęczówkę z rogówką, soczewką lub w formie rozległych błon mogą zaburzać widzenie, prowadząc m.in. do zmętnień rogówki, zniekształceń źrenicy i ograniczenia dopływu światła do siatkówki.
Przetrwała tętnica ciała szklistego: to wrodzona wada rozwojowa oka, wynikająca z nieprawidłowej regresji tętnicy ciała szklistego, która odgrywa kluczową rolę w odżywianiu soczewki podczas życia płodowego. Po narodzinach naczynie to powinno stopniowo zanikać, jednak w przypadku PHA może częściowo lub całkowicie przetrwać, co prowadzi do powstawania resztek naczyniowych wewnątrz gałki ocznej. Samo schorzenie zazwyczaj nie powoduje znacznych zaburzeń widzenia, ale często współwystępuje z innymi wadami okulistycznymi, takimi jak zaćma, zwichnięcie soczewki czy niedorozwój siatkówki, które mogą znacząco upośledzać wzrok. Diagnostyka PHA opiera się na badaniu oftalmoskopowym przeprowadzanym przez lekarza weterynarii specjalizującego się w okulistyce. W większości przypadków nie wymaga leczenia, jednak w sytuacji współistnienia innych wad konieczne może być wdrożenie terapii dostosowanej do konkretnego przypadku. Ze względu na potencjalne ryzyko dziedziczenia tej wady zaleca się, aby psy z rozpoznanym PHA oraz innymi powiązanymi anomaliami nie były wykorzystywane w hodowli.
Zaćma: to schorzenie polegające na zmętnieniu soczewki oka, co prowadzi do stopniowego pogorszenia wzroku, a w ciężkich przypadkach – do całkowitej ślepoty. U flat coated retrieverów najczęściej stwierdza się zaćmę punktową przedniej kory soczewki. Choroba ujawnia się zazwyczaj u psów w wieku 4 lat i starszych i ma charakter postępujący. Zmiany mogą początkowo nie powodować wyraźnych objawów klinicznych, jednak wraz z postępem choroby prowadzą do pogorszenia ostrości wzroku, trudności z orientacją w przestrzeni, a w zaawansowanych przypadkach do znacznego ograniczenia widzenia. Ze względu na możliwe podłoże dziedziczne CERF nie zaleca wykorzystywania w hodowli psów, u których stwierdzono zaćmę.
Dotyczące skóry
Alergiczne zapalenie skóry: to częsta choroba u flat coated retrieverów, wynikająca z nadwrażliwości organizmu na alergeny obecne w pożywieniu lub w środowisku, takie jak: pyłki roślin, kurz, roztocza czy pleśń. Choroba objawia się silnym świądem: intensywnym drapaniem, lizaniem i gryzieniem skóry, a w wyniku samouszkodzeń często dochodzi do rozwoju ropnego zapalenia skóry i tzw. hot spotów. Zmiany skórne najczęściej pojawiają się w okolicach pyska, łap, pachwin, brzucha, a u tej rasy szczególnie często obejmują także kanały słuchowe. Choroby skóry (wliczając problemy z uszami) stanowią drugi najczęstszy problem zdrowotny w rasie. Według analizy ankiety zdrowotnej British Flatcoated Retriever Society z 2020 roku, problemy te dotyczyły łącznie aż 20% badanej populacji. Wśród zgłoszonych przypadków wyróżniono m.in. niespecyficzne alergie skórne (3,5%), alergie środowiskowe/kontaktowe (2,5%), nietolerancje pokarmowe objawiające się problemami skórnymi (1,8%) oraz alergie sezonowe (1,7%). Leczenie polega na identyfikacji i eliminacji alergenu, stosowaniu diety eliminacyjnej, preparatów łagodzących świąd oraz pielęgnacji skóry i sierści z użyciem hipoalergicznych szamponów i suplementów wspomagających odbudowę bariery skórnej (np. kwasy tłuszczowe omega-3, biotyna, cynk). Z uwagi na dziedziczne tło choroby, osobniki z przewlekłym atopowym zapaleniem skóry nie powinny być używane w hodowli, aby nie przekazywać skłonności do alergii potomstwu.
Zapalenie ucha zewnętrznego: psy rasy flat coated retriever wykazują zwiększoną predyspozycję do przewlekłych zapaleń ucha zewnętrznego. W badaniu zdrowia British Flatcoated Retriever Society z 2020 roku infekcje uszu zgłoszono u 4% psów, a problemy o podłożu drożdżakowym lub grzybiczym u kolejnych 2,3%. Predyspozycja ta wiąże się m.in. z opadającymi małżowinami usznymi, które ograniczają wentylację przewodu słuchowego i sprzyjają utrzymywaniu się wilgoci. Objawy mogą obejmować świąd, potrząsanie głową, zaczerwienienie, nieprzyjemny zapach oraz wydzielinę z ucha. Profilaktyka polega na regularnej kontroli i czyszczeniu uszu, szczególnie po kąpielach i aktywności w wodzie lub wysokiej trawie, a leczenie wymaga odpowiedniej diagnostyki i terapii uzależnionej od przyczyny stanu zapalnego. Przewlekłe i nawracające zapalenia ucha zewnętrznego często towarzyszą niedoczynności tarczycy (którą w omawianej ankiecie odnotowano u 2% badanych psów).
Dotyczące przewodu pokarmowego, wątroby i trzustki
Rozszerzenie i skręt żołądka: wielogenowy dziedziczny zespół chorobowy, polegający na gwałtownym wypełnieniu i rozszerzeniu żołądka gazem, a następnie jego skręcie wokół własnej osi. Skręt prowadzi do zaburzenia ukrwienia żołądka i śledziony, ucisku na duże naczynia krwionośne oraz szybkiego rozwoju wstrząsu, dlatego wymaga natychmiastowej interwencji weterynaryjnej i leczenia chirurgicznego. Objawy kliniczne obejmują nagłe powiększenie obrysu brzucha, niepokój, ślinotok, próby wymiotów bez treści, przyspieszony oddech i osłabienie. Profilaktyka obejmuje m.in. podawanie kilku mniejszych posiłków dziennie, unikanie intensywnego wysiłku przed i po jedzeniu, kontrolę tempa pobierania karmy oraz – u psów z grupy wysokiego ryzyka – rozważenie profilaktycznej gastropeksji (przyszycia żołądka do ściany brzucha).
Zaburzenia endokrynologiczne i metaboliczne
Niedoczynność tarczycy: choroba, w której organizm nie wytwarza wystarczającej ilości hormonów tarczycy. Objawy mogą obejmować suchość skóry i sierści, wypadanie włosów, podatność na inne choroby skóry, przyrost masy ciała, lękliwość, agresję lub inne zmiany w zachowaniu. U flat coat retrieverów dominuje dziedziczne zapalenie tarczycy o podłożu autoimmunologicznym. Według danych Orthopedic Foundation for Animals (OFA), niedoczynność tarczycy występuje u 5,6% przebadanych osobników tej rasy. W badaniach prowadzonych na Michigan State University obecność przeciwciał skierowanych przeciwko tarczycy wykazano u 5% flat coat retrieverów (wartość średnia dla wszystkich ras wynosi 7,5%). Z kolei analiza ankiety zdrowotnej British Flatcoated Retriever Society z 2020 roku wykazała występowanie klinicznej niedoczynności tarczycy u 2% badanej populacji (22 przypadki), co czyniło ją najczęściej zgłaszanym schorzeniem układu dokrewnego w tej grupie.
Zaburzenia neurologiczne
Padaczka idiopatyczna: jest to choroba neurologiczna o podłożu genetycznym, objawiająca się napadami padaczkowymi o charakterze uogólnionym lub częściowym. Napady mogą przyjmować postać drgawek całego ciała, utraty przytomności, sztywności mięśni, ślinotoku, mimowolnego oddawania moczu, ale także subtelniejszych objawów, takich jak chwilowe „zawieszenie się”, tiki mięśniowe czy niekontrolowane ruchy kończyn. Choroba nie jest wyleczalna, jednak w większości przypadków możliwa jest skuteczna kontrola napadów za pomocą leków przeciwdrgawkowych. Regularne monitorowanie stanu neurologicznego, odpowiednie leczenie oraz unikanie stresu i czynników wyzwalających napady mają kluczowe znaczenie dla jakości życia psa.
Skłonność do chorób nowotworowych
Naczyniakomięsak krwionośny: to wysoce złośliwy nowotwór wywodzący się z komórek wyściełających naczynia krwionośne. Guzy te mogą rozwijać się w skórze, tkankach miękkich, śledzionie, wątrobie, sercu czy węzłach chłonnych, przy czym najczęstszą lokalizacją jest śledziona. Hemangiosarcoma występuje częściej u starszych psów, zwykle w wieku od sześciu do trzynastu lat, choć obserwowano ją również u psów poniżej roku życia. Nowotwór ten charakteryzuje się szybkim rozprzestrzenianiem i wysokim ryzykiem przerzutów do mózgu, płuc, wątroby, śledziony, serca, nerek, mięśni szkieletowych i kości. Guzy mają guzkowatą, miękką strukturę, często zawierają obszary martwicy i wcześniejszego krwawienia, są słabo odgraniczone i przylegają do sąsiednich narządów, co utrudnia ich chirurgiczne usunięcie. Wczesne objawy hemangiosarcomy są zazwyczaj trudne do zauważenia, ponieważ guzy rozwijają się głównie wewnętrznie. Opiekunowie psów zwykle dostrzegają problem dopiero po pojawieniu się objawów takich jak osłabienie, szybkie męczenie się, nagłe zasłabnięcia, wzdęcia brzucha spowodowane krwawieniem do jamy brzusznej, bladość dziąseł oraz objawy związane z zajętym narządem – kulawizna, drgawki lub zaburzenia rytmu serca. Epizody samoistnego osłabienia mogą być wynikiem pęknięcia naczynia krwionośnego w obrębie guza, prowadząc do krwotoku do jamy brzusznej. Podstawą leczenia jest chirurgiczne usunięcie guza pierwotnego, często poprzez usunięcie śledziony w przypadku zajęcia śledziony, uzupełnione chemioterapią. Rokowanie jest niekorzystne.
Nowotwory łagodne: są to zmiany rozrostowe tkanek, które w przeciwieństwie do nowotworów złośliwych nie dają przerzutów do innych narządów, choć mogą rosnąć miejscowo. Objawiają się najczęściej jako wyczuwalne guzy, zgrubienia pod skórą lub zmiany skórne, które mogą pojawiać się w różnych miejscach ciała. Choć same w sobie zazwyczaj nie stanowią bezpośredniego zagrożenia życia, ich lokalizacja może powodować dyskomfort, a każdy guzek wymaga diagnostyki w celu wykluczenia procesu złośliwego. Leczenie zazwyczaj polega na obserwacji lub chirurgicznym usunięciu zmiany, jeśli jest ona uciążliwa lub jej charakter budzi wątpliwości. Według analizy ankiety zdrowotnej FCRS z 2020 roku, jest to najczęściej zgłaszany problem zdrowotny w rasie, występujący aż u 23% badanej populacji (271 psów). Dla porównania nowotwory złośliwe stwierdzono w tym samym badaniu u 4,6% żyjącej populacji. Regularne badanie palpacyjne psa przez właściciela oraz konsultowanie wszelkich zmian z lekarzem weterynarii są kluczowe dla właściwego monitorowania zdrowia i spokoju opiekuna.
Rozpoznanie złośliwej histiocytozy opiera się na badaniu histopatologicznym, a diagnostyka bywa trudna ze względu na podobieństwo do innych mięsaków. Właściwa klasyfikacja nowotworu, określenie stopnia złośliwości, lokalizacji oraz stadium choroby ma kluczowe znaczenie dla dalszego postępowania. Biopsja aspiracyjna może być pomocna, jednak w wielu przypadkach konieczne jest chirurgiczne usunięcie guza z szerokim marginesem zdrowych tkanek i dokładna ocena histopatologiczna. Leczenie ma najczęściej charakter paliatywny, a rokowanie pozostaje niekorzystne, mimo stosowania nowoczesnych protokołów chemioterapii.
Włókniakomięsak: to złośliwy nowotwór wywodzący się z włóknistej tkanki łącznej, odpowiedzialnej za ochronę, podtrzymywanie i łączenie różnych narządów. Choć może rozwinąć się w dowolnym miejscu ciała, najczęściej atakuje kości, w tym żuchwę, zatoki nosowe, kręgi kręgosłupa, kość promieniową, udową i piszczelową. Włókniakomięsaki mogą również rozprzestrzeniać się lub dawać przerzuty do płuc, serca, nerek i węzłów chłonnych, co czyni je chorobą poważną i zagrażającą życiu. Objawy kliniczne zależą od lokalizacji guza. W przypadku zajęcia kończyny może wystąpić kulawizna, natomiast przy guzach żuchwy – trudności w jedzeniu, rozchwianie zębów czy nieprzyjemny zapach z ust. Powiększone węzły chłonne mogą wskazywać na przerzuty, a objawy ogólne pojawiają się przy zajęciu innych narządów. W każdym przypadku wczesne wykrycie guza ma kluczowe znaczenie dla rokowania. Rozpoznanie włókniakomięsaka opiera się na badaniu klinicznym, badaniu laboratoryjnym krwi i moczu, prześwietleniu (RTG) zajętych struktur kostnych oraz klatki piersiowej i jamy brzusznej. Zaawansowane badania, takie jak tomografia komputerowa (TK) czy rezonans magnetyczny (MRI), pozwalają dokładnie ocenić stopień inwazji i ewentualne przerzuty. Ostateczną diagnozę stawia się na podstawie biopsji. Leczenie opiera się przede wszystkim na chirurgicznym usunięciu guza. W przypadku zajęcia kończyny może być konieczna amputacja. Jeśli guz nie może zostać całkowicie usunięty lub istnieje ryzyko przerzutów, stosuje się leczenie uzupełniające, obejmujące radioterapię, chemioterapię, terapię hipertermiczną, terapię fotodynamiczną lub immunoterapię. Rokowanie zależy od rodzaju i agresywności guza. Niektóre włókniakomięsaki rozwijają się szybciej i wcześniej dają przerzuty, inne mogą być kontrolowane miejscowo przez długi czas poprzez wielokrotne usuwanie masy. Młode psy z guzami jamy ustnej mają większe ryzyko przerzutów, natomiast nowotwory z innych lokalizacji często mają niski potencjał przerzutowy, jeśli są odpowiednio monitorowane i leczone. W przypadku flat coated retrieverów włókniakomięsaki stanowią istotne zagrożenie zdrowotne, stąd psy te wymagają regularnej obserwacji oraz szybkiej diagnostyki, przy pojawieniu się niepokojących zmian.
Złośliwa histiocytoza: jest jednym z najpoważniejszych i najczęstszych nowotworów występujących u flat coated retrieverów. Nowotwór ten wywodzi się z histiocytów – komórek układu odpornościowego, których fizjologiczną rolą jest pochłanianie bakterii i innych obcych cząstek w organizmie. Dla porównania, łagodny rozrost tych komórek, czyli histiocytoma, najczęściej dotyczy młodych psów i zwykle ustępuje samoistnie. W przypadku postaci złośliwej mamy jednak do czynienia z agresywnym nowotworem, który może szybko postępować i dawać przerzuty. Złośliwe histiocytomy oraz uogólniona złośliwa histiocytoza są rzadkie u większości ras psów, jednak flat coated retrievery stanowią istotny wyjątek. Wiele guzów, które pierwotnie klasyfikowano jako słabo zróżnicowane mięsaki tkanek miękkich, w rzeczywistości okazuje się właśnie złośliwymi histiocytomami. Nowotwory te mogą rozwijać się w niemal każdej lokalizacji anatomicznej, w tym w skórze, tkance podskórnej, klatce piersiowej, płucach, wątrobie, śledzionie, nerkach, nadnerczach, a nawet w mózgu. Często mają „mięsisty”, guzowaty charakter, słabo odgraniczone brzegi i wykazują tendencję do naciekania okolicznych tkanek. Złośliwe histiocytomy wykazują wiele cech wspólnych z mięsakami tkanek miękkich. Po chirurgicznym usunięciu często dochodzi do nawrotów miejscowych, a w około jednej czwartej przypadków obserwuje się rozsiew drogą krwi. Choroba zwykle słabo reaguje na chemioterapię i radioterapię, zwłaszcza w przypadku zaawansowanej postaci nowotworu. U flat coated retrieverów dodatkowo obserwuje się zwiększoną skłonność do występowania wielu różnych nowotworów u jednego psa, w tym włókniakomięsaków, chłoniaków, guzów komórek tucznych, naczyniakomięsaków, kostniakomięsaków czy raków, co sugeruje silne podłoże genetyczne. Coraz więcej danych wskazuje, że predyspozycja tej rasy do nowotworów może mieć związek z mutacjami genu p53, analogicznie do zespołu Li-Fraumeni opisywanego u ludzi. Gen p53 odpowiada za kontrolę cyklu komórkowego i inicjowanie śmierci komórki w przypadku nieprawidłowego podziału. Jego mutacja prowadzi do niekontrolowanego namnażania się komórek i rozwoju nowotworów złośliwych. Badania prowadzone m.in. na Uniwersytecie Stanowym Ohio wykazały obecność mutacji p53 u około połowy badanych nowotworów u flat coated retrieverów, co dodatkowo podkreśla dziedziczne podłoże choroby.
Inne choroby
Zaburzenia zachowania: u flat coated retrieverów częściej niż w przypadku innych ras występują pewne problemy behawioralne, takie jak zjadanie niejadalnych przedmiotów, agresja wobec innych psów oraz lęk separacyjny. Zjadanie przedmiotów niebędących jedzeniem (pica) – od skarpetek po drobne przedmioty codziennego użytku – może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych, w tym niedrożności przewodu pokarmowego lub perforacji jelit. Lęk separacyjny objawia się silnym stresem podczas pozostawania psa samego w domu, co często prowadzi do niszczenia mebli, dywanów i zasłon. Z kolei agresja, choć wobec ludzi jest rzadka, może występować w relacjach między psami tej samej płci lub przy wprowadzaniu nowego szczeniaka do domu, zwłaszcza gdy właściciel nie zachowuje spokoju i konsekwencji w prowadzeniu psa. Flat-coated retrievery są psami silnie przywiązanymi do swoich opiekunów, wrażliwymi emocjonalnie i aktywnymi, dlatego brak konsekwentnego, spokojnego prowadzenia oraz niewłaściwa socjalizacja mogą prowadzić do nasilenia tych problemów. W celu zapobiegania zaburzeniom zaleca się wczesną socjalizację szczeniąt, szkolenie oparte na pozytywnym wzmocnieniu, zapewnienie odpowiedniej stymulacji fizycznej i umysłowej oraz obserwację relacji między psami w domu. W przypadku nasilonych objawów lęku lub agresji pomocna może być współpraca z behawiorystą znającym potrzeby tej rasy.
Żywienie i pielęgnacja
Pielęgnacja
Pielęgnacja sierści: długa i lśniąca sierść, gładko przylegająca do ciała, wymaga regularnego szczotkowania, aby utrzymać ją w dobrej kondycji i zapobiec kołtunieniu.
- Czesanie: powinno odbywać się przynajmniej kilka razy w tygodniu przy użyciu szczotki z naturalnego włosia oraz furminatora, co pomaga usunąć martwe włosy, pobudzić krążenie skóry i utrzymać sierść w zdrowym połysku.
- Strzyżenie i trymowanie: nie wymaga trymowania, jednak niekiedy zaleca się przycinanie sierści na łapach, uszach i ogonie dla estetyki oraz higieny.
- Kąpiele: należy wykonywać w razie potrzeby, stosując łagodne szampony dla psów, aby nie naruszyć naturalnej bariery ochronnej skóry.
Pielęgnacja zębów: zęby należy szczotkować codziennie, aby zapobiec odkładaniu się kamienia nazębnego, paradontozie i nieświeżemu zapachowi z pyszczka.
Pielęgnacja uszu: uszy u flat coated retrievera są średniej wielkości i naturalnie opadające. Z tego względu wymagają systematycznej kontroli i czyszczenia przy użyciu specjalistycznych preparatów, co zapobiega infekcjom i nadmiernemu gromadzeniu się woskowiny.
Pielęgnacja oczu: oczy powinny być regularnie przemywane letnią przegotowaną wodą lub specjalnym preparatem do higieny oczu, zwłaszcza jeśli pojawiają się wydzieliny lub zacieki. Pozwala to zapobiec podrażnieniom i infekcjom.
Pielęgnacja pazurów: pazury należy regularnie skracać (zazwyczaj co 3–4 tygodnie), zwłaszcza jeśli pies nie ściera ich naturalnie podczas spacerów po twardym podłożu. Zbyt długie pazury mogą powodować dyskomfort i zmieniać sposób chodzenia.
Żywienie
- Wymaga zbilansowanej, pełnoporcjowej karmy, która zaspokoi jego potrzeby i będzie dostosowana do wieku i trybu życia.
- Może mieć nadmierny apetyt, dlatego należy kontrolować ilość spożywanej karmy i wagę psa.
- Można stosować gotowe karmy komercyjne lub żywić go w sposób tradycyjny.
- Flat coated retriever jaki jest i na co choruje?
Dołącz do grupy świadomych opiekunów
Ciekawostki o rasie
- Flat coated retriever zyskał przydomek „psa wciąż uśmiechniętego” ze względu na swój radosny i pogodny wyraz pyska, który utrzymuje przez całe życie.
- Rasa była pierwotnie hodowana nie tylko do aportowania zwierzyny, ale także do polowań wodnych, gdzie jej lekka, przylegająca sierść i silne płetwiaste łapy umożliwiały sprawne pływanie w zimnej wodzie.
- Synonimy nazw rasy: Flat, Flat Coat, Flat-coat Retriever, Flatte, Flattie, Flatcoat
- Rejestry: AKC, UKC, FCI, CKC, KCGB (Związek Kynologiczny Wielkiej Brytanii), ANKC (Australian National Kennel Club), NKC (National Kennel Club).
Flat coated retriever jaki jest i na co choruje – opracowane na podstawie:
- Ackerman L. The Genetic Connection: A Guide to Health Problems in Purebred Dogs. Second edition. AAHA Press; 2011.
- Bell JS, Cavanagh KE, Tilley LP, Smith FW. Veterinary medical guide to dog and cat breeds. Jackson, Wyoming. Teton New Media; 2012.
- Gough A, Thomas A. Breed Predispositions to Disease in Dogs and Cats. 2nd Edition. Wiley-Blackwell; 2010.
- Crook A, Dawson S, Cote E, MacDonald S, Berry J. Canine Inherited Disorders Database [Internet]. University of Prince Edward Island. 2011.
- Breed Specific Health Concerns [Internet]. American Kennel Club Canine Health Foundation, Inc. [cited 2013 Apr 11]. Available from: http:/www.akcchf.org/canine-health/breed-specific-concerns/
- Lowell Ackerman Pet-specific care for the veterinary team
- Wybrane wrodzone wady rozwojowe i choroby dziedziczne u psów i kotów pod redakcją prof. dr hab. Antoniego Schollenbergera
- Kompendium lekarza weterynarii i hodowcy. Psy Rasowe pod redakcją Michała Ceregrzyna
- https://ofa.org/chic-programs/browse-by-breed/
- https://www.acvo.org/
- https://fcrsa.org/health/
- https://www.flatcoated-retriever-society.org/health-introduction/