Czarny terier rosyjski jaki jest i na co choruje
O czym przeczytasz w artykule:
Czarny terier rosyjski jaki jest i na co choruje?
Waga: ♀45-50 kg ♂50-60 kg | Wysokość w kłębie: ♀68-74 cm ♂72-76 cm
Średnia długość życia: 10-12 lat | Dojrzałość: 18 m-cy | Początek starzenia: 6 lat | Maksymalna długość życia: 16 lat
Dostępne badania genetyczne: hipertermia złośliwa (Malignant Hyperthermia MH), mielopatia zwyrodnieniowa (Degenerative Myelopathy DM), chondrodysplazja i chondrodystrofia (Chondrodysplasia CDPA and -dystrophy CDDY and IVDD risk), hiperurikozuria (Hyperuricosuria SLC), postępujący zanik siatkówki (Progressive retinal atrophy prcd-PRA), młodzieńcze porażenie krtani i polineuropatia (Juvenile laryngeal paralysis & polyneuropathy JLPP).
Badania przed dopuszczeniem do hodowli
Wymagane badania:
- wykonanie badania radiologicznego stawów biodrowych oraz łokciowych,
- badanie okulistyczne CERF,
- badanie kardiologiczne wykonywane przez specjalistę kardiologa.
Zalecane badania:
- wykonanie profilu tarczycowego, w tym badania na obecność przeciwciał przeciwtarczycowych, które mogą wskazywać na autoimmunologiczne choroby tarczycy,
- ocena rzepek kolanowych.
Czarny terier rosyjski w skrócie
Zalety
- Lojalny, odważny i bardzo oddany rodzinie.
- Inteligentny i łatwo się uczy, gdy ma doświadczonego przewodnika.
- Doskonały stróż i obrońca domu.
- Mało linieje jak na psa o tak gęstej sierści.
- Dobrze znosi chłód i zmienne warunki pogodowe.
Wady
- Wymaga intensywnej socjalizacji i konsekwentnego wychowania.
- Potrzebuje dużo ruchu i zajęcia umysłowego.
- Duży i silny – może być trudny do opanowania dla niedoświadczonej osoby.
- Jego sierść wymaga regularnego czesania i pielęgnacji.
- Nie nadaje się do życia w małym mieszkaniu bez odpowiedniego wybiegu.
Wygląd czarnego teriera rosyjskiego
Czarny terier rosyjski to duży, potężnie zbudowany pies o imponującej, a jednocześnie zwartej i proporcjonalnej sylwetce. Jego masywne ciało emanuje siłą, wytrzymałością i gotowością do działania, przy zachowaniu płynności i elastyczności ruchów. Ten mocny pies o nieco wydłużonej sylwetce został stworzony z myślą o trudnych warunkach pracy i wymagał cech umożliwiających zarówno szybkie reakcje, jak i odporność fizyczną.
Głowa czarnego teriera rosyjskiego jest duża, proporcjonalna do reszty ciała, o wydłużonej, dobrze rozwiniętej kufie. Czaszka jest szeroka, lekko zaokrąglona z wyraźnym, ale nieprzesadzonym stopem. Kufa zakończona szerokim, czarnym nosem. Wargi są grube, dobrze przylegające, a zgryz silny – nożycowy lub kleszczowy. Oczy tej rasy są średniej wielkości, owalne, ciemne i głęboko osadzone, co nadaje psu skupiony i pewny siebie wyraz. Uszy są średnie, trójkątne, wysoko osadzone, naturalnie zwisające i dobrze przylegające do głowy.
Szyja czarnego teriera rosyjskiego jest mocna, muskularna, średniej długości, harmonijnie połączona z dobrze umięśnionymi i szerokimi barkami. Tułów jest solidny, o mocnym, prostym grzbiecie i lekko wysklepionych, silnych lędźwiach. Klatka piersiowa głęboka i szeroka, dobrze rozwinięta, sięgająca do łokci, co świadczy o dużej pojemności płuc i doskonałej kondycji fizycznej psa. Linia dolna lekko podciągnięta, ale nie przesadnie.
Kończyny czarnego teriera rosyjskiego są mocne, proste i bardzo dobrze umięśnione. Przednie kończyny są proste, z długimi, ukośnie ustawionymi łopatkami i solidnym kośćcem. Tylne kończyny są silne, dobrze kątowane, zapewniające zwierzęciu siłę napędową i stabilność. Łapy zwarte, duże, zaokrąglone, z mocnymi opuszkami i czarnymi pazurami. Ogon osadzony wysoko, gruby u nasady, naturalnie noszony – w ruchu podkreśla zrównoważoną, zdecydowaną postawę psa.
Sierść czarnego teriera rosyjskiego jest jednym z jego najbardziej charakterystycznych elementów. Włos jest twardy, gęsty, szorstki, o długości od 4 do 10 cm, lekko falisty, tworzący gęstą okrywę ochronną. Tworzy typową dla rasy brodę, wąsy i krzaczaste brwi, które podkreślają wyraz pyska. Podszerstek jest miękki, gęsty i dobrze rozwinięty, zapewniając znakomitą ochronę przed zimnem i wilgocią. Umaszczenie zawsze czarne, choć dopuszczalne są minimalne, niemal niewidoczne siwe włosy.
Ruch czarnego teriera rosyjskiego jest dynamiczny, swobodny i sprężysty. W ruchu pies prezentuje się pewnie, jego krok jest mocny i wydajny, z dobrym wykrokiem kończyn przednich i silnym napędem z tyłu. Harmonijna budowa i elastyczność pozwalają na wykonywanie długotrwałej pracy bez oznak zmęczenia.
Cała sylwetka czarnego teriera rosyjskiego odzwierciedla jego charakter – dumnego, zrównoważonego i lojalnego psa, który imponuje zarówno wyglądem, jak i gotowością do działania.
Charakter czarnego teriera rosyjski
Czarny terier rosyjski jaki jest i na co choruje? Czarny terier rosyjski to rasa o wyjątkowo silnym charakterze, łącząca lojalność, odwagę i wysoką inteligencję. Został stworzony z myślą o pracy w służbach porządkowych, dlatego cechuje się on czujnością, zdecydowaniem i dużą niezależnością. To pies pewny siebie i zrównoważony, który potrafi zachować spokój nawet w trudnych sytuacjach.
Jest niezwykle oddany swojej rodzinie, wobec której okazuje czułość i przywiązanie, ale w stosunku do obcych zachowuje naturalny dystans i rezerwę. Ma silny instynkt terytorialny, dlatego znakomicie sprawdza się jako pies stróżujący i obrońca.
Dzięki bystrości umysłu i dużej chęci współpracy potrafi szybko się uczyć, jednak potrzebuje doświadczonego i konsekwentnego przewodnika, który jasno wyznaczy zasady. To nie jest pies dla każdego – jego niezależność i siła charakteru wymagają stanowczego, ale spokojnego podejścia. Czarny terier rosyjski nie znosi chaosu ani nerwowości, dlatego najlepiej czuje się w uporządkowanym środowisku z jasno określoną hierarchią. Choć nie bywa przesadnie uległy, z odpowiednim podejściem tworzy z opiekunem silną więź opartą na wzajemnym szacunku.
To pies, który potrzebuje regularnej aktywności – zarówno fizycznej, jak i umysłowej. Lubi zadania, które wymagają myślenia, a nuda może prowadzić u niego do frustracji i niepożądanych zachowań. Wychowany w odpowiedni sposób, może być czułym i cierpliwym towarzyszem dzieci, choć zawsze wymaga nadzoru i wczesnej socjalizacji. Jego wrodzona powaga i ostrożność sprawiają, że nie jest hałaśliwy ani nadmiernie pobudliwy, ale w sytuacji zagrożenia reaguje błyskawicznie i skutecznie.
Czarny terier rosyjski bardzo silnie przywiązuje się do swojego opiekuna. To pies jednego właściciela, który nie lubi długiej samotności i najlepiej odnajduje się w rodzinach, gdzie może mieć stały kontakt z ludźmi. Jego psychiczna wrażliwość, połączona z potrzebą działania i ochrony, czyni go nie tylko doskonałym stróżem, ale i wyjątkowym towarzyszem życia dla osób potrafiących sprostać jego wymaganiom.
Najlepszy dom dla czarnego teriera rosyjskiego
Czarny terier rosyjski najlepiej czuje się w domu z ogrodem, gdzie ma możliwość swobodnego poruszania się, zabawy i pilnowania terenu. To pies stworzony do pracy i aktywności, dlatego przestrzeń na świeżym powietrzu zdecydowanie sprzyja jego kondycji fizycznej i psychicznej. Może mieszkać w mieszkaniu, ale wyłącznie pod warunkiem, że jego opiekun zapewni mu codzienną, intensywną dawkę ruchu oraz zajęcia umysłowe. Brak odpowiedniego wysiłku może prowadzić u tej rasy do frustracji, nudy i niepożądanych zachowań, takich jak niszczenie przedmiotów czy nadmierna czujność w domu.
Czarny terier rosyjski, mimo swojej imponującej postury, potrafi być czułym i cierpliwym towarzyszem dla dzieci. Dobrze wychowany i odpowiednio socjalizowany doskonale odnajdzie się w rodzinie z dziećmi w wieku szkolnym, z którymi może aktywnie spędzać czas. Należy jednak pamiętać, że jest to pies duży, silny i niezależny – zabawy z małymi dziećmi powinny odbywać się wyłącznie pod kontrolą dorosłych. Psy tej rasy mają naturalny instynkt opiekuńczy, dlatego mogą przywiązywać się do najmłodszych członków rodziny i pilnować ich, jednak potrzebują wyraźnych zasad i granic, które wprowadza dorosły opiekun.
Osoby starsze lub z niepełnosprawnościami mogą mieć trudności z opieką nad czarnym terierem rosyjskim, jeśli nie mają wsparcia w jego wychowaniu, szkoleniu i codziennym wyprowadzaniu. To pies wymagający, który potrzebuje konsekwentnego prowadzenia, aktywności fizycznej i psychicznej oraz jasno określonego miejsca w domowej hierarchii. Jego siła, wytrzymałość i potrzeba działania mogą być wyzwaniem dla osób, które nie są w stanie poświęcić mu odpowiedniej ilości czasu i energii.
Czarny terier rosyjski nie jest psem, który dobrze znosi samotność. Silnie przywiązuje się do swojego opiekuna i potrzebuje bliskiego kontaktu z ludźmi. Długie godziny spędzane w odosobnieniu, np. pozostawiony sam w domu czy w ogrodzie, mogą wpływać negatywnie na jego psychikę i zachowanie. To pies, który najlepiej funkcjonuje jako pełnoprawny członek rodziny, uczestniczący w codziennym życiu domowników. Nie nadaje się do życia w kojcu ani do izolacji.
Najlepszy dom dla czarnego teriera rosyjskiego to miejsce, gdzie opiekunowie są aktywni, odpowiedzialni i konsekwentni w wychowywaniu psa. Idealnie odnajdzie się w rodzinie, która lubi długie spacery, wspólne wyjazdy i potrafi zapewnić mu codzienne wyzwania – zarówno fizyczne, jak i umysłowe. To pies inteligentny i lojalny, ale wymagający. Potrzebuje człowieka, który potrafi być przewodnikiem, a nie tylko towarzyszem. W zamian oferuje bezgraniczne oddanie, poczucie bezpieczeństwa i niezawodną obecność przy boku.
Wzorzec: Czarny terier rosyjski FCI Standard N° 327 / 10.01.2011
CZARNY TERIER ROSYJSKI JAKI JEST I NA CO CHORUJE
- Pochodzenie: Rosja
- Użytkowość: Pies służbowy, stróżujący, polujący i do towarzystwa
- Klasyfikacja FCI: Grupa 2 Pinczery, sznaucery, molosy i szwajcarskie psy do bydła. Sekcja 1.4 Czarny terier rosyjski. Próby pracy do decyzji poszczególnych krajów członkowskich
- Możliwość zakupu w Polsce: tak
- Cena psa z rodowodem FCI: 5500-7000 zł
FUNDACJA VET-ALERT
WESPRZYJ NASZĄ DZIAŁALNOŚĆ
Czarny terier rosyjski - skąd pochodzi - historia rasy
Czarny terier rosyjski to rasa stosunkowo młoda, lecz stworzona z ogromnym rozmachem i precyzją. Jej początki sięgają lat 40. XX wieku, kiedy to Związek Radziecki po II wojnie światowej stanął przed potrzebą stworzenia psa użytkowego, który sprosta surowym wymaganiom klimatycznym i służbowym. Prace nad nową rasą zlecono Wojskowemu Instytutowi Hodowli Psów w podmoskiewskim Krasnej Zvezdzie. Celem było wyhodowanie dużego, silnego, odpornego i łatwego do szkolenia psa służbowego, który będzie zdolny do pracy w różnych warunkach i poradzi sobie nawet w ekstremalnym rosyjskim klimacie.
Do stworzenia czarnego teriera wykorzystano kilkanaście różnych ras, jednak podstawę genetyczną stanowiły głównie: sznaucer olbrzymi, rottweiler, airedale terier oraz nowofundland. W mniejszym stopniu użyto także ras takich jak owczarek kaukaski, moskiewski stróżujący czy nawet niektóre odmiany seterów i retrieverów. Dzięki tak szerokiemu zapleczu genetycznemu udało się wyhodować psa, który łączył cechy siły, niezależności, lojalności oraz wysokiej inteligencji.
Przez pierwsze dekady czarny terier rosyjski był psem ściśle wojskowym – nie trafiał do cywilnych domów, a jego hodowla i użytkowanie podlegały kontroli państwowej. Dopiero w latach 70. zaczęto go dopuszczać do użytku cywilnego, co zapoczątkowało rozwój rasy w kierunku użytkowo-towarzyskim. Równolegle rozpoczęto działania mające na celu ujednolicenie typu – ponieważ początkowo czarne teriery mocno się od siebie różniły. Dzięki starannej selekcji oraz dbałości o cechy użytkowe i psychiczne, rasa zyskała stabilną formę, jaką znamy dziś: imponującego, masywnego psa o szorstkiej czarnej sierści, spokojnym usposobieniu i dużej podatności na szkolenie.
Czarny terier rosyjski został oficjalnie uznany przez FCI (Międzynarodową Federację Kynologiczną) w 1984 roku jako rasa rosyjska w grupie 2 – pinczery, sznaucery, molosy i szwajcarskie psy do bydła. American Kennel Club (AKC) zarejestrował rasę znacznie później – oficjalne uznanie przez AKC nastąpiło w 2004 roku. Od tego czasu czarny terier rosyjski zyskuje coraz większą popularność także poza Rosją, zarówno jako pies stróżujący, jak i lojalny towarzysz rodziny.
Użytkowość rasy
Czarny terier rosyjski to wszechstronna rasa, która od początku swojego istnienia została stworzona z myślą o pracy i służbie. Wyhodowany na potrzeby wojska i służb porządkowych Związku Radzieckiego, miał pełnić funkcje psa wartowniczego, patrolowego i obronnego w różnych warunkach terenowych i klimatycznych. Dzięki swojej sile, niezależności i wysokiej odporności psychicznej doskonale sprawdzał się jako pies służbowy w wojsku, straży granicznej oraz w pilnowaniu więzień i obiektów strategicznych. Z czasem, kiedy rasa trafiła do cywilnych rąk, jej zastosowanie zaczęło się rozszerzać.
Obecnie czarny terier rosyjski ceniony jest jako pies stróżujący i obronny, świetnie odnajdujący się w roli obrońcy posesji oraz lojalnego towarzysza rodziny. Jego czujność, odwaga i silny instynkt terytorialny sprawiają, że doskonale nadaje się do ochrony osób i mienia. Dzięki dużej inteligencji i chęci współpracy z przewodnikiem może być również szkolony do pracy w służbach specjalnych, ratownictwie czy poszukiwaniach ludzi. Równocześnie, przy odpowiednim wychowaniu i socjalizacji, staje się zrównoważonym, cierpliwym psem rodzinnym, który potrafi być delikatny wobec dzieci i przywiązany do domowników.
Czarny terier rosyjski to pies z silnym charakterem, który wymaga konsekwentnego prowadzenia i jasnych zasad. Najlepiej czuje się w środowisku, gdzie ma jasno wyznaczone zadania i możliwość aktywnego uczestnictwa w życiu rodziny lub pracy. Jego naturalne predyspozycje do obrony i współpracy z człowiekiem czynią go nie tylko skutecznym stróżem, ale także wiernym, oddanym partnerem.
Predyspozycje czarnych terierów rosyjskich do chorób
Ogólne informacje zdrowotne
Czarne teriery rosyjskie to rasa ogólnie zdrowa i silna, jednak ze względu na swoje rozmiary mogą być narażone na choroby stawów, takie jak dysplazja stawów biodrowych i łokciowych.
Choroby zębów
Jaki jest i na co choruje czarny terier rosyjski? Choroby zębów to jeden z najczęstszych problemów przewlekłych u zwierząt domowych, które nie mają regularnie szczotkowanych zębów. Na zębach początkowo zalegają resztki jedzenia, następnie na widocznych częściach zębów odkłada się kamień nazębny i prowadzi do infekcji dziąseł i korzeni zębów.
Jeśli nie zapobiegniesz chorobom zębów na początku regularnie usuwając resztki jedzenia, to trzeba będzie leczyć bardziej zaawansowane stadia choroby, co będzie Ciebie znacznie droższe. W ciężkich przypadkach pies może stracić zęby, a w wyniku przewlekłej infekcji zębów jest narażony na uszkodzenie narządów wewnętrznych. Poza tym, będzie milszym towarzyszem, jeśli nie powala wszystkich swoim śmierdzącym psim oddechem!
Infekcje
Czarne teriery rosyjskie są podatne na infekcje bakteryjne i wirusowe – tak samo, jak psy innych ras. Najważniejsze choroby zakaźne to: z parwowiroza, wścieklizna i nosówka. Wielu z tych infekcji można zapobiec poprzez szczepienia, które powinny być dostosowane do chorób występujących w danym regionie, wieku i innych czynników.
Otyłość
Otyłość może być poważnym problemem zdrowotnym u czarnych terierów rosyjskich . Jest to poważna choroba, która może powodować lub nasilać problemy ze stawami, zaburzenia metaboliczne i trawienne, powodować ból i sprzyjać chorobom serca.
Chociaż kuszące jest dawać jedzenie za każdym, gdy pupil popatrzy na ciebie błagalnie, pamiętaj, że lepiej jest go przytulić lub zabrać na spacer niż po kryjomu dokarmiać. On poczuje się lepiej i Ty też!
Pasożyty
Czarny terier rosyjski narażony jest na pasożyty wewnętrzne i zewnętrzne, takie jak: tęgoryjce, glisty, nicienie sercowe, włosogłówki, pchły, kleszcze i inne. Niektóre z tych pasożytów mogą zostać przeniesione na Ciebie lub członka Twojej rodziny i stanowią poważny problem dla wszystkich. W przypadku psa pasożyty te mogą powodować ból, dyskomfort, a nawet śmierć, dlatego ważne jest, regularne badanie i profilaktyczne odrobaczanie.
Kastracje
Kastracja to chirurgiczne usunięcie jajników i zwykle macicy u samic, a u samców chirurgiczne usunięcie jąder. Kastracja zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia niektórych rodzajów nowotworów i eliminuje możliwość zajścia w ciążę przez zwierzę lub spłodzenia niechcianych szczeniąt.
Wykonanie tej operacji pozwala wykorzystać sytuację, gdy zwierzę jest w znieczuleniu, aby zidentyfikować i zaradzić niektórym chorobom, które mogą się w przyszłości rozwinąć, np. prześwietlenie stawów lub usunięcie przetrwałego zęba.
Charakterystyczne cechy fizjologiczne
Brak danych.
Nadwrażliwość na leki
Brak danych.
Choroby dziedziczne
Dysplazja stawów biodrowych DSB: dziedziczna, wielogenowa choroba zwyrodnieniowa stawów biodrowych, której może towarzyszyć stan zapalny. Objawy to: niechęć do ruchu, pokładanie się po spacerze, nasilenie objawów po odpoczynku, królicze skoki podczas szybszego biegu.
Dysplazja stawów łokciowych: wielogenowe, dziedziczne schorzenie, dotyczące stawów łokciowych. polegające na nieprawidłowym wykształceniu powierzchni stawowych stawów łokciowych. W tym schorzeniu wyróżniamy: niepołączony wyrostek łokciowy dodatkowy (UAP), fragmentacja przyśrodkowego wyrostka dziobiastego (FCP), osteochondroza (OCD) oraz niedopasowanie powierzchni stawowych (EI). Dysplazja może powodować ból, sztywność stawów i kulawiznę. Towarzyszący jej stan zapalny może prowadzić do zwyrodnienia tych stawów.
Hiperurykozuria /kamica moczanowa: to schorzenie genetyczne, które wpływa na metabolizm kwasu moczowego u psów. Choroba ta jest dziedziczona w sposób autosomalny recesywny. Mutacja występuje w genie SLC2A9, który odpowiada za transport kwasu moczowego w organizmie. W prawidłowych warunkach kwas moczowy jest rozkładany i wydalany w bezpiecznej formie. Jednak w przypadku hiperurikozurii dochodzi do zaburzenia tego procesu, co powoduje zwiększone stężenie kwasu moczowego w moczu. Nadmiar tego związku prowadzi do wytrącania się kryształów moczanowych, które mogą zlepiać się i tworzyć kamienie moczanowe w pęcherzu moczowym lub drogach moczowych. Objawy kliniczne u psów mogą obejmować częste oddawanie moczu, ból podczas mikcji, obecność krwi w moczu, a w cięższych przypadkach – całkowitą blokadę dróg moczowych, co stanowi stan zagrożenia życia. Kamienie moczanowe mogą również prowadzić do stanów zapalnych pęcherza, infekcji dróg moczowych i uszkodzenia nerek. Leczenie choroby opiera się na dożywotnim stosowaniu specjalnej diety, która ma na celu ograniczenie ilości kwasu moczowego i zmniejszenie ryzyka tworzenia się kamieni. Dieta ta zazwyczaj jest niskopurynowa i może być uzupełniona o leki, które pomagają rozpuszczać lub zapobiegać tworzeniu się kryształów. W przypadku wystąpienia kamieni może być konieczne ich usunięcie chirurgiczne lub za pomocą innych metod (np. litotrypsja). Dostępne jest testowanie genetyczne psów pod kątem mutacji w genie SLC2A9, co pozwala na wykrycie nosicieli i planowanie świadomego rozrodu, minimalizując ryzyko przekazywania choroby potomstwu.
Młodzieńcze porażenie krtani i polineuropatia: to ciężka choroba układu nerwowego o wczesnym początku. Schorzenie to spowodowane jest mutacją w genie RAB3GAP1, która prowadzi do zaburzeń w funkcjonowaniu nerwów obwodowych oraz mięśni, przede wszystkim w obrębie krtani, kończyn i przełyku. Choroba objawia się najczęściej u szczeniąt między 2. a 6. miesiącem życia. Jednym z pierwszych objawów jest chrapliwy oddech i trudności w oddychaniu, związane z obustronnym porażeniem krtani. Z czasem pojawiają się też zaburzenia połykania, brak koordynacji ruchowej, osłabienie kończyn, a w zaawansowanym stadium – postępujące porażenie. Choroba ma charakter postępujący i zwykle prowadzi do śmierci lub konieczności eutanazji psa w młodym wieku. Objawy nie są związane ze stanem zapalnym, lecz wynikają z degeneracji nerwów. JLPP ma charakter autosomalny recesywny – do zachorowania niezbędne jest odziedziczenie wadliwego genu od obojga rodziców. Choć choroba jest rzadka, jej nosicielstwo w rasie czarny terier rosyjski zostało potwierdzone na całym świecie, dlatego organizacje kynologiczne oraz hodowlane zalecają obowiązkowe testy genetyczne u wszystkich psów tej rasy przed ich dopuszczeniem do rozrodu. Ze względu na nieuleczalny i śmiertelny przebieg choroby, psy chore oraz nosiciele nie powinny być rozmnażane. Według danych Russian Black Terrier Club of America, w latach 2015–2020 nosicielstwo genu JLPP stwierdzono u około 15–20% przebadanych psów w populacji amerykańskiej.
Zwichnięcie rzepki: to wielogenowa, dziedziczna, wrodzona wiotkość więzadeł rzepki, prowadząca do jej zwichnięcia, czyli przemieszczenia na stronę przyśrodkową lub boczną poza krawędź bloczka kości udowej. Objawia się kulawizną i bolesnością, może doprowadzić do zwyrodnienia stawu kolanowego. Zalecane jest leczenie chirurgiczne.
Predyspozycje do chorób
Dotyczące jamy ustnej i zębów
Kamień nazębny: choroby zębów to najczęstszy, chroniczny problem u zwierząt domowych, dotykający 80% wszystkich psów powyżej drugiego roku życia.
Dotyczące narządów zmysłów: wzrok
Niewiele rzeczy ma tak dramatyczny wpływ na jakość życia Twojego psa, jak prawidłowe funkcjonowanie jego oczu.
Dwurzędowość rzęs: wada rozwojowa, polegająca na obecności dodatkowego, podrażniającego rogówkę i spojówki, rzędu rzęs przy wewnętrznej krawędzi wolnego brzegu powiek. Może prowadzić wtórnie do owrzodzeń rogówki.
Dystrofia rogówki: u czarnych terierów rosyjskich może występować nabłonkowo-zrębowy typ dystrofii rogówki. Jest to schorzenie polegające na odkładaniu się złogów, najczęściej lipidów lub cholesterolu, w warstwach rogówki, co prowadzi do jej zmętnienia. Choroba pojawia się zwykle między drugim a piątym rokiem życia i ma charakter obustronny oraz symetryczny. Objawy nie są związane ze stanem zapalnym ani bólem, a postęp choroby bywa powolny i nie zawsze wpływa istotnie na jakość widzenia psa. Chociaż dystrofia rogówki nie musi prowadzić do poważnych zaburzeń wzroku, ze względu na możliwość dziedzicznego podłoża schorzenia, organizacje zajmujące się zdrowiem psów nie zalecają rozmnażania osobników, u których ją zdiagnozowano.
Postępujący zanik siatkówki: to schorzenie degeneracyjne prowadzące do stopniowej utraty wzroku, a w konsekwencji – do całkowitej ślepoty. Choroba polega na obumieraniu fotoreceptorów w siatkówce oka – najpierw pręcików odpowiedzialnych za widzenie nocne, a następnie czopków odpowiadających za widzenie dzienne i kolorowe. Pierwsze objawy mogą pojawić się już około 6. miesiąca życia, choć u niektórych psów rozwijają się dopiero między 3. a 4. rokiem życia. Przebieg choroby bywa powolny – wiele czarnych terierów rosyjskich z PRA nie traci całkowicie wzroku aż do wieku 8 lat lub później. W początkowej fazie opiekunowie mogą zauważyć problemy psa z poruszaniem się po zmroku, niepewność przy wchodzeniu po schodach lub omijaniu przeszkód w słabym oświetleniu. Z czasem pies może zacząć potykać się także w dzień, unikać ruchu lub uderzać o meble. Choroba nie powoduje bólu, dlatego zwierzę nie wykazuje typowych objawów cierpienia. Diagnoza stawiana jest na podstawie badania dna oka przez lekarza okulistę weterynaryjnego oraz za pomocą elektrofizjologicznych testów ERG (elektroretinografia). Możliwe są także badania genetyczne, choć w przypadku tej rasy sposób dziedziczenia PRA nie został jeszcze jednoznacznie określony. Ze względu na genetyczne podłoże choroby oraz brak skutecznego leczenia, zaleca się wykluczanie z hodowli psów, u których zdiagnozowano PRA, oraz ich bliskich krewnych.
Przetrwała błona źreniczna: wada wrodzona, w której w dotkniętym oku znajdują się przetrwałe elementy płodowej błony źrenicznej, które nie ulegają normalnej regresji do 3. miesiąca życia. Pasma te mogą łączyć tęczówkę z tęczówką, tęczówkę z rogówką, tęczówkę z soczewką lub tworzyć skupiska w komorze przedniej.
Zaćma: to schorzenie polegające na zmętnieniu soczewki oka, co prowadzi do stopniowego pogorszenia wzroku, a w ciężkich przypadkach – do całkowitej ślepoty. Badania przeprowadzone przez lekarzy weterynarii okulistów w ramach programu CERF (Canine Eye Registration Foundation) w latach 2018-2022 wykazały jej obecność u 13,4% badanych psów.
Dotyczące przewodu pokarmowego, wątroby i trzustki
Rozszerzenie i skręt żołądka: to wielogenowa choroba dziedziczna, typowa dla psów o głębokiej klatce piersiowej. Schorzenie polega na nagromadzeniu gazu w żołądku, który może ulec skręceniu, odcinając dopływ krwi nie tylko do samego żołądka, ale często także do śledziony. GDV jest stanem nagłym, który bez szybkiej interwencji weterynaryjnej prowadzi do śmierci. Objawy obejmują nieskuteczne próby wymiotów, nadmierne ślinienie, niepokój, powiększony i napięty brzuch oraz przyjmowanie pozycji modlitewnej (przednie łapy opuszczone, tylne uniesione). Leczenie wymaga natychmiastowej interwencji, najpierw poprzez próbę odgazowania żołądka za pomocą sondy, a w przypadku skrętu – pilnego zabiegu chirurgicznego. Operacja polega na odkręceniu żołądka, a w niektórych przypadkach również na usunięciu śledziony, jeśli doszło do jej niedokrwienia. Aby zapobiec nawrotom, konieczna jest gastropeksja, czyli chirurgiczne przyszycie żołądka do ściany jamy brzusznej.
Dotyczące serca i układu krążenia
Podzastawkowe zwężenie aorty i zwyrodnienie zastawki mitralnej: u czarnego teriera rosyjskiego stwierdzono przypadki współwystępowania podzastawkowego zwężenia aorty (SAS) oraz zwyrodnienia zastawki mitralnej u trojga 2-miesięcznych szczeniąt z jednego miotu. Choć dane dotyczące tej rasy są ograniczone, w przypadku innych ras (np. nowofundlandów czy golden retrieverów) podzastawkowe zwężenie aorty uznaje się za chorobę dziedziczoną w sposób wielogenowy (poligeniczny). Podzastawkowe zwężenie aorty polega na obecności zwężenia drogi odpływu z lewej komory serca do aorty, co utrudnia prawidłowy przepływ krwi i powoduje przeciążenie mięśnia sercowego. Zwyrodnienie zastawki mitralnej to z kolei wrodzona wada strukturalna tej zastawki, prowadząca do jej niewydolności i cofania się krwi do lewego przedsionka (niedomykalność). Objawy obu schorzeń mogą pojawić się już u bardzo młodych psów – należą do nich duszność, nietolerancja wysiłkowa, omdlenia, kaszel, zasinienie błon śluzowych lub nagła śmierć sercowa. U niektórych psów choroba może przebiegać bezobjawowo, aż do momentu gwałtownego pogorszenia stanu zdrowia. Diagnostyka opiera się na badaniu osłuchowym serca (szmery), echokardiografii z dopplerem oraz EKG. W przypadku podejrzenia dziedzicznego charakteru wady, zaleca się badania kardiologiczne szczeniąt oraz osobników przeznaczonych do rozrodu. Z powodu możliwego dziedzicznego podłoża tych wad serca, psy dotknięte SAS i/lub zwyrodnieniem zastawki mitralnej nie powinny być rozmnażane, a ich rodzeństwo i rodzice powinni zostać poddani szczegółowym badaniom kardiologicznym.
Zaburzenia endokrynologiczne i metaboliczne
Niedoczynność kory nadnerczy/choroba Addisona: to rzadkie schorzenie endokrynologiczne, polegające na niewydolności kory nadnerczy, prowadzące do niewystarczającej produkcji hormonów, przede wszystkim glikokortykoidów (np. kortyzolu) oraz, w typowej postaci choroby, także mineralokortykoidów (np. aldosteronu). Wyróżnia się dwa typy choroby – typową, w której niedobór dotyczy zarówno kortyzolu, jak i aldosteronu, oraz atypową, obejmującą niedobór jedynie kortyzolu. Objawy choroby Addisona są bardzo zmienne i niespecyficzne, co sprawia, że bywa nazywana „wielkim oszustem”. Do najczęściej obserwowanych symptomów należą osłabienie, apatia, wymioty, biegunka, utrata apetytu, chudnięcie, drżenia mięśniowe, zwiększone pragnienie i częstsze oddawanie moczu, omdlenia, a niekiedy także drgawki. Przebieg choroby może być przewlekły lub ostry, a nagły, ciężki stan nazywany jest przełomem nadnerczowym (kryzysem Addisona), który zagraża życiu psa. Diagnostyka choroby opiera się na badaniu laboratoryjnym, przede wszystkim oznaczeniu stosunku sodu do potasu w surowicy, pomocne mogą być również badania obrazowe, takie jak RTG klatki piersiowej, które wykazują mikrokardię, oraz test stymulacji ACTH, będący standardem w potwierdzaniu rozpoznania. Leczenie polega na dożywotnim uzupełnianiu hormonów – codziennym podawaniu glikokortykoidów. Ze względu na prawdopodobne genetyczne podłoże choroby nie zaleca się rozmnażania czarnych terierów rosyjskich, u których zdiagnozowano niedoczynność kory nadnerczy.
Niedoczynność tarczycy: u czarnych terierów rosyjskich może występować dziedziczna niedoczynność tarczycy o podłożu autoimmunologicznym. Schorzenie to polega na przewlekłym zapaleniu tarczycy (autoimmunologiczne zapalenie tarczycy), które prowadzi do stopniowego uszkodzenia gruczołu i obniżenia poziomu hormonów tarczycowych w organizmie. Choroba dotyka zwykle psów dorosłych, najczęściej w wieku od 2 do 6 lat, i może mieć przebieg łagodny lub przewlekły. Objawy niedoczynności tarczycy są niespecyficzne i często rozwijają się powoli. Należą do nich m.in. letarg, przyrost masy ciała bez zwiększenia apetytu, łamliwość sierści, łysienie (szczególnie na bokach ciała i ogonie), suchość skóry, nadwrażliwość na zimno, spowolnienie rytmu serca, problemy z płodnością oraz zaburzenia behawioralne. Choroba nie powoduje bólu, jednak może znacząco obniżać jakość życia psa, a nieleczona – prowadzić do powikłań kardiologicznych i neurologicznych.
Żywienie i pielęgnacja
Pielęgnacja
Pielęgnacja sierści: gęsta, twarda i obfita sierść czarnego teriera rosyjskiego wymaga systematycznej pielęgnacji, aby zachować estetyczny wygląd psa oraz uniknąć kołtunów i problemów skórnych.
- Czesanie: sierść należy szczotkować co najmniej 2–3 razy w tygodniu, używając grzebienia z szeroko rozstawionymi zębami oraz szczotki pudlówki – regularne czesanie zapobiega filcowaniu się włosa i poprawia krążenie skóry.
- Kąpiele:psa należy kąpać średnio co 1–2 miesiące lub w razie potrzeby, używając dobrej jakości szamponów nawilżających i regenerujących – warto także zastosować odżywkę ułatwiającą rozczesywanie.
- Strzyżenie i trymowanie: czarny terier rosyjski wymaga regularnego strzyżenia – zwykle co 6–8 tygodni; nie jest to rasa trymowana, ale fryzurę należy utrzymywać zgodnie ze wzorcem rasy, modelując m.in. brodę, brwi i kończyny.
Pielęgnacja zębów: zęby należy szczotkować co najmniej kilka razy w tygodniu, aby ograniczyć powstawanie kamienia nazębnego i zapobiec chorobom przyzębia.
Pielęgnacja uszu: opadające małżowiny uszne utrudniają cyrkulację powietrza, dlatego uszy wymagają regularnej kontroli i czyszczenia specjalnym preparatem – pozwoli to uniknąć nadmiaru woskowiny i stanów zapalnych.
Pielęgnacja oczu: oczy należy przemywać w razie potrzeby przegotowaną letnią wodą lub preparatem okulistycznym dla psów, aby zapobiec podrażnieniom i łzawieniu.
Pielęgnacja pazurów: pazury trzeba regularnie skracać, zwłaszcza jeśli pies nie ściera ich naturalnie podczas spacerów – zbyt długie pazury mogą powodować dyskomfort i problemy z poruszaniem się.
Żywienie
- Wymaga zbilansowanej, pełnoporcjowej karmy, która zaspokoi jego potrzeby i będzie dostosowana do wieku i trybu życia.
- Może mieć nadmierny apetyt, dlatego należy kontrolować ilość spożywanej karmy i wagę psa.
- Można stosować gotowe karmy komercyjne lub żywić go w sposób tradycyjny.
Dołącz do grupy świadomych opiekunów
Ciekawostki o rasie
- Został wyhodowany w Związku Radzieckim jako pies wojskowy – do jego stworzenia wykorzystano aż 17 ras, w tym rottweilera, nowofundlanda i airedale teriera.
- Mimo imponującego wyglądu i siły, ten „czarny olbrzym” jest wyjątkowo oddany swojej rodzinie i znany z wyjątkowej lojalności wobec opiekuna.
- Synonimy nazw rasy: Czernysz, Black Terrier, Chornyi, Terrier Noir Russe, Russian Bear Schnauzer, Tchornyj Terrier.
- Rejestry: AKC, UKC, FCI, CKC, KCGB (Związek Kynologiczny Wielkiej Brytanii), ANKC (Australian National Kennel Club), NKC (National Kennel Club).
Opracowane na podstawie:
- Ackerman L. The Genetic Connection: A Guide to Health Problems in Purebred Dogs. Second edition. AAHA Press; 2011.
- Bell JS, Cavanagh KE, Tilley LP, Smith FW. Veterinary medical guide to dog and cat breeds. Jackson, Wyoming. Teton New Media; 2012.
- Gough A, Thomas A. Breed Predispositions to Disease in Dogs and Cats. 2nd Edition. Wiley-Blackwell; 2010.
- Crook A, Dawson S, Cote E, MacDonald S, Berry J. Canine Inherited Disorders Database [Internet]. University of Prince Edward Island. 2011.
- Breed Specific Health Concerns [Internet]. American Kennel Club Canine Health Foundation, Inc. [cited 2013 Apr 11]. Available from: http:/www.akcchf.org/canine-health/breed-specific-concerns/
- Lowell Ackerman Pet-specific care for the veterinary team
- Wybrane wrodzone wady rozwojowe i choroby dziedziczne u psów i kotów pod redakcją prof. dr hab. Antoniego Schollenbergera
- Kompendium lekarza weterynarii i hodowcy. Psy Rasowe pod redakcją Michała Ceregrzyna
- https://ofa.org/chic-programs/browse-by-breed/
- https://www.acvo.org/
- https://rbtclub.uk/health–welfare/health-considerations.html
- https://guardianbearskennel.com/health-concerns-in-black-russian-terriers