Chart perski saluki jaki jest i na co choruje
O czym przeczytasz w artykule:
Chart perski saluki jaki jest i na co choruje?
Waga: ♀18-27 kg ♂18-27 kg | Wysokość w kłębie: ♀58-71 cm ♂58-71 cm
Średnia długość życia: 12-14 lat | Dojrzałość: 18 m-cy | Początek starzenia: 7 lat | Maksymalna długość życia: 18 lat
Dostępne badania genetyczne: hipertermia złośliwa (Malignant Hyperthermia MH), mielopatia zwyrodnieniowa (Degenerative Myelopathy DM), chondrodysplazja i chondrodystrofia (Chondrodysplasia CDPA and -dystrophy CDDY and IVDD risk), hiperurikozuria (Hyperuricosuria SLC), postępujący zanik siatkówki (Progressive retinal atrophy prcd-PRA), lipofuscynoza neuroceroidalna (Neuronal ceroid lipofuscinosis NCL), niedobór dehydrogenazy semialdehydu bursztynowego (Succinic semialdehyde dehydrogenase deficiency SSADHD).
Chart perski saluki wymagane badania
Wymagane badania:
- wykonanie badania radiologicznego stawów łokciowych i biodrowych,
- ocena rzepek,
- badanie oczu (CERF) po skończeniu 12 miesięcy,
- badanie profilu tarczycowego, w tym oznaczenie miana przeciwciał przeciwko komórkom tarczycy,
- badanie kardiologiczne.
Chart perski saluki w skrócie
Zalety
- Lojalny, czuły i bardzo przywiązany do swojej rodziny.
- Zwinny, szybki i pełen gracji – idealny towarzysz dla aktywnych osób.
- Nie wydziela intensywnego zapachu i nie gubi dużo sierści.
- Spokojny w domu, nie narzuca się, jeśli ma zapewniony ruch.
- Ma szlachetny wygląd i wyjątkowe pochodzenie – jest to jedna z najstarszych ras.
Wady
- Wymaga dużej ilości ruchu – najlepiej na ogrodzonym terenie.
- Niechętny do pracy na komendę, bywa uparty i niezależny.
- Ma silny instynkt pogoni – może ruszyć za zwierzyną bez ostrzeżenia.
- Nie lubi samotności, źle znosi izolację.
- Bywa nieufny wobec obcych i potrzebuje odpowiedniej socjalizacji.
Wygląd charta perskiego saluki
Chart perski saluki to średniej wielkości, elegancki pies o delikatnej, ale wytrzymałej i harmonijnej budowie ciała. Jego sylwetka jest smukła, lekka i pełna gracji, co pozwala mu na osiąganie dużych prędkości przy zachowaniu płynności i precyzji ruchów.
Saluki emanuje subtelną siłą, sprawiając wrażenie wyjątkowo szlachetnego i dostojnego psa o wyważonych proporcjach i lekkim, sprężystym chodzie. Głowa saluki jest długa i wąska, o wyrafinowanych liniach i wyraźnym, choć delikatnym stopie. Pysk jest zwężający się ku przodowi, o silnych szczękach i czarnym lub wątrobianym nosie, w zależności od umaszczenia. Oczy są duże, owalne i ciemne, osadzone głęboko, wyrażające łagodność i czujność. Uszy są wysoko osadzone, długie, opadające blisko głowy i porośnięte jedwabistym włosem, który nadaje psu wyjątkowo wytworny wygląd.
Szyja saluki jest długa, smukła i dobrze umięśniona, płynnie przechodząca w silne, ale niezbyt szerokie barki. Grzbiet jest prosty i mocny, z lekkim wzniesieniem w partii lędźwiowej, co podkreśla sprężystość i szybkość psa. Klatka piersiowa jest głęboka i umiarkowanie szeroka, sięgająca łokci, co wskazuje na dobrą pojemność płuc i sprawność fizyczną. Brzuch jest wyraźnie podciągnięty, co dodatkowo nadaje sylwetce lekkości.
Kończyny saluki są długie, proste i bardzo dobrze umięśnione, o delikatnym, ale wytrzymałym kośćcu, przystosowane do szybkiego biegu na długich dystansach. Łapy są zwarte, o długich palcach i grubych opuszkach, co zapewnia dobrą przyczepność do podłoża, nawet podczas szybkiego biegu. Ogon jest nisko osadzony, długi, zwężający się ku końcowi, lekko zakrzywiony i porośnięty dłuższym, jedwabistym włosem, co podkreśla elegancką sylwetkę psa w ruchu.
Sierść saluki występuje w dwóch odmianach: krótkowłosej i długowłosej z frędzlami. W obu przypadkach włos jest delikatny, gładki i jedwabisty w dotyku. W odmianie z frędzlami dłuższe włosy pojawiają się na uszach, kończynach i ogonie, natomiast tułów pozostaje pokryty krótką, przylegającą sierścią. Umaszczenie może być bardzo różnorodne – wszystkie kolory są dopuszczalne, z wyjątkiem pręgowania.
Ruch saluki jest niezwykle płynny, elastyczny i pełen wdzięku, z długim wykrokiem kończyn przednich i silnym odbiciem kończyn tylnych. Jego sposób poruszania się świadczy o naturalnej lekkości, zwinności i elegancji, a całość sylwetki oddaje wyjątkowy charakter tej starożytnej i szlachetnej rasy. Chart perski Saluki jaki jest i na co choruje.
Charakter charta perskiego saluki
Chart perski saluki jaki jest i na co choruje? Chart perski saluki to rasa o wyjątkowo szlachetnym i niezależnym charakterze, łącząca w sobie wrodzoną grację, wrażliwość i głęboko zakorzeniony instynkt łowiecki. To psy o delikatnym usposobieniu, niezwykle lojalne wobec swoich opiekunów, ale jednocześnie powściągliwe i nieufne wobec obcych.
Ich natura jest spokojna i zrównoważona – saluki nie są hałaśliwe ani agresywne, jednak potrafią być czujne i zdecydowane, gdy sytuacja tego wymaga. W relacjach z rodziną są czułe, dyskretne i subtelnie okazujące przywiązanie, nie narzucają się, ale głęboko przeżywają więź z człowiekiem. Mimo swojej delikatności saluki to psy o silnym charakterze, samodzielnie myślące i niezależne w działaniu.
Ich inteligencja i instynkt sprawiają, że podejmują decyzje błyskawicznie, zwłaszcza w sytuacjach wymagających reakcji łowieckiej – ich wzrok i refleks są wręcz imponujące. Wymagają delikatnego, ale konsekwentnego prowadzenia, najlepiej w atmosferze wzajemnego zaufania i szacunku. Źle znoszą presję i szorstkie metody szkoleniowe, za to świetnie reagują na łagodne podejście i pozytywne wzmocnienie.
Choć potrafią uczyć się bardzo szybko, nie zawsze wykazują chęć do podporządkowania – ich niezależność to cecha, która może stanowić wyzwanie dla początkujących opiekunów. Saluki mają ogromną potrzebę ruchu i wolności – są stworzone do biegu, a aktywność fizyczna jest dla nich nie tylko potrzebą, ale wręcz naturalnym stanem. Ich żywiołem są otwarte przestrzenie, gdzie mogą dać upust swojej energii i prędkości.
Mimo to w domowych warunkach potrafią być zadziwiająco spokojne i wyciszone, niemalże nieobecne – lubią odpoczynek w miękkim kącie, blisko ukochanego opiekuna. Wymagają jednak regularnej stymulacji fizycznej i okazji do swobodnego biegu, ponieważ nuda i frustracja mogą u nich prowadzić do wycofania lub destrukcyjnych zachowań.
Saluki bywają wrażliwe emocjonalnie – źle znoszą samotność i zmiany w otoczeniu. Potrzebują stabilności, czułości i przewidywalności, choć nie okazują emocji w sposób wylewny. Są delikatne wobec dzieci, o ile zostaną odpowiednio socjalizowane i nauczone kontaktu od młodego wieku. Nie wykazują tendencji do dominacji ani agresji wobec innych psów, ale jako typowe charty mogą ścigać mniejsze zwierzęta, jeśli nie zostały przyzwyczajone do ich obecności.
To rasa niezwykle dumna, o arystokratycznym usposobieniu i wyrafinowanym sposobie bycia. Chart perski saluki doskonale odnajduje się u boku osób spokojnych, empatycznych i ceniących niezależność zwierzęcia, gotowych zapewnić mu zarówno przestrzeń do ruchu, jak i bliskość emocjonalną.
Najlepszy dom dla charta perskiego saluki
Chart perski saluki najlepiej czuje się w domu z ogrodem, gdzie ma dostęp do ogrodzonej przestrzeni, która pozwala mu na swobodne bieganie i rozładowanie energii. Choć saluki jest z reguły spokojny i nienarzucający się, to jednak potrzebuje codziennej aktywności fizycznej – najlepiej w formie szybkiego biegu lub dłuższego spaceru po otwartym terenie.
Może mieszkać w mieszkaniu, o ile opiekun zapewni mu regularny ruch oraz odpowiednią dawkę bodźców umysłowych, jednak blok w centrum miasta to nie jest dla niego idealne środowisko. Saluki jest chartem, którego naturalna potrzeba ruchu nie może być zaspokojona wyłącznie krótkimi wyjściami na smyczy. Brak aktywności może u niego prowadzić do wycofania, frustracji, a nawet problemów zdrowotnych.
To rasa, która ceni sobie spokój i delikatność, dlatego najlepiej odnajdzie się w domach, gdzie panuje harmonijna atmosfera. Może mieszkać w rodzinie z dziećmi, o ile dzieci są nauczone szacunku do psa i nie traktują go jak zabawki. Saluki nie jest typem psa lubiącym intensywne zabawy i może czuć się przytłoczony w zbyt głośnym lub chaotycznym otoczeniu.
Lepiej odnajduje się wśród starszych dzieci, które rozumieją jego potrzebę spokoju i nie będą naruszać jego przestrzeni. Osoby starsze mogą docenić spokojny i łagodny charakter saluki, pod warunkiem że mają możliwość zapewnienia mu ruchu – sam pies w domu jest nienachalny i spokojny, ale wymaga regularnych spacerów i wyjść na świeże powietrze.
Dla seniorów lub osób z niepełnosprawnościami saluki nie będzie odpowiednim wyborem, jeśli nie mogą liczyć na wsparcie w codziennej opiece nad psem. Choć nie wymaga intensywnej pracy szkoleniowej, jego potrzeby fizyczne i emocjonalne muszą być zaspokojone, by pies mógł żyć w równowadze.
Saluki źle znosi długotrwałą samotność – silnie przywiązuje się do swojego opiekuna i może cierpieć na lęk separacyjny, zwłaszcza jeśli nie został odpowiednio przygotowany do pozostawania w samotności. To pies wrażliwy emocjonalnie, który wymaga bliskości i poczucia bezpieczeństwa.
Nie odnajduje się w izolacji, nie powinien być trzymany w kojcu ani zostawiany sam na wiele godzin dziennie. Najlepszy dom dla saluki to taki, w którym opiekun jest spokojny, ma czas na codzienną aktywność na świeżym powietrzu i szanuje niezależną, ale głęboko przywiązaną do człowieka naturę psa. To idealny towarzysz dla osób, które potrafią połączyć delikatność z konsekwencją, a życie z psem traktują jako wzajemne partnerstwo, a nie podporządkowanie. Chart perski Saluki jaki jest i na co choruje.
Wzorzec: Chart perski Saluki FCI Standard N° 269 / 02.02.2001
CHART PERSKI SALUKI JAKI JEST I NA CO CHORUJE
- Pochodzenie: Bliski Wschód (Iran)
- Użytkowość: Chart
- Klasyfikacja FCI: Grupa 10 Charty. Sekcja 1 Charty długowłose lub półdługowłose
Nie podlega próbom pracy - Możliwość zakupu w Polsce: tak
- Cena psa z rodowodem FCI: 4500-6000 zł
FUNDACJA VET-ALERT
WESPRZYJ NASZĄ DZIAŁALNOŚĆ
Chart perski saluki - skąd pochodzi - historia rasy
Chart perski Saluki jaki jest i na co choruje. Chart perski, znany także jako saluki, to jedna z najstarszych ras psów na świecie, której historia sięga co najmniej kilku tysięcy lat wstecz. Uważa się, że wywodzi się z obszarów Bliskiego Wschodu, obejmujących dzisiejszy Iran, Irak, Syrię, Egipt i Arabię Saudyjską.
Rasa była niezwykle ceniona przez starożytne cywilizacje – wizerunki psów o charakterystycznej smukłej sylwetce i długich uszach pojawiają się już w sztuce starożytnego Egiptu, gdzie chowano je nawet w grobowcach faraonów jako towarzyszy w zaświatach. Saluki były również wspominane w arabskiej poezji i traktowane z niemal religijnym szacunkiem.
Beduini wierzyli, że te psy zostały zesłane przez Allaha i uważali je za czyste, co było wyjątkowe w kulturze, w której większość psów traktowano z rezerwą. Saluki były wykorzystywane głównie do polowań na gazele i inne szybkie zwierzęta pustyni. Dzięki wyjątkowej szybkości, zwinności i wytrzymałości, doskonale radziły sobie w trudnych warunkach klimatycznych i terenowych. Beduini często przewozili swoje psy w specjalnych jukach na grzbietach wielbłądów i traktowali je jak członków rodziny.
Rasa była przekazywana tylko pomiędzy wybranymi osobami, a jej czystość genetyczna była pilnie strzeżona przez pokolenia. W XIX wieku saluki zaczęły trafiać do Europy, głównie za sprawą podróżników i wojskowych, którzy zachwyceni urodą i charakterem tych psów, przywozili je do Wielkiej Brytanii.
W 1923 roku brytyjski Kennel Club uznał rasę pod nazwą „Persian Greyhound”. Z czasem nazwa została ujednolicona do „saluki”, co odzwierciedlało termin używany lokalnie na Bliskim Wschodzie. Międzynarodowa Federacja Kynologiczna (FCI) oficjalnie uznała saluki jako rasę w 1966 roku. Amerykański Kennel Club (AKC) zarejestrował ją znacznie wcześniej, bo już w 1929 roku, co czyni ją jedną z najdawniej uznanych ras orientalnych w Stanach Zjednoczonych.
Użytkowość rasy
Chart perski saluki to starożytna rasa, która od tysięcy lat pełniła funkcje użytkowe związane głównie z polowaniem. Wyhodowane na Bliskim Wschodzie, saluki były wykorzystywane przez koczownicze plemiona beduińskie do tropienia i ścigania szybkiej zwierzyny, takiej jak gazele, zające czy lisy.
Ich niezrównana prędkość, wytrzymałość i doskonały wzrok czyniły je niezastąpionymi towarzyszami myśliwych, zwłaszcza na otwartych przestrzeniach pustynnych i stepowych. Saluki polowały zarówno samotnie, jak i w parach, często współpracując z sokolnikami i ptakami drapieżnymi.
Dzięki swojej elegancji, delikatnemu usposobieniu i wyjątkowej lojalności, rasa ta szybko zdobyła uznanie również poza rodzimym regionem. Obecnie chart perski saluki nie pełni już roli psa myśliwskiego w tradycyjnym znaczeniu, ale doskonale odnajduje się w sportach kynologicznych, takich jak wyścigi chartów (coursing) i konkurencje szybkościowe.
Często pełni również funkcję psa towarzyszącego – jego spokojny, cichy charakter i silna więź z opiekunem czynią go idealnym psem rodzinnym, choć nie dla każdego. Saluki to rasa niezależna i wrażliwa, wymagająca delikatnego, ale konsekwentnego prowadzenia. Choć nie posiada silnego instynktu obronnego, jego czujność i rezerwa wobec obcych sprawiają, że bywa skutecznym stróżem.
To pies, który najlepiej czuje się w spokojnym, ale aktywnym środowisku, gdzie może realizować swoje potrzeby ruchowe i zachować naturalną grację oraz równowagę psychiczną. Chart perski saluki jaki jest i na co choruje.
Predyspozycje saluki do chorób
Ogólne informacje zdrowotne
Chart perski saluki to rasa generalnie zdrowa i długowieczna. Ze względu na swoją delikatną budowę i wrażliwość, może być podatny na urazy mechaniczne oraz niektóre choroby genetyczne, takie jak kardiomiopatia czy problemy z tarczycą.
Najnowsze badanie zdrowia rasy Saluki SGHC (Saluki or Gazelle Hound Club) przeprowadzono w okresie od października 2022 r. do lutego 2023 r. Odpowiedziało na nie 190 właścicieli Saluki. Pięć najczęściej występujących schorzeń zgłoszonych w badaniu zdrowia rasy: problemy ze skórą i/lub sierścią, problemy behawioralne, rak, problemy stomatologiczne, problemy trawienne.
Choroby zębów
Jaki jest i na co choruje chart perski saluki? Choroby zębów to jeden z najczęstszych problemów przewlekłych u zwierząt domowych, które nie mają regularnie szczotkowanych zębów. Na zębach początkowo zalegają resztki jedzenia, następnie na widocznych częściach zębów odkłada się kamień nazębny i prowadzi do infekcji dziąseł i korzeni zębów.
Jeśli nie zapobiegniesz chorobom zębów na początku regularnie usuwając resztki jedzenia, to trzeba będzie leczyć bardziej zaawansowane stadia choroby, co będzie Ciebie znacznie droższe. W ciężkich przypadkach pies może stracić zęby, a w wyniku przewlekłej infekcji zębów jest narażony na uszkodzenie narządów wewnętrznych. Poza tym, będzie milszym towarzyszem, jeśli nie powala wszystkich swoim śmierdzącym psim oddechem!
Infekcje
Charty perskie saluki są podatne na infekcje bakteryjne i wirusowe – tak samo, jak psy innych ras. Najważniejsze choroby zakaźne to: z parwowiroza, wścieklizna i nosówka. Wielu z tych infekcji można zapobiec poprzez szczepienia, które powinny być dostosowane do chorób występujących w danym regionie, wieku i innych czynników.
Otyłość
Otyłość może być poważnym problemem zdrowotnym u chartów perskich Saluki. Jest to poważna choroba, która może powodować lub nasilać problemy ze stawami, zaburzenia metaboliczne i trawienne, powodować ból i sprzyjać chorobom serca.
Chociaż kuszące jest dawać jedzenie za każdym, gdy pupil popatrzy na ciebie błagalnie, pamiętaj, że lepiej jest go przytulić lub zabrać na spacer niż po kryjomu dokarmiać. On poczuje się lepiej i Ty też!
Pasożyty
Chart perski Saluki narażony jest na pasożyty wewnętrzne i zewnętrzne, takie jak: tęgoryjce, glisty, nicienie sercowe, włosogłówki, pchły, kleszcze i inne. Niektóre z tych pasożytów mogą zostać przeniesione na Ciebie lub członka Twojej rodziny i stanowią poważny problem dla wszystkich. W przypadku psa pasożyty te mogą powodować ból, dyskomfort, a nawet śmierć, dlatego ważne jest, regularne badanie i profilaktyczne odrobaczanie.
Kastracje
Kastracja to chirurgiczne usunięcie jajników i zwykle macicy u samic, a u samców chirurgiczne usunięcie jąder. Kastracja zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia niektórych rodzajów nowotworów i eliminuje możliwość zajścia w ciążę przez zwierzę lub spłodzenia niechcianych szczeniąt.
Wykonanie tej operacji pozwala wykorzystać sytuację, gdy zwierzę jest w znieczuleniu, aby zidentyfikować i zaradzić niektórym chorobom, które mogą się w przyszłości rozwinąć, np. prześwietlenie stawów lub usunięcie przetrwałego zęba.
Charakterystyczne cechy fizjologiczne
Hormony tarczycy: charty perskie saluki, podobnie jak inne charty mają niższy zakres prawidłowych stężeń hormonów tarczycy – tyroksyny (T4) i trójjodotyroniny (T3) w porównaniu do innych ras. Średnie (referencyjne) stężenia hormonów tarczycy w surowicy u chartów perskich saluki wynoszą:
- całkowita tyroksyna (Total T4): 13,0 nmol/l (zakres referencyjny: 2,8 – 40,0 nmol/l)
- wolna tyroksyna (Free T4): 12,0 pmol/l (2,0 – 30,3 pmol/l)
- całkowita trójjodotyronina (Total T3): 1,0 nmol/l (0,4 – 2,1 nmol/l)
- wolna trójjodotyronina (Free T3): 4,0 pmol/l (1,6 – 7,7 pmol/l)
- hormon tyreotropowy (TSH): 0,18 ng/ml (0 – 0,86 ng/ml)
Nadwrażliwość na leki
Nadwrażliwość na środki anestetyczne (barbiturany): saluki, podobnie jak inne rasy chartów, wykazują nadwrażliwość na barbiturany – środki znieczulające, które mogą u nich powodować poważne działania niepożądane, w tym zaburzenia oddychania i krążenia. Wynika to ze specyficznego metabolizmu wątrobowego oraz niewielkiej ilości tkanki tłuszczowej, co wpływa na spowolnione wydalanie tych leków.
Rekomendowanymi środkami do indukcji znieczulenia u tej rasy są propofol oraz kombinacja ketaminy z diazepamem, które charakteryzują się bezpieczniejszym profilem farmakokinetycznym i krótszym czasem wybudzania. Bezpieczną i zalecaną metodą znieczulenia jest zastosowanie znieczulenia wziewnego, najlepiej z użyciem izofluranu.
Choroby dziedziczne
Dysplazja stawów biodrowych DSB: dziedziczna, wielogenowa choroba zwyrodnieniowa stawów biodrowych, której może towarzyszyć stan zapalny. Objawy to: niechęć do ruchu, pokładanie się po spacerze, nasilenie objawów po odpoczynku, królicze skoki podczas szybszego biegu.
Dysplazja stawów łokciowych: wielogenowe, dziedziczne schorzenie, dotyczące stawów łokciowych. polegające na nieprawidłowym wykształceniu powierzchni stawowych stawów łokciowych. W tym schorzeniu wyróżniamy: niepołączony wyrostek łokciowy dodatkowy (UAP), fragmentacja przyśrodkowego wyrostka dziobiastego (FCP), osteochondroza (OCD) oraz niedopasowanie powierzchni stawowych (EI). Dysplazja może powodować ból, sztywność stawów i kulawiznę. Towarzyszący jej stan zapalny może prowadzić do zwyrodnienia tych stawów.
Zwichnięcie rzepki: to wielogenowa, dziedziczna, wrodzona wiotkość więzadeł rzepki, prowadząca do jej zwichnięcia, czyli przemieszczenia na stronę przyśrodkową lub boczną poza krawędź bloczka kości udowej. Objawia się kulawizną i bolesnością, może doprowadzić do zwyrodnienia stawu kolanowego. Zalecane jest leczenie chirurgiczne.
Predyspozycje do chorób
Dotyczące jamy ustnej i zębów
Kamień nazębny: choroby zębów to najczęstszy, chroniczny problem u zwierząt domowych, dotykający 80% wszystkich psów powyżej drugiego roku życia.
Dotyczące narządów zmysłów: wzrok
Niewiele rzeczy ma tak dramatyczny wpływ na jakość życia Twojego psa, jak prawidłowe funkcjonowanie jego oczu.
Dwurzędowość rzęs: wada rozwojowa, polegająca na obecności dodatkowego, podrażniającego rogówkę i spojówki, rzędu rzęs przy wewnętrznej krawędzi wolnego brzegu powiek. Może prowadzić wtórnie do owrzodzeń rogówki.
Przetrwała błona źreniczna: wada wrodzona, w której w dotkniętym oku znajdują się przetrwałe elementy płodowej błony źrenicznej, które nie ulegają normalnej regresji do 3. miesiąca życia. Pasma te mogą łączyć tęczówkę z tęczówką, tęczówkę z rogówką, tęczówkę z soczewką lub tworzyć skupiska w komorze przedniej.
Zaćma: to schorzenie polegające na zmętnieniu soczewki oka, co prowadzi do stopniowego pogorszenia wzroku, a w ciężkich przypadkach – do jego utraty. U saluki najczęściej występują zaćmy typu jądrowego pośredniego oraz punktowego. Objawy zaćmy mogą obejmować niepewność w poruszaniu się, potykanie się o przedmioty, niechęć do aktywności i widoczne zmętnienie źrenicy. CERF nie zaleca rozmnażania żadnego psa rasy saluki, u którego stwierdzono zaćmę, ze względu na ryzyko dziedziczenia tej choroby.
Zwyrodnienie ciała szklistego: jest to proces upłynnienia żelu szklistego w oku, który może prowadzić do odwarstwienia siatkówki, a w konsekwencji do całkowitej ślepoty. Występuje z różnym nasileniem i może przez długi czas nie dawać widocznych objawów. Objawy mogą obejmować nagłe pogorszenie wzroku, dezorientację, potykanie się oraz unikanie ciemnych lub nieznanych przestrzeni. Choroba może występować obustronnie i wiąże się z ryzykiem utraty wzroku, dlatego zalecane są regularne badania okulistyczne, zwłaszcza u psów przeznaczonych do hodowli.
Dotyczące skóry
Dysplazja mieszków włosowych czarnych: choroba ta została odnotowana u saluki w Wielkiej Brytanii. Objawia się postępującą utratą czarnych włosów – pierwsze zmiany widoczne są już około 4. tygodnia życia szczenięcia, a całkowite wyłysienie w miejscach porośniętych czarną sierścią następuje zwykle między 6. a 9. miesiącem życia. Skóra w tych obszarach może być sucha, łuszcząca się lub podrażniona, ale schorzenie ma głównie charakter kosmetyczny – nie powoduje świądu ani bólu. Włosy o innym kolorze zazwyczaj nie wypadają. Choroba związana jest z zaburzeniami w funkcjonowaniu mieszków włosowych zawierających ciemny pigment (melaninę), a mechanizm jej dziedziczenia nie został jeszcze poznany. U niektórych psów stosowanie melatoniny może przynieść poprawę – hormon ten wpływa na cykl wzrostu włosa i może stymulować ponowny odrost. Ze względu na dziedziczne podłoże zaburzenia, psy dotknięte tą chorobą nie powinny być rozmnażane.
Dotyczące serca i układu krążenia
Choroba (zwyrodnienie) zastawki mitralnej: u chartów perskich saluki odnotowano wysoką częstotliwość występowania niedomykalności zastawki mitralnej oraz jej pogrubienia. To schorzenie może prowadzić do rozwoju niewydolności krążenia, arytmii serca, a w zaawansowanych przypadkach nawet do niewydolności mięśnia sercowego. Objawy choroby zastawki mitralnej (MVD) u saluki pojawiają się zwykle stopniowo i mogą obejmować: kaszel (zwłaszcza po wysiłku lub w nocy), duszność, szybkie męczenie się, nietolerancję wysiłku, spadek apetytu, chudnięcie oraz omdlenia. W miarę postępu choroby może wystąpić powiększenie jam serca, obrzęk płuc i objawy niewydolności krążenia. Choroba ta zwykle ujawnia się u psów w średnim lub starszym wieku, choć predyspozycja rasowa oznacza, że opiekunowie saluki powinni regularnie kontrolować stan serca pupila u lekarza weterynarii, nawet jeśli pies nie wykazuje jeszcze żadnych dolegliwości. Wczesne wykrycie dzięki badaniu osłuchowemu i echokardiografii pozwala na wdrożenie leczenia spowalniającego rozwój choroby. Dziedziczenie tej choroby nie zostało dotąd dokładnie poznane. Została ona zgłoszona jako jedna z charakterystycznych chorób rasy w badaniu zdrowotnym Saluki Health Survey przeprowadzonym przez Saluki Health Research Inc. w roku 2000.
Kardiomiopatia rozstrzeniowa: saluki są rasą predysponowaną do kardiomiopatii rozstrzeniowej, czyli powiększenia serca, które traci zdolność efektywnego pompowania krwi. Choroba ta prowadzi do osłabienia mięśnia sercowego i może powodować niewydolność serca, arytmie oraz nagłą śmierć sercową, jeśli nie zostanie odpowiednio wcześnie zdiagnozowana i leczona. Objawy DCM u saluki mogą obejmować duszność, która nasila się podczas aktywności, kaszel z odkrztuszaniem płynu lub krwi, apatię i zmniejszenie aktywności, przyspieszoną akcję serca, brak apetytu oraz stopniową utratę masy ciała. U psa może również wystąpić nagła utrata przytomności lub omdlenia. Leczenie tej choroby polega na stosowaniu leków poprawiających kurczliwość mięśnia sercowego, kontrolujących rytm serca oraz redukujących objawy niewydolności krążenia. Należy także zmienić dietę psa, ograniczając sód, i stosować suplementację tauryną, koenzymem Q10 oraz karnityną. Regularne badania kardiologiczne, takie jak USG serca, EKG oraz badania krwi, są kluczowe w celu wczesnego wykrycia choroby, zwłaszcza u psów z rodziny, w której występowały problemy sercowe. W najnowszym badaniu zdrowia rasy Saluki SGHC (Saluki or Gazelle Hound Club) z 2023 r. odnotowano u saluki zwiększoną częstość występowania kardiomiopatii rozstrzeniowej (DCM). Choroba ta była dość powszechna w latach 90. XX wieku, a hodowcy od tego czasu podjęli skuteczne działania w celu zmniejszenia częstości jej występowania, niestety przesunięcie badania kardiologicznego z badań wymaganych do zalecanych spowodowało wzrost występowania DCM u saluki.
Dotyczące krwi i układu chłonnego
Niedokrwistość hemolityczna o podłożu autoimmunologicznym: jest to poważna choroba, w której układ odpornościowy psa błędnie rozpoznaje własne czerwone krwinki jako zagrożenie i zaczyna je niszczyć. Prowadzi to do gwałtownego spadku liczby erytrocytów, co skutkuje niedotlenieniem organizmu i zagraża życiu zwierzęcia. Objawy mogą obejmować apatię, osłabienie, bladość lub zażółcenie błon śluzowych, przyspieszony oddech, gorączkę oraz ciemny mocz. Choroba wymaga natychmiastowego leczenia lekami immunosupresyjnymi, a w cięższych przypadkach także transfuzji krwi. Tryb dziedziczenia IMHA u saluki nie jest znany, jednak schorzenie to zostało wskazane jako problem zdrowotny rasy w badaniu Saluki Health Survey z 2000 roku. Nawroty choroby są możliwe, a rokowanie zależy od szybkości postawienia diagnozy i odpowiedzi organizmu na leczenie.
Zespół opóźnionego krwotoku pooperacyjnego: u chartów, w tym saluki, może wystąpić zespół opóźnionego krwotoku pooperacyjnego (DEPOH), czyli wystąpienie nagłego, nadmiernego krwawienie z rany operacyjnej, które pojawia się od 12 do 96 godzin po zabiegu chirurgicznym – mimo że bezpośrednio po operacji wszystko przebiegło prawidłowo. Opóźnione krwawienie pooperacyjne to potencjalnie śmiertelne schorzenie, które powoduje nadmierne krwawienie i powstawanie siniaków w godzinach i dniach po operacjach. Zazwyczaj występuje od jednego do czterech dni po dużym zabiegu, gdy skrzepy krwi zaczynają rozpadać się zbyt wcześnie w procesie zwanym hiperfibrynolizą. Nasilenie objawów może wahać się od niewielkich wybroczyn i siniaków do zagrażającego życiu krwotoku. Objawy obejmują krwawienie z rany, nawracające sączenie się krwi, szybkie bicie serca, apatię, blade błony śluzowe, osłabienie, a w ciężkich przypadkach objawy wstrząsu. Leczenie polega zwykle na podaniu leków przeciwfibrynolitycznych, takich jak kwas traneksamowy, które mogą być również stosowane profilaktycznie u chartów poddawanych operacjom. Zaleca się obserwację pacjenta przez minimum 72–96 godzin po zabiegu. Zespół ten ma podłoże genetyczne – odkryto mutację genu kodującego alfa-2 antyplazminę, białka odgrywającego kluczową rolę w zapobieganiu zbyt wczesnemu rozpadowi skrzepów. Psy posiadające tę mutację wykazują zmniejszoną aktywność alfa-2 antyplazminy, co predysponuje je do przedwczesnej fibrynolizy i zwiększa ryzyko DEPOH. Niektóre laboratoria oferują możliwość przebadania psa pod kątem mutacji genetycznej związanej z opóźnionym krwawieniem pooperacyjnym (DEPOH).
Zaburzenia endokrynologiczne i metaboliczne
Niedobór dehydrogenazy semialdehydu bursztynowego: to rzadka, dziedziczna choroba metaboliczna, która została opisana również u niektórych chartów perskich saluki. Schorzenie to polega na upośledzeniu metabolizmu kwasu gamma-aminomasłowego (GABA), jednego z najważniejszych neuroprzekaźników hamujących w ośrodkowym układzie nerwowym. W wyniku defektu enzymatycznego dochodzi do gromadzenia się toksycznych metabolitów w mózgu, co prowadzi do zaburzeń neurologicznych. Objawy choroby zwykle pojawiają się w młodym wieku i mogą obejmować niezborność ruchową, drgawki, zaburzenia równowagi, nadpobudliwość lub przeciwnie – ospałość oraz pogorszenie sprawności umysłowej. Choroba ma charakter postępujący, a jej przebieg jest ciężki. Obecnie nie istnieje skuteczne leczenie przyczynowe, a terapia ogranicza się do łagodzenia objawów. Dziedziczenie ma najprawdopodobniej charakter autosomalny recesywny.
Niedoczynność tarczycy: dziedziczne zapalenie tarczycy o podłożu autoimmunologicznym. Objawy mogą obejmować suchość skóry i sierści, wypadanie włosów, podatność na inne choroby skóry, przyrost masy ciała, lękliwość, agresję lub inne zmiany w zachowaniu. W badaniach prowadzonych na Michigan State University obecność przeciwciał skierowanych przeciwko tarczycy wykazano u 12,8% chartów perskich (wartość średnia dla wszystkich ras wynosi 7,5%). Orthopedic Foundation for Animals (OFA) podaje, że niedoczynność tarczycy stwierdzono u 4,3% przebadanych psów tej rasy.
Zaburzenia neurologiczne
Lipofuscynoza neuroceroidalna typu 8: to rzadka, nieuleczalna i śmiertelna choroba neurodegeneracyjna, która została odnotowana również u psów rasy saluki. Jej pierwsze objawy pojawiają się zwykle między 1. a 2. rokiem życia. Choroba polega na gromadzeniu się w komórkach nerwowych nieprawidłowych złogów substancji zwanych ceroidami i lipofuscynami – są to produkty uboczne metabolizmu, które w zdrowym organizmie są usuwane. W wyniku ich akumulacji dochodzi do postępującego uszkadzania neuronów, co prowadzi do pogarszania się funkcji mózgu i rdzenia kręgowego. Objawy obejmują m.in. zaburzenia koordynacji ruchowej, drżenia mięśni, postępującą ślepotę, zmiany w zachowaniu, dezorientację, niepokój, a w późniejszym etapie – całkowitą utratę kontroli nad ruchem i funkcjami życiowymi. Przebieg choroby jest dramatyczny, a stan psa nieustannie się pogarsza, co ostatecznie prowadzi do konieczności eutanazji. Obecnie brak jest skutecznego leczenia, a tryb dziedziczenia nie został jeszcze dokładnie poznany. Istnieją podejrzenia, że choroba może mieć podłoże genetyczne autosomalne recesywne, jak w przypadku innych ras, u których stwierdzono tę jednostkę chorobową. Ze względu na bardzo poważny przebieg, psy z rodzin, w których wystąpiły przypadki tej choroby, powinny być wykluczane z hodowli, a zalecane jest przeprowadzanie badań genetycznych, o ile są dostępne dla danej populacji.
Skłonność do chorób nowotworowych
Naczyniakomięsak serca/nagła śmierć: w badaniu sekcyjnym saluki, które zmarły nagle, aż w 31% przypadków wykazano obecność naczyniakomięsaka serca – złośliwego nowotworu wywodzącego się z naczyń krwionośnych. Szacuje się, że częstość występowania tej choroby u saluki wynosi około 1%, przy czym ryzyko jej rozwoju jest aż 7,75 razy wyższe niż u innych ras psów. Co więcej, prawie jedna trzecia wszystkich przypadków naczyniakomięsaka serca u psów dotyczy właśnie saluki. Dziedziczność tej choroby nie została dotąd poznana. Nowotwór ten rozwija się bezobjawowo, aż do momentu nagłego pęknięcia guza i wewnętrznego krwotoku, co prowadzi do gwałtownego zapaści i śmierci zwierzęcia. Objawy, jeśli się pojawią, mogą obejmować osłabienie, omdlenia, bladość błon śluzowych, przyspieszony oddech i powiększenie brzucha w wyniku krwotoku do jamy ciała. Choroba została odnotowana jako istotny problem zdrowotny rasy w badaniu Saluki Health Survey z 2000 roku. Regularne badania kardiologiczne (np. echo serca) mogą pomóc w wczesnym wykrywaniu zmian, choć diagnoza często bywa trudna przed wystąpieniem objawów.
Inne choroby
U chartów perskich saluki odnotowano także: brachygnatyzm, łysienie związane z rozjaśnieniem koloru sierści, przodożuchwie.
Fundacja Ochrony Zwierząt Vet-Alert zapewnia opiekę weterynaryjną potrzebującym zwierzętom.
Żywienie i pielęgnacja
Pielęgnacja
Pielęgnacja sierści: gładka, jedwabista i przylegająca sierść saluki nie sprawia wielu problemów, ale wymaga regularnego szczotkowania, by zachować zdrowy wygląd i zapobiec kołtunieniu – zwłaszcza u odmiany długowłosej z frędzlami.
- Czesanie: wystarczy szczotkowanie raz–dwa razy w tygodniu miękką szczotką lub grzebieniem o szerokich zębach; u odmiany długowłosej należy zwracać szczególną uwagę na frędzle za uszami, na ogonie i łapach.
- Kąpiele: saluki nie wymaga częstych kąpieli – najlepiej kąpać go w razie potrzeby, używając łagodnych szamponów dla psów, aby nie naruszyć delikatnej skóry.
- Strzyżenie i trymowanie: rasa nie wymaga strzyżenia ani trymowania – wystarczy systematyczna, delikatna pielęgnacja domowa.
Pielęgnacja zębów: zęby należy szczotkować codziennie, aby zapobiec odkładaniu się kamienia nazębnego, paradontozie i nieświeżemu zapachowi z pyszczka.
Pielęgnacja uszu: saluki ma opadające małżowiny uszne, które wymagają regularnej kontroli i czyszczenia delikatnym preparatem – pozwala to zapobiec infekcjom, stanom zapalnym i nadmiarowi woskowiny.
Pielęgnacja oczu: oczy warto regularnie przemywać letnią, przegotowaną wodą lub specjalnym płynem okulistycznym dla psów, zwłaszcza gdy pojawi się wydzielina.
Pielęgnacja pazurów: pazury należy regularnie przycinać, aby nie doprowadzić do ich przerostu, szczególnie jeśli pies nie ściera ich naturalnie na twardym podłożu.
Żywienie
- Wymaga zbilansowanej, pełnoporcjowej karmy, która zaspokoi jego potrzeby i będzie dostosowana do wieku i trybu życia.
- Może mieć nadmierny apetyt, dlatego należy kontrolować ilość spożywanej karmy i wagę psa.
- Można stosować gotowe karmy komercyjne lub żywić go w sposób tradycyjny.
Dołącz do grupy świadomych opiekunów
Ciekawostki o rasie
- Saluki to jedna z najstarszych znanych ras psów – ich wizerunki znaleziono na starożytnych egipskich malowidłach sprzed ponad 4 tysięcy lat! Były cenione przez faraonów i uznawane za święte. Często mumifikowano je i grzebano obok właścicieli.
- Służyły jako szybkie i zwinne psy myśliwskie do polowania na gazele.
- Synonimy nazw rasy: Persian hound, Persian Greyhound (historyczna), Gazelle Hound, Arabian Hound, Saluqi, El Hor (po arabsku: szlachetny).
- Rejestry: AKC, UKC, FCI, CKC, KCGB (Związek Kynologiczny Wielkiej Brytanii), ANKC (Australian National Kennel Club), NKC (National Kennel Club).
Chart perski saluki jaki jest i na co choruje – opracowane na podstawie:
- Ackerman L. The Genetic Connection: A Guide to Health Problems in Purebred Dogs. Second edition. AAHA Press; 2011.
- Bell JS, Cavanagh KE, Tilley LP, Smith FW. Veterinary medical guide to dog and cat breeds. Jackson, Wyoming. Teton New Media; 2012.
- Gough A, Thomas A. Breed Predispositions to Disease in Dogs and Cats. 2nd Edition. Wiley-Blackwell; 2010.
- Crook A, Dawson S, Cote E, MacDonald S, Berry J. Canine Inherited Disorders Database [Internet]. University of Prince Edward Island. 2011.
- Breed Specific Health Concerns [Internet]. American Kennel Club Canine Health Foundation, Inc. [cited 2013 Apr 11]. Available from: http:/www.akcchf.org/canine-health/breed-specific-concerns/
- Lowell Ackerman Pet-specific care for the veterinary team
- Wybrane wrodzone wady rozwojowe i choroby dziedziczne u psów i kotów pod redakcją prof. dr hab. Antoniego Schollenbergera
- Kompendium lekarza weterynarii i hodowcy. Psy Rasowe pod redakcją Michała Ceregrzyna
- https://ofa.org/chic-programs/browse-by-breed/
- https://www.acvo.org/
- https://salukiclub.org/
- https://salukiclub.co.uk/the-breed/health/



