Chart afgański jaki jest i na co choruje

Chart afgański jaki jest i na co choruje?

Waga: ♀26-34 kg ♂26-34 kg | Wysokość w kłębie: ♀60-64 cm ♂68-74 cm

Średnia długość życia: 12-14 lat | Dojrzałość: 18 m-cy | Początek starzenia: 7 lat | Maksymalna długość życia: 18 lat.

Dostępne badania genetyczne: hipertermia złośliwa (Malignant Hyperthermia MH), mielopatia zwyrodnieniowa (Degenerative Myelopathy DM), chondrodysplazja i chondrodystrofia (Chondrodysplasia CDPA and -dystrophy CDDY and IVDD risk), hiperurikozuria (Hyperuricosuria SLC), postępujący zanik siatkówki (Progressive retinal atrophy prcd-PRA).

Badania przed dopuszczeniem do hodowli

Zalecane badania:

badanie rentgenowskie stawów biodrowych (ocena dysplazji),
badanie oczu przeprowadzane przez specjalistę (CERF) – co najmniej raz po ukończeniu roku życia,
profil tarczycowy obejmujący oznaczenie autoprzeciwciał.

Wskazane badania:

badanie rentgenowskie stawów łokciowych (ocena dysplazji),
ocena rzepek kolanowych,
badanie kardiologiczne (wykonane przez specjalistę).

Chart afgański w skrócie

Zalety

Elegancki i wyjątkowo piękny pies o szlachetnym wyglądzie.
Wierny, choć niezależny – przywiązuje się do swojego opiekuna.
Cichy i mało szczekliwy.
Dobrze sprawdza się w roli spokojnego towarzysza w domu.
Może być dobrym wyborem dla alergików (mało linieje).

Wady

Wymaga bardzo czasochłonnej pielęgnacji sierści.
Bywa uparty i trudny w szkoleniu, jest niezależny.
Nie znosi samotności, źle znosi izolację.
 Potrzebuje dużo ruchu i przestrzeni do biegania.
Może mieć silny instynkt pogoni.

Wygląd Charta afgańskiego

Chart afgański jaki jest i na co choruje. Chart afgański to pies o eleganckiej, pełnej wdzięku sylwetce, która łączy w sobie siłę, lekkość i naturalny majestat. Charakteryzuje się smukłą, proporcjonalną budową ciała, z dobrze rozwiniętym umięśnieniem i lekkim, sprężystym ruchem.

Sylwetka charta afgańskiego sprawia wrażenie wyważonej, z lekko uniesioną tylną częścią ciała, co podkreśla jego dynamiczny wygląd i gotowość do biegu.

Głowa jest długa, drobno rzeźbiona i noszona dumnie, z wyraźnie zaznaczonym potylicznym guzkiem. Kufa długa, ale nie szpiczasty, z mocnymi szczękami i ciemnym nosem, tworzy harmonijną linię z czaszką. Oczy są ciemne, trójkątne i lekko skośnie osadzone, o przenikliwym i nieco zamyślonym wyrazie, który nadaje rasie tajemniczy, wręcz egzotyczny wygląd. Uszy są osadzone nisko, przylegające do głowy, pokryte jedwabistym włosem, który tworzy efektowne frędzle.

Szyja charta afgańskiego jest długą, mocna i łukowato wygięta, elegancko przechodząca w dobrze umięśnione, skośnie ustawione łopatki. Tułów jest zwarty, z wyraźnie zaznaczoną talią i szeroką klatką piersiową sięgającą do łokci, co świadczy o dużej pojemności płuc i wydolności fizycznej. Grzbiet prosty i mocny, lędźwie krótkie i dobrze związane, a zad delikatnie opadający.

Kończyny charta afgańskiego są długie, proste i suche, z dobrze rozwiniętym umięśnieniem. Łapy są zwarte, o dobrze wysklepionych palcach, pokryte obfitą sierścią, co chroni je podczas biegu po trudnym podłożu. Ogon jest długi, nisko osadzony, zwężający się ku końcowi i często noszony z charakterystycznym zawinięciem na końcu – tzw. pierścieniem.

Sierść charta afgańskiego to jego znak rozpoznawczy – długa, jedwabista, gładka, obficie porastająca całe ciało z wyjątkiem grzbietu, gdzie włos jest krótszy i przylegający. Szata nie tylko zachwyca estetyką, ale także chroni psa przed trudnymi warunkami atmosferycznymi górskich rejonów Azji. Umaszczenie występuje w wielu wariantach kolorystycznych – dopuszczalne są wszystkie kolory, w tym czarny, kremowy, czerwony, złoty, błękitny czy srebrzysty, a także kombinacje z maską lub bez.

Ruch charta afgańskiego jest płynny, elastyczny i pełen energii. Podczas biegu wyróżnia się lekkością i zwinnością, zachowując przy tym idealną równowagę i elegancję. To pies, który porusza się z naturalną dumą, a jego sposób chodzenia podkreśla jego szlachetne pochodzenie i wyrafinowaną naturę. Chart afgański to uosobienie wdzięku, piękna i siły w jednym – pies, który zachwyca zarówno w ruchu, jak i w bezruchu.

Charakter charta afgańskiego

Chart afgański jaki jest i na co choruje? Chart afgański to rasa o wyjątkowym, pełnym sprzeczności charakterze, w którym niezależność łączy się z wiernością, a duma z wrażliwością.

To psy niezwykle inteligentne, choć niełatwe w prowadzeniu – ich arystokratyczna natura sprawia, że często podejmują decyzje samodzielnie, a komendy wykonują tylko wtedy, gdy widzą w nich sens. Wrodzona niezależność i silny instynkt łowiecki czynią z charta afgańskiego psa o dużej autonomii, który potrzebuje wyrozumiałego, ale konsekwentnego opiekuna.

Nie jest typem psa ślepo posłusznego – bardziej partnera niż podwładnego – dlatego najlepiej odnajduje się u osób, które cenią subtelny dialog zamiast twardej dyscypliny. Wobec rodziny chart afgański potrafi być czuły i oddany, choć nie okazuje emocji w nachalny sposób. Jest delikatny w relacjach, lojalny, a przy tym bardzo wrażliwy – zarówno na zmiany nastroju opiekuna, jak i na atmosferę w otoczeniu.

W stosunku do obcych zazwyczaj zachowuje dystans, co jest pozostałością po jego historii jako niezależnego, samodzielnie polującego psa. Nie jest typowym stróżem, jednak potrafi szybko ocenić sytuację i odpowiednio zareagować, gdy coś wzbudzi jego czujność.

Ze względu na swoją energię i zamiłowanie do ruchu, chart afgański potrzebuje regularnej aktywności fizycznej. Jest doskonałym towarzyszem dla osób prowadzących aktywny tryb życia – uwielbia biegać, eksplorować i być w ruchu. Jednocześnie to pies, który nie znosi nudy ani monotonii – bez odpowiedniej stymulacji może się wycofać, a nawet stać się apatyczny.

Wymaga cierpliwego wychowania i odpowiednio wczesnej socjalizacji, szczególnie jeśli ma mieszkać z dziećmi lub innymi zwierzętami. Chart afgański to pies, który nie podporządkuje się każdemu, ale ten, kto zdobędzie jego zaufanie, zyska wyjątkowego towarzysza – wrażliwego, pięknego i wiernego na swój własny, nieoczywisty sposób. Jego charakter, choć niełatwy, potrafi fascynować – to rasa stworzona dla osób ceniących indywidualność, finezję i głębię relacji ze zwierzęciem. Chart afgański jaki jest i na co choruje.

Najlepszy dom dla charta afgańskiego

Chart afgański jaki jest i na co choruje. Chart afgański najlepiej czuje się w domu z dużym, ogrodzonym ogrodem, gdzie może swobodnie biegać i rozładowywać energię. Jako pies bardzo szybki, z silnym instynktem pogoni, potrzebuje przestrzeni oraz regularnych, intensywnych spacerów, najlepiej na długiej smyczy lub w bezpiecznym, ogrodzonym terenie.

Może mieszkać w mieszkaniu, o ile opiekun zapewni mu codzienną porcję ruchu i stymulacji – zarówno fizycznej, jak i psychicznej. Bez tego staje się apatyczny, sfrustrowany lub niszczycielski. Chart afgański z reguły jest niezależny i dość powściągliwy emocjonalnie, dlatego źle znosi długotrwałą samotność.

Nie jest to pies dla osób, które przebywają całymi dniami poza domem. Potrzebuje obecności opiekuna i kontaktu z rodziną, choć często okazuje uczucia w subtelny sposób. Dobrze socjalizowany może funkcjonować w rodzinie z dziećmi, jednak jego delikatna psychika i wrażliwość nie zawsze odnajdują się w hałaśliwym, nieprzewidywalnym środowisku.

Wymaga spokojnego traktowania i przestrzeni do odpoczynku. Ze względu na wymagania pielęgnacyjne oraz potrzebę ruchu, osoby starsze i niepełnosprawne mogą mieć trudności w codziennej opiece nad chartem afgańskim.

Jego długa, jedwabista sierść wymaga regularnego czesania, a on sam potrzebuje czasu, cierpliwości i łagodnego, ale stanowczego prowadzenia. Jako rasa niezależna, nie zawsze łatwo poddaje się szkoleniu – reaguje źle na presję i surowe metody.

Najlepszy dom dla charta afgańskiego to spokojne, przestronne miejsce, w którym opiekunowie są wyrozumiali, wrażliwi i gotowi poświęcić czas zarówno na pielęgnację, jak i aktywności. Idealnie odnajdzie się u osób ceniących ciszę, estetykę i indywidualizm – gotowych zbudować z nim relację opartą na wzajemnym szacunku, a nie na dominacji. To pies dla kogoś, kto chce towarzysza – arystokratę.

Wzorzec: Chart afgański FCI Standard N° 228 / 12.12.2011

CHART AFGAŃSKI JAKI JEST I NA CO CHORUJE

- Pochodzenie: Afganistan
- Użytkowość: Chart
- Klasyfikacja FCI: Grupa 10 Charty. Sekcja 1 Charty długowłose lub półdługowłose. Bez prób pracy
- Możliwość zakupu w Polsce: tak
- Cena psa z rodowodem FCI: 4500-7000 zł

FUNDACJA VET-ALERT

Chronimy Zwierzęta Przed Cierpieniem

WESPRZYJ NASZĄ DZIAŁALNOŚĆ

Fundacja Ochrony Zwierząt Vet-Alert - Organizacja Pożytku Publicznego KRS 0000559333

Przekaż Darowiznę🤍

Chart afgański - skąd pochodzi - historia rasy

Chart afgański to jedna z najstarszych ras psów myśliwskich, której historia sięga tysięcy lat wstecz. Uważa się, że pochodzi z terenów dzisiejszego Afganistanu, Iranu i północnych Indii, a jego przodkowie towarzyszyli nomadom oraz plemionom pasterskim w górskich i pustynnych rejonach Azji Środkowej.

Psy te były cenione za swoją wytrzymałość, szybkość i zdolność do samodzielnego podejmowania decyzji podczas polowań na dzikie zwierzęta, takie jak gazele, zające, a nawet lamparty. Ich rola nie ograniczała się wyłącznie do funkcji użytkowej – często uznawane były za symbol statusu i były trzymane przez lokalnych władców i arystokrację, co sprawiło, że ich hodowla podlegała ścisłej kontroli.

Dzięki izolacji geograficznej Afganistanu rasa zachowała przez wieki swoją pierwotną formę. Do Europy psy te trafiły dopiero na przełomie XIX i XX wieku za pośrednictwem brytyjskich żołnierzy i dyplomatów wracających z kolonii.

Pierwsze egzemplarze przywieziono do Wielkiej Brytanii w latach 20. XX wieku i to właśnie tam rozpoczęto systematyczną hodowlę chartów afgańskich jako psów wystawowych. Rasa szybko zyskała popularność nie tylko ze względu na swoją egzotyczną urodę – długą, jedwabistą szatę i dumne usposobienie – ale także dzięki swojemu eleganckiemu ruchowi i niezależnej, nieco tajemniczej naturze.

American Kennel Club (AKC) oficjalnie uznał rasę w 1926 roku, natomiast Międzynarodowa Federacja Kynologiczna (FCI) zarejestrowała ją w 1961 roku. Chart afgański jaki jest i na co choruje?

Użytkowość rasy

Chart afgański jaki jest i na co choruje. Chart afgański to starożytna rasa, która od wieków pełniła funkcje użytkowe związane z polowaniem i ochroną. Wywodzący się z górskich regionów Afganistanu pies był ceniony za niezwykłą szybkość, zwinność i orientację w trudnym terenie.

Tradycyjnie wykorzystywano go do polowań na dziką zwierzynę, taką jak gazele, zające czy lamparty, a także do pilnowania stad i dobytku. Dzięki wyjątkowemu wzrokowi, niezależności i instynktowi łowieckiemu, chart afgański doskonale sprawdzał się jako pies myśliwski i obronny w surowym klimacie Azji Środkowej.

Obecnie rasa ta, choć rzadziej wykorzystywana w pracy, pozostaje symbolem elegancji i urody, często goszcząc na wystawach psów rasowych. Pomimo arystokratycznego wyglądu, chart afgański zachowuje dużą sprawność fizyczną, szybkość i potrzebę ruchu, dlatego najlepiej czuje się w aktywnym otoczeniu, gdzie może zaspokoić swoje potrzeby związane z bieganiem i eksploracją.

To pies niezależny, ale lojalny wobec swojego opiekuna, który wymaga cierpliwości, delikatności i szacunku dla jego silnej osobowości. Współczesny chart afgański, choć dziś częściej towarzysz rodziny, wciąż nosi w sobie ducha nieustraszonego łowcy.

Predyspozycje chartów afgańskich do chorób

Ogólne informacje zdrowotne

Chart afgański to rasa ogólnie zdrowa, ale jak wiele psów rasowych, może być podatna na niektóre dziedziczne schorzenia, takie jak zaćma czy dysplazja stawu biodrowego. Ze względu na długą sierść i delikatną skórę, wymaga też regularnej pielęgnacji i kontroli dermatologicznej.

Choroby zębów

Jaki jest i na co choruje chart afgański? Choroby zębów to jeden z najczęstszych problemów przewlekłych u zwierząt domowych, które nie mają regularnie szczotkowanych zębów. Na zębach początkowo zalegają resztki jedzenia, następnie na widocznych częściach zębów odkłada się kamień nazębny i prowadzi do infekcji dziąseł i korzeni zębów.

Jeśli nie zapobiegniesz chorobom zębów na początku regularnie usuwając resztki jedzenia, to trzeba będzie leczyć bardziej zaawansowane stadia choroby, co będzie Ciebie znacznie droższe. W ciężkich przypadkach pies może stracić zęby, a w wyniku przewlekłej infekcji zębów jest narażony na uszkodzenie narządów wewnętrznych. Poza tym, będzie milszym towarzyszem, jeśli nie powala wszystkich swoim śmierdzącym psim oddechem!

Infekcje

Charty afgańskie są podatne na infekcje bakteryjne i wirusowe – tak samo, jak psy innych ras. Najważniejsze choroby zakaźne to: z parwowiroza, wścieklizna i nosówka. Wielu z tych infekcji można zapobiec poprzez szczepienia, które powinny być dostosowane do chorób występujących w danym regionie, wieku i innych czynników.

Otyłość

Otyłość może być poważnym problemem zdrowotnym u chartów afgańskich . Jest to poważna choroba, która może powodować lub nasilać problemy ze stawami, zaburzenia metaboliczne i trawienne, powodować ból i sprzyjać chorobom serca.

Chociaż kuszące jest dawać jedzenie za każdym, gdy pupil popatrzy na ciebie błagalnie, pamiętaj, że lepiej jest go przytulić lub zabrać na spacer niż po kryjomu dokarmiać. On poczuje się lepiej i Ty też!

Pasożyty

Chart afgański narażony jest na pasożyty wewnętrzne i zewnętrzne, takie jak: tęgoryjce, glisty, nicienie sercowe, włosogłówki, pchły, kleszcze i inne. Niektóre z tych pasożytów mogą zostać przeniesione na Ciebie lub członka Twojej rodziny i stanowią poważny problem dla wszystkich. W przypadku psa pasożyty te mogą powodować ból, dyskomfort, a nawet śmierć, dlatego ważne jest, regularne badanie i profilaktyczne odrobaczanie.

Kastracje

Kastracja to chirurgiczne usunięcie jajników i zwykle macicy u samic, a u samców chirurgiczne usunięcie jąder. Kastracja zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia niektórych rodzajów nowotworów i eliminuje możliwość zajścia w ciążę przez zwierzę lub spłodzenia niechcianych szczeniąt.

Wykonanie tej operacji pozwala wykorzystać sytuację, gdy zwierzę jest w znieczuleniu, aby zidentyfikować i zaradzić niektórym chorobom, które mogą się w przyszłości rozwinąć, np. prześwietlenie stawów lub usunięcie przetrwałego zęba.

Charakterystyczne cechy fizjologiczne

Hormony tarczycy: u chartów afgańskich (podobnie jak u innych chartów) fizjologiczne wartości hormonów tarczycy (T4 i T3) są naturalnie niższe niż u większości innych ras. Nie powinno to być automatycznie interpretowane jako niedoczynność tarczycy – diagnozę należy stawiać z uwzględnieniem pełnego profilu hormonalnego oraz objawów klinicznych.

Echokardiografia: charty afgańskie mają również charakterystyczne normy dla parametrów echokardiograficznych, dlatego interpretacja wyników powinna być dostosowana do ich specyfiki rasowej.

Echokardiograficzne wartości referencyjne u chartów afgańskich (na podstawie grupy 20 osobników):

Parametr: Mediana (zakres)

Masa ciała (kg): 23 (17–36)

Tętno (bpm): 120 (80–140)

LVPWD (mm): 9 (7–11)

LVPWS (mm): 12 (9–18)

LVD (mm): 42 (33–52)

LVS (mm): 28 (20–37)

FS (%) : 33 (24–48)

EPSS (mm): 4 (0–10)

RVD (mm): 10 (5–20)

IVSd (mm): 10 (8–12)

IVSs (mm): 13 (8–18)

AOD (mm): 26 (20–34)

LAS (mm): 26 (18–35)

Liczba psów (N): 20

Gdzie:

LVPWD – grubość tylnej ściany lewej komory w rozkurczu (end-diastole)

LVPWS – grubość tylnej ściany lewej komory w skurczu (end-systole)

LVD – wymiar jamy lewej komory w rozkurczu

LVS – wymiar jamy lewej komory w skurczu

FS (%) – skrócenie frakcyjne (wskaźnik kurczliwości serca)

EPSS – odległość punktu E zastawki mitralnej od przegrody międzykomorowej

RVD – wymiar jamy prawej komory w rozkurczu

IVSd – grubość przegrody międzykomorowej w rozkurczu

IVSs – grubość przegrody międzykomorowej w skurczu

AOD – średnica korzenia (opuszki) aorty w rozkurczu

LAS – średnica lewego przedsionka w skurczu

N – liczba zwierząt (w próbie badawczej)

Nadwrażliwość na leki

Środki do znieczulania (barbiturany): charty wymagają szczególnej ostrożności podczas znieczulenia ogólnego. Ich smukła budowa ciała i wysoki stosunek powierzchni ciała do jego objętości predysponują je do szybkiej utraty ciepła i hipotermii podczas zabiegów. U tej grupy psów stwierdza się także obniżoną zdolność wątrobowej biotransformacji niektórych leków, co prowadzi do wydłużonego czasu wybudzania po zastosowaniu barbituranów i tiobarbituranów podawanych dożylnie. Zalecane środki do indukcji znieczulenia to propofol oraz kombinacja ketaminy i diazepamu.

Choroby dziedziczne

Dysplazja stawów biodrowych DSB: dziedziczna, wielogenowa choroba zwyrodnieniowa stawów biodrowych, której może towarzyszyć stan zapalny. Objawy to: niechęć do ruchu, pokładanie się po spacerze, nasilenie objawów po odpoczynku, królicze skoki podczas szybszego biegu.

Dysplazja stawów łokciowych: wielogenowe, dziedziczne schorzenie, dotyczące stawów łokciowych. polegające na nieprawidłowym wykształceniu powierzchni stawowych stawów łokciowych. W tym schorzeniu wyróżniamy: niepołączony wyrostek łokciowy dodatkowy (UAP), fragmentacja przyśrodkowego wyrostka dziobiastego (FCP), osteochondroza (OCD) oraz niedopasowanie powierzchni stawowych (EI). Dysplazja może powodować ból, sztywność stawów i kulawiznę. Towarzyszący jej stan zapalny może prowadzić do zwyrodnienia tych stawów.

Wrodzona mielopatia chartów afgańskich/mielopatia martwicza: to bardzo rzadka, poważna choroba neurodegeneracyjna występująca wyłącznie u chartów afgańskich. Ma podłoże genetyczne i dziedziczy się w sposób autosomalny recesywny. Objawy pojawiają się zazwyczaj u młodych psów w wieku od 3 do 13 miesięcy. Choroba ma gwałtowny przebieg – początkowo występuje niedowład tylnych kończyn (parapareza), który szybko przechodzi w spastyczne porażenie kończyn miednicznych (spastyczna paraplegia). Zmiany patologiczne obejmują zwykle odcinek piersiowy rdzenia kręgowego i mają charakter symetryczny. W badaniu histopatologicznym widoczne są martwicze zmiany istoty białej i szarej, bez jednoznacznej przyczyny. Choroba prowadzi do trwałego kalectwa, a większość dotkniętych psów jest poddawana eutanazji ze względu na brak skutecznych metod leczenia. Obecnie nie istnieje test genetyczny pozwalający na identyfikację nosicieli tego schorzenia.

Zwichnięcie rzepki: to wielogenowa, dziedziczna, wrodzona wiotkość więzadeł rzepki, prowadząca do jej zwichnięcia, czyli przemieszczenia na stronę przyśrodkową lub boczną poza krawędź bloczka kości udowej. Objawia się kulawizną i bolesnością, może doprowadzić do zwyrodnienia stawu kolanowego. Zalecane jest leczenie chirurgiczne.

Predyspozycje do chorób

Dotyczące jamy ustnej i zębów

Kamień nazębny: choroby zębów to najczęstszy, chroniczny problem u zwierząt domowych, dotykający 80% wszystkich psów powyżej drugiego roku życia.

Dotyczące narządów zmysłów: wzrok

Niewiele rzeczy ma tak dramatyczny wpływ na jakość życia Twojego psa, jak prawidłowe funkcjonowanie jego oczu.

Dystrofia rogówki: zwyrodnienie śródbłonka rogówki, które objawia się zmętnieniem powierzchni rogówki. U chartów afgańskich rozwija się dystrofia nabłonka lub zrębu rogówki. Zmiany te mają zwykle charakter obustronny i symetryczny. W większości przypadków dystrofia rogówki nie powoduje pogorszenia widzenia ani nie prowadzi do ślepoty. Psy z tym schorzeniem zazwyczaj nie wykazują objawów bólowych, nie mają łzawienia ani mrużenia oczu. Zmętnienie rogówki widoczne jest zazwyczaj jako białawe lub niebieskawe plamki w centralnej części oka. Choroba najczęściej rozwija się u młodych dorosłych osobników i nie ma tendencji do szybkiego postępu.

Przetrwała błona źreniczna: wada wrodzona, w której w dotkniętym oku znajdują się przetrwałe elementy płodowej błony źrenicznej, które nie ulegają normalnej regresji do 3. miesiąca życia. Pasma te mogą łączyć tęczówkę z tęczówką, tęczówkę z rogówką, tęczówkę z soczewką lub tworzyć skupiska w komorze przedniej.

Zaćma: to schorzenie polegające na zmętnieniu soczewki oka, co prowadzi do stopniowego pogorszenia wzroku, a w ciężkich przypadkach – do całkowitej ślepoty. Zaćma u chartów afgańskich może występować w postaci szybko postępującej, młodzieńczej postaci choroby. Zmiany zazwyczaj pojawiają się między 4. miesiącem a 2. rokiem życia i początkowo mają postać pęcherzykowatych przejaśnień w obrębie równika soczewki, które następnie rozprzestrzeniają się na jej korę przednią i tylną. Postęp choroby bywa dynamiczny, a w zaawansowanych przypadkach może prowadzić do znacznego pogorszenia wzroku, a nawet całkowitej ślepoty. Uważa się, że schorzenie ma podłoże genetyczne i prawdopodobnie dziedziczy się w sposób autosomalny recesywny, choć mechanizm ten nie został jeszcze jednoznacznie potwierdzony.

Dotyczące narządów zmysłów: słuch

Głuchota: występuje najczęściej w postaci wrodzonej, co oznacza, że pies rodzi się z niedosłuchem lub całkowitym brakiem słuchu. Może ona dotyczyć jednego ucha (głuchota jednostronna) lub obu uszu (głuchota obustronna). Wrodzona głuchota u psów bywa powiązana z genetyką, w tym z pigmentacją sierści (np. białe umaszczenie), choć u charcików włoskich przyczyny mogą być bardziej złożone i nie zawsze oczywiste. Najdokładniejszą metodą diagnostyczną jest test BAER (Brainstem Auditory Evoked Response) – badanie słuchowych potencjałów wywołanych z pnia mózgu, które pozwala jednoznacznie określić, czy pies słyszy. U psów z potwierdzoną głuchotą, szczególnie obustronną, nie zaleca się rozmnażania ze względu na potencjalne dziedziczenie tej wady.

Dotyczące skóry

Nużyca: to choroba skórna wywoływana przez nadmierne namnażanie się roztoczy z rodzaju Demodex, które są naturalnym składnikiem mikroflory skóry psów. Rozwój nużycy uogólnionej jest związany z pierwotnym lub wtórnym niedoborem odporności, wskutek których organizm psa nie jest w stanie kontrolować populacji pasożytów. Choroba może objawiać się łysieniem, zaczerwienieniem, łuszczeniem się skóry oraz wtórnymi infekcjami bakteryjnymi lub grzybiczymi, które prowadzą do powstawania ropnych zmian i nieprzyjemnego zapachu. Najczęściej dotyka młode psy poniżej pierwszego roku życia, jednak może występować również u dorosłych psów z obniżoną odpornością.

Dotyczące przewodu pokarmowego, wątroby i trzustki

Rozszerzenie i skręt żołądka: dziedziczona, wielogenowo, zagrażająca życiu choroba, w której dochodzi do gwałtownego rozszerzenia i skrętu żołądka. Charty afgańskie, podobnie jak inne psy o głębokiej klatce piersiowej, są predysponowane do groźnego schorzenia znanego jako skręt i rozszerzenie żołądka. To nagły stan zagrażający życiu, w którym żołądek gwałtownie wypełnia się gazem i może się obrócić wokół własnej osi. W efekcie dochodzi do zablokowania odpływu gazów i treści pokarmowej, ucisku na naczynia krwionośne oraz zaburzenia krążenia, co prowadzi do szybkiego pogorszenia stanu ogólnego, wstrząsu, a nawet śmierci, jeśli nie zostanie szybko udzielona pomoc chirurgiczna. Wśród najczęstszych objawów GDV u charta afgańskiego można zaobserwować nagłe powiększenie i napięcie brzucha, nieskuteczne próby wymiotów lub odbijania, silny niepokój, dyszenie, ból w jamie brzusznej, osłabienie oraz brak apetytu. Leczenie wymaga natychmiastowej operacji, podczas której przywracane jest prawidłowe położenie żołądka, a często wykonywana jest także gastropeksja, czyli chirurgiczne przymocowanie żołądka do ściany jamy brzusznej, aby zapobiec nawrotom. Aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia GDV, zaleca się karmienie psa mniejszymi, częstszymi porcjami, unikanie intensywnej aktywności fizycznej po posiłku oraz ewentualne wykonanie profilaktycznej gastropeksji u psów z grupy wysokiego ryzyka.

Dotyczące układu oddechowego

Paraliż krtani: schorzenie wynikające z postępującego upośledzenia funkcji nerwów krtaniowych wstecznych, które odpowiadają za prawidłowe działanie mięśni otwierających szparę głośni. W wyniku ich osłabienia lub porażenia dochodzi do zwężenia dróg oddechowych na poziomie krtani, co objawia się chrapliwym oddechem, dusznością, nietolerancją wysiłku, a w niektórych przypadkach także omdleniami czy sinicą. U chartów afgańskich obserwuje się predyspozycję do nabytej postaci paraliżu krtani, która występuje u starszych osobników. Dominujące objawy to: duszność, zmiana barwy szczekania oraz wzmożony wysiłek oddechowy. W przypadkach zaawansowanych i zagrażających życiu zalecane jest leczenie chirurgiczne. Najczęściej stosowaną metodą jest lateralizacja chrząstek nalewkowatych, czyli trwałe „odsunięcie” jednej z chrząstek tworzących szparę głośni, co pozwala na swobodniejszy przepływ powietrza. Zabieg ten znacząco poprawia komfort oddychania psa, jednak niesie za sobą zwiększone ryzyko zachłyśnięcia i wystąpienia zapalenia płuc, szczególnie w okresie pooperacyjnym.

Skręt płata płucnego: to rzadkie, ale bardzo poważne schorzenie występujące u psów, które najczęściej dotyczy ras dużych, o głębokiej klatce piersiowej. W przypadku chartów afgańskich odnotowano podwyższone ryzyko występowania skrętu, a wiele przypadków było wtórnych wobec chłonkopiersia, czyli obecności chłonki w jamie opłucnowej. Obecność chłonki prowadzi do przewlekłego stanu zapalnego i utraty elastyczności tkanek, co może sprzyjać skręceniu płata płuca wokół własnej osi. Skręt płata płucnego polega na nagłym i nieprawidłowym obrocie danego płata wokół oskrzela i naczyń krwionośnych, co prowadzi do odcięcia dopływu powietrza i krwi oraz szybkiego rozwoju martwicy tkanek. Objawy kliniczne mogą być nagłe i dramatyczne: duszność, przyspieszony oddech, kaszel (czasem z krwią), osłabienie, brak apetytu oraz gromadzenie się płynu w jamie opłucnowej. Rozpoznanie opiera się na badaniu obrazowym, głównie RTG i tomografii komputerowej, a leczenie polega na natychmiastowym chirurgicznym usunięciu skręconego płata. Rokowanie po operacji jest ostrożne do umiarkowanego – zależy od tego, jak szybko postawiono diagnozę i wdrożono leczenie, a także czy nie wystąpiły powikłania, takie jak nawrót chłonkopiersia, zapalenie opłucnej czy niewydolność oddechowa. U chartów afgańskich podejrzewa się również istnienie predyspozycji anatomicznych lub dziedzicznych, które mogą sprzyjać rozwojowi tego schorzenia.

Dotyczące serca i układu krążenia

Blok przedsionkowo-komorowy/blok AV: charty afgańskie wykazują zwiększoną predyspozycję do występowania zaawansowanego bloku przedsionkowo-komorowego drugiego lub trzeciego stopnia w porównaniu z innymi rasami psów. Blok AV to zaburzenie przewodzenia impulsów elektrycznych pomiędzy przedsionkami a komorami serca, które może prowadzić do znacznego spowolnienia rytmu serca (bradykardii), osłabienia przepływu krwi i niedotlenienia organizmu. W wyższych stopniach blok ten może prowadzić do utraty przytomności, osłabienia, nietolerancji wysiłku, a w skrajnych przypadkach – nagłego zgonu sercowego. U charta afgańskiego objawy mogą rozwijać się stopniowo lub pojawić się nagle, a diagnoza najczęściej opiera się na badaniu EKG, które wykazuje zaburzenia przewodnictwa. Jedyną skuteczną metodą leczenia wysokiego stopnia bloku AV jest wszczepienie rozrusznika serca. Urządzenie to przejmuje funkcję wytwarzania i przewodzenia impulsów elektrycznych, przywracając prawidłowy rytm serca i poprawiając krążenie.

Dotyczące krwi i układu chłonnego

Chłonkopiersie: to stosunkowo rzadka, ale bardzo poważna choroba. Chłonka to płyn ustrojowy o charakterystycznym mlecznym wyglądzie, bogaty w tłuszcze (chylomikrony), białka, witaminy oraz komórki odpornościowe, zwłaszcza limfocyty. Powstaje głównie w przewodzie pokarmowym podczas trawienia tłuszczów i jest transportowana przez układ limfatyczny. Najpierw trafia do zbiornika chłonki w jamie brzusznej, a następnie przez przewód piersiowy przesuwana jest ku górze, gdzie ostatecznie opróżniana jest do żyły głównej przedniej w pobliżu serca. U psów cierpiących na chłonkopiersie dochodzi do nieprawidłowości w obrębie przewodu piersiowego, najczęściej pęknięcia, rozszczelnienia lub niedrożności, co skutkuje wyciekiem chłonki do jamy klatki piersiowej. Nagromadzona w ten sposób chłonka uciska płuca, uniemożliwiając ich prawidłowe wypełnianie się powietrzem i prowadząc do duszności, przyspieszonego oddechu i osłabienia. Przewlekła obecność chłonki działa drażniąco na opłucną i osierdzie, co z czasem może prowadzić do ich przewlekłego zapalenia i włóknienia. Utrata dużych ilości chłonki wiąże się też z poważnymi zaburzeniami metabolicznymi i niedoborami odporności, co sprawia, że schorzenie to jest potencjalnie zagrażające życiu. Chart afgański to rasa psów najczęściej dotknięta spontanicznym chłonkopiersiem, czyli obecnością chłonki w jamie opłucnowej. Psy tej rasy stanowią aż 37,5% wszystkich przypadków tego schorzenia u psów, co świadczy o wyraźnej predyspozycji rasowej. Choroba może wystąpić w każdym wieku i u obu płci, a jednym z częstych powikłań chłonkopiersia jest wtórny skręt płata płucnego, który dodatkowo pogarsza stan kliniczny psa i znacznie obniża rokowanie. Leczenie chłonkopiersia u chartów afgańskich bywa trudne i obejmuje m.in. odsysanie płynu z jamy opłucnej, zmiany dietetyczne (dieta niskotłuszczowa), leczenie farmakologiczne, a w przypadkach przewlekłych lub nawrotowych – interwencję chirurgiczną, polegającą najczęściej na podwiązaniu przewodu piersiowego i usunięciu worka osierdziowego. Niestety, rokowanie może być niepewne, zwłaszcza gdy pojawią się powikłania, takie jak skręt płata płucnego czy przewlekłe zapalenie opłucnej.

Zaburzenia endokrynologiczne i metaboliczne

Niedoczynność tarczycy: dziedziczne zapalenie tarczycy o podłożu autoimmunologicznym. Objawy mogą obejmować suchość skóry i sierści, wypadanie włosów, podatność na inne choroby skóry, przyrost masy ciała, lękliwość, agresję lub inne zmiany w zachowaniu. Według Dorna prawdopodobieństwo wystąpienia tej jednostki u chartów jest 1,8 razy większe niż u psów innych ras. W badaniach prowadzonych na Michigan State University obecność przeciwciał skierowanych przeciwko tarczycy wykazano u 7,3% chartów afgańskich (wartość średnia dla wszystkich ras wynosi 7,5%). Orthopedic Foundation for Animals (OFA) podaje, że niedoczynność tarczycy stwierdzono u 8,4% przebadanych psów tej rasy

Skłonność do chorób nowotworowych

Naczyniakomięsak: charty afgańskie wykazują zwiększone ryzyko zachorowania na naczyniakomięsaka, który jest złośliwym nowotworem wywodzącym się z komórek śródbłonka naczyń krwionośnych. Postać trzewna najczęściej atakuje śledzionę, serce lub wątrobę i często rozwija się bez wyraźnych wczesnych objawów, co sprawia, że jest bardzo niebezpieczna. Objawy mogą pojawić się nagle i obejmować osłabienie, bladość błon śluzowych, powiększenie obrysu brzucha, trudności w oddychaniu, zapaść, a nawet nagłą śmierć w wyniku pęknięcia guza i krwotoku wewnętrznego. Postać skórna, może objawiać się jako pojedyncze lub mnogie guzki pod skórą lub w samej skórze, często o ciemnym zabarwieniu, które mogą pękać i krwawić. Diagnoza zazwyczaj wymaga badań obrazowych (USG, RTG), cytologii lub biopsji. Naczyniakomięsaki są agresywnymi nowotworami o wysokim potencjale przerzutowym, a rokowanie w przypadku postaci trzewnej jest zazwyczaj bardzo ostrożne, nawet przy intensywnym leczeniu chirurgicznym i chemioterapii.

Rzadziej występujące schorzenia: amyloidoza, brachygnatyzm, zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki, zespół Fanconiego, jaskra, choroba krążka międzykręgowego, przełyk olbrzymi, choroba zastawki mitralnej, narkolepsja, osteochondroza głowy kości ramiennej, oligodoncja – brak części zębów, niedorozwój nerwu wzrokowego, przepuklina kroczowa, prognatyzm, postępujący zanik siatkówki, zwężenie zastawki płucnej, dysplazja siatkówki, przepuklina pępkowa, choroba von Willebranda, zespół chwiejności.

Fundacja Ochrony Zwierząt Vet-Alert zapewnia opiekę weterynaryjną potrzebującym zwierzętom.

Żywienie i pielęgnacja

Pielęgnacja

Pielęgnacja sierści: długa, jedwabista i gęsta sierść charta afgańskiego to jeden z jego najbardziej charakterystycznych atrybutów, ale jednocześnie wymaga bardzo systematycznej i czasochłonnej pielęgnacji.

Czesanie: sierść należy czesać codziennie lub co najmniej kilka razy w tygodniu, używając metalowego grzebienia i szczotki z długim włosiem. Regularne czesanie zapobiega kołtunieniu się włosów, zwłaszcza za uszami, pod pachami i w pachwinach.
Kąpiele:chart afgański wymaga regularnych kąpieli – zazwyczaj co 2–3 tygodnie. Przed kąpielą należy go dokładnie rozczesać, a po kąpieli dokładnie wysuszyć suszarką, jednocześnie rozczesując sierść. Używaj szamponów i odżywek przeznaczonych do długiej sierści.
Strzyżenie i trymowanie: psy wystawowe nie powinny być strzyżone, natomiast u psów nieuczestniczących w wystawach możliwe jest delikatne przycinanie włosów w okolicach łap, uszu i pyska, by ułatwić codzienną pielęgnację. Trymowanie nie jest wymagane.

Pielęgnacja zębów: zęby należy szczotkować codziennie, aby zapobiec odkładaniu się kamienia nazębnego, paradontozie i nieświeżemu zapachowi z pyszczka.

Pielęgnacja uszu: chart afgański ma długie, opadające małżowiny uszne, które ograniczają cyrkulację powietrza i sprzyjają infekcjom. Uszy trzeba regularnie kontrolować i czyścić delikatnym preparatem weterynaryjnym, by zapobiegać gromadzeniu się woskowiny i stanom zapalnym.

Pielęgnacja oczu: oczy należy regularnie przemywać przegotowaną wodą lub specjalnym płynem okulistycznym, by usuwać ewentualne wydzieliny i zapobiegać podrażnieniom.

Pielęgnacja pazurów: pazury należy regularnie skracać – najlepiej co 3–4 tygodnie – zwłaszcza jeśli pies nie ściera ich naturalnie podczas spacerów. Długie pazury mogą powodować dyskomfort i prowadzić do problemów z chodzeniem.

Żywienie

Wymaga zbilansowanej, pełnoporcjowej karmy, która zaspokoi jego potrzeby i będzie dostosowana do wieku i trybu życia.
Może mieć nadmierny apetyt, dlatego należy kontrolować ilość spożywanej karmy i wagę psa.
Można stosować gotowe karmy komercyjne lub żywić go w sposób tradycyjny.

Dołącz do grupy świadomych opiekunów

I PODYSKUTUJ Z NAMI O OPIECE WETERYNARYJNEJ, ŻYWIENIU, WYCHOWANIU I INNYCH...

Dołączam Do Grupy

dołącz

Ciekawostki o rasie

Chart afgański to starożytna rasa, wywodząca się z górskich rejonów Afganistanu, pierwotnie wykorzystywana jako chart do polowania na dużą zwierzynę w trudnym, zróżnicowanym terenie.
Ich długa, jedwabista szata, będąca znakiem rozpoznawczym rasy, nie tylko nadaje im majestatycznego wyglądu, ale historycznie służyła jako ochrona przed ekstremalnymi temperaturami w ich ojczyźnie.
Synonimy nazw rasy: Tazi, Baluchi hound, Afghan.
Rejestry: AKC, UKC, FCI, CKC, KCGB (Związek Kynologiczny Wielkiej Brytanii), ANKC (Australian National Kennel Club), NKC (National Kennel Club).

Chart afgański jaki jest i na co choruje – opracowane na podstawie:

Ackerman L. The Genetic Connection: A Guide to Health Problems in Purebred Dogs. Second edition. AAHA Press; 2011.
Bell JS, Cavanagh KE, Tilley LP, Smith FW. Veterinary medical guide to dog and cat breeds. Jackson, Wyoming. Teton New Media; 2012.
Gough A, Thomas A. Breed Predispositions to Disease in Dogs and Cats. 2nd Edition. Wiley-Blackwell; 2010.
Crook A, Dawson S, Cote E, MacDonald S, Berry J. Canine Inherited Disorders Database [Internet]. University of Prince Edward Island. 2011.
Breed Specific Health Concerns [Internet]. American Kennel Club Canine Health Foundation, Inc. [cited 2013 Apr 11]. Available from: http:/www.akcchf.org/canine-health/breed-specific-concerns/
Lowell Ackerman Pet-specific care for the veterinary team
Wybrane wrodzone wady rozwojowe i choroby dziedziczne u psów i kotów pod redakcją prof. dr hab. Antoniego Schollenbergera
Kompendium lekarza weterynarii i hodowcy. Psy Rasowe pod redakcją Michała Ceregrzyna
https://ofa.org/chic-programs/browse-by-breed/
https://www.acvo.org/
https://afghanhoundclubofamerica.org/index.php/information/health-care/info