Berneński pies pasterski jaki jest i na co choruje
O czym przeczytasz w artykule:
Berneński pies pasterski jaki jest i na co choruje?
Waga: ♀35-45 kg ♂35-55 kg | Wysokość w kłębie: ♀58-66 cm ♂64-70 cm
Średnia długość życia: 6-8 lat | Dojrzałość: 18 m-cy | Początek starzenia: 5 lat | Maksymalna długość życia: 12 lat
Dostępne badania genetyczne: hipertermia złośliwa (Malignant Hyperthermia MH), mielopatia zwyrodnieniowa (Degenerative Myelopathy DM), chondrodysplazja i chondrodystrofia (Chondrodysplasia CDPA and Chondrodystrophy CDDY and IVDD risk), hiperurikozuria (Hyperuricosuria SLC), postępujący zanik siatkówki (Progressive retinal atrophy prcd-PRA), mielopatia zwyrodnieniowa (Degenerative Myelopathy Exon 1 DM Exon 1), choroba Willebranda (von Willebrand disease type 1 vWD 1), mięsak histiocytarny (histiocytic sarcoma pre-test SH -dostępny we Francji i USA).
Zalecane badania:
- badanie radiologiczne stawów biodrowych i łokciowych (po skończeniu 24 miesięcy),
- badanie rzepki,
- badanie oczu (po skończeniu 12 miesiąca),
- badanie serca (ocena kardiologiczna po ukończeniu 24 miesiąca życia),
- badanie profilu tarczycowego (w tym oznaczenie miana przeciwciał przeciwko komórkom tarczycy),
- test w kierunku mielopatii zwyrodnieniowej (DM) zarówno dla SOD1-A, jak i SOD1-B, lub wynik ryzyka dla SOD1-A lub SOD1-B
- test w kierunku mięsaka histiocytarnego (Histiocytic Sarcoma test – Antagene).
Jaki jest berneński pies pasterski w skrócie
Zalety
- Lojalny i bardzo przywiązany do swojej rodziny.
- Łagodny i cierpliwy, świetny towarzysz dla dzieci.
- Inteligentny, chętnie się uczy, ale wymaga konsekwentnego wychowania.
- Duży, z trójkolorową sierścią, elegancki i majestatyczny.
- Aktywny, potrzebuje ruchu i zajęć umysłowych.
- Spokojny, ale nie lubi długotrwałej samotności.
Wady
- Aktywny, potrzebuje ruchu i zajęć umysłowych.
- Narażony na problemy ze stawami i zachorowanie na nowotwór.
- Duże koszty utrzymania i leczenia.
- Wymaga regularnego szczotkowania, by utrzymać sierść w dobrej kondycji.
- Nie lubi samotności, długotrwała izolacja prowadzi do problemów behawioralnych.
Wygląd berneńskiego psa pasterskiego
Berneński pies pasterski jaki jest i na co choruje? Berneńczyk jest psem budzącym zaufanie – jego łagodny wyraz oczu, szlachetna sylwetka i spokojne usposobienie sprawiają, że jest doskonałym towarzyszem zarówno w pracy, jak i w życiu rodzinnym.
Rasa ta harmonijnie łączy piękno z funkcjonalnością.
Głowa proporcjonalna do reszty ciała, wyrazista i szlachetna. Czaszka lekko zaokrąglona, stop wyraźny, ale nie przesadnie ostry. Kufa średniej długości, mocna, zakończona czarnym nosem. Wargi przylegające, bez nadmiaru skóry, a zgryz nożycowy.
Uszy średniej wielkości, trójkątne, wysoko osadzone. Opadają wzdłuż głowy, a ich przednia krawędź lekko przylega do policzków. W stanie spoczynku są spokojnie zwisające, ale przy wzbudzonym zainteresowaniu unoszą się u nasady.
Oczy ciemnobrązowe, owalne, z czarną pigmentacją powiek. Wyraz jest łagodny, inteligentny i oddany.
Grzbiet prosty, mocny, średniej długości, dobrze umięśniony. Lędźwie są szerokie i lekko zaokrąglone, zapewniając psu stabilność w ruchu.
Klatka piersiowa głęboka i szeroka, z dobrze wysklepionymi żebrami. Mostek jest wyraźnie zaznaczony, co świadczy o silnej budowie psa.
Kończyny przednie są proste, dobrze umięśnione i mocno osadzone. Łapy zwarte, okrągłe, z wyrazistymi opuszkami.
Kończyny tylne są równie mocne, z dobrze zdefiniowanymi stawami skokowymi, co zapewnia psu płynność ruchu.
Berneńczyk to pies harmonijnie zbudowany, proporcjonalny, z mocną, ale elegancką sylwetką.
Charakteryzuje się gęstą, długą sierścią w trójbarwnym umaszczeniu: głęboka czerń, intensywny rudy i czysto biały, rozmieszczone w typowym dla rasy schemacie.
Ruch berneńskiego psa pasterskiego jest płynny, równy i pełen energii, ale jednocześnie elegancki. Krok jest długi, sprężysty i harmonijny, z dobrą pracą kończyn przednich i tylnych. W biegu pies prezentuje siłę i naturalną zdolność do poruszania się w trudnym, górskim terenie.
Berneński pies pasterski: jaki ma charakter?
Berneński pies pasterski jaki jest i na co choruje? Berneńskie psy pasterskie to masywne psy wyhodowane do pracy w trudnych warunkach.
Szczenięta berneńczyków są bardzo przyjacielskie i wesołe, z wiekiem stają się bardziej powściągliwe i mogą być nieufne w stosunku do obcych. Niekiedy ta bojaźliwość przekształca się w fobię i może sprzyjać agresji na tle lękowym.
Berneńskie pies pasterski może być uparty i nieustępliwy, co pociąga za sobą konieczność wczesnej socjalizacji i konsekwentnego wychowania.
Samice berneńczyków mają tendencje do ataków paniki (zwłaszcza jeżeli odczuwają zbyt dużą presję), co może skończyć się pogryzieniem.
Berneński pies pasterski wymaga codziennej dawki ruchu i ćwiczeń.
Najlepszy dom dla berneńskiego psa pasterskiego
Berneński pies pasterski najlepiej czuje się w przestrzeni wiejskiej, gdzie ma dostęp do dużego, ogrodzonego podwórka, które pozwala mu na swobodne poruszanie się.
Jest to rasa potrzebująca codziennej aktywności fizycznej – spacery, zabawy i czas na świeżym powietrzu są kluczowe dla jego zdrowia i dobrego samopoczucia. Choć psy tej rasy uwielbiają przebywać na zewnątrz, są bardzo związane z rodziną i lubią spędzać czas w towarzystwie swoich opiekunów. Z tego powodu źle znoszą długotrwałą samotność.
Wbrew powszechnemu przekonaniu, berneński pies pasterski może być dobrym towarzyszem dla dzieci, o ile od najmłodszych lat jest odpowiednio socjalizowany i ma zapewnione szkolenie.
Jego potencjalne problemy z agresją są najczęściej wynikiem zaniedbań w wychowaniu lub złych doświadczeń, a nie wrodzonych cech charakteru. Należy jednak pamiętać, że ze względu na swoją wielkość i siłę, interakcje z małymi dziećmi powinny być nadzorowane.
Rasa wymaga sporo uwagi pod kątem pielęgnacji.
Gęsta, długa sierść berneńczyka wymaga codziennego szczotkowania, aby zapobiec kołtunom i usunąć martwe włosy. Szczególną uwagę trzeba poświęcić w okresach linienia, kiedy ilość wypadającego włosa jest znacząco większa.
Regularne przeglądanie uszu, oczu i łap, a także dbanie o higienę zębów są nieodzowne dla utrzymania psa w dobrej kondycji.
Berneńczyk to pies, który najlepiej odnajduje się w domu, gdzie jest traktowany jak członek rodziny.
Opiekunowie powinni być gotowi poświęcać mu czas zarówno na pielęgnację, jak i na wspólne aktywności, co pozwoli zbudować silną więź i zapewnić mu szczęśliwe życie. Berneński pies pasterski jaki jest i na co choruje?
Wzorzec: berneński pies pasterski FCI Standard N° 45 / 05.05.2003
BERNEŃSKI PIES PASTERSKI
- Pochodzenie: Szwajcaria
- Użytkowość: wszechstronny pies pracujący i rodzinny
- Klasyfikacja FCI: Grupa 2 Pinczery, sznaucery, molosy. Sekcja 3- Szwajcarskie psy do bydła
Bez prób pracy - Możliwość zakupu w Polsce: tak.
- Cena psa z rodowodem FCI: 5000-7000 zł.
FUNDACJA VET-ALERT
WESPRZYJ NASZĄ DZIAŁALNOŚĆ
Berneński pies pasterski - skąd pochodzi - historia rasy
Berneński pies pasterski jaki jest i na co choruje? Berneński pies pasterski to jedna z najstarszych ras psów, wywodząca się z terenów Szwajcarii, głównie okolic Berna.
Została wyhodowana do pilnowania stad w zimnym, górskim klimacie. Pierwotnie znany jako Dürrbachler, od nazwy gospody Duerrbach, gdzie hodowano protoplastów rasy, które były wykorzystywane jako wszechstronne psy gospodarskie.
Jego zadania obejmowały stróżowanie, pilnowanie stad i ciągnięcie wózków z towarami.
Istnieje teoria, że przodkowie berneńczyków dotarli do Szwajcarii wraz z rzymskimi legionami, choć niektórzy badacze twierdzą, że psy podobne do berneńskich istniały na tych terenach jeszcze przed najazdami Rzymian.
W XIX wieku, dzięki rosnącemu zainteresowaniu hodowlą psów rasowych, berneńczyki zaczęły zdobywać uznanie. W 1907 roku w Szwajcarii założono klub dedykowany tej rasie, który odegrał kluczową rolę w ujednoliceniu wzorca i promocji rasy na świecie.
Wkrótce ich popularność przekroczyła granice Szwajcarii, a psy trafiły m.in. do Ameryki, gdzie zyskały uznanie jako wierni towarzysze i psy rodzinne.
Obecnie berneńskie psy pasterskie cieszą się ogromnym uznaniem na całym świecie dzięki swojej łagodnej naturze, inteligencji i pięknemu wyglądowi.
Są doskonałymi towarzyszami dla rodzin, ale ich utrzymanie wymaga regularnej pielęgnacji, aktywności fizycznej oraz odpowiedzialnego podejścia do hodowli i zdrowia.
Użytkowość rasy
Berneński pies pasterski to rasa wszechstronnie użytkowa. Berneńczyk początkowo pełnił rolę psa gospodarskiego w Alpach Szwajcarskich.
Wykorzystywano go do ochrony dobytku, pilnowania stad, a także jako psa pociągowego, który transportował mleko i produkty rolne na niewielkie odległości. Dzięki swojej sile i wytrzymałości był nieocenionym wsparciem dla rolników w trudnych górskich warunkach.
Psy tej rasy mają wrodzony instynkt stróżujący. Berneńczyki są czujnymi strażnikami domów i stad, reagującymi na każde zagrożenie.
Ich naturalna inteligencja i chęć współpracy sprawiają, że są łatwe do szkolenia, co czyni je wszechstronnymi pomocnikami w gospodarstwach.
Współcześnie berneńskie psy pasterskie rzadziej pracują w rolnictwie, ale ich zalety użytkowe nadal są cenione. Świetnie sprawdzają się jako psy terapeutyczne, wspierając ludzi w placówkach opiekuńczych i rehabilitacyjnych.
Dzięki łagodnemu usposobieniu i cierpliwości są idealnymi towarzyszami rodzin z dziećmi.
Często wykorzystuje się je również w psich sportach takich jak agility czy obedience, gdzie mogą wykorzystać swoją inteligencję i energię. Berneński pies pasterski jaki jest i na co choruje?
Predyspozycje berneńskich psów pasterskich do chorób
Ogólne informacje zdrowotne
Choroby zębów
Na co choruje berneński pies pasterski? Choroby zębów to jeden z najczęstszych problemów przewlekłych u zwierząt domowych, które nie mają regularnie szczotkowanych zębów. Na zębach początkowo zalegają resztki jedzenia, następnie na widocznych częściach zębów odkłada się kamień nazębny i prowadzi do infekcji dziąseł i korzeni zębów.
Jeśli nie zapobiegniesz chorobom zębów na początku regularnie usuwając resztki jedzenia, to trzeba będzie leczyć bardziej zaawansowane stadia choroby, co będzie Ciebie znacznie droższe. W ciężkich przypadkach pies może stracić zęby, a w wyniku przewlekłej infekcji zębów jest narażony na uszkodzenie narządów wewnętrznych. Poza tym, będzie milszym towarzyszem, jeśli nie powala wszystkich swoim śmierdzącym psim oddechem!
Infekcje
Berneńskie psy pasterskie są podatne na infekcje bakteryjne i wirusowe – tak samo, jak psy innych ras. Najważniejsze choroby zakaźne to: z parwowiroza, wścieklizna i nosówka. Wielu z tych infekcji można zapobiec poprzez szczepienia, które powinny być dostosowane do chorób występujących w danym regionie, wieku i innych czynników.
Otyłość
Otyłość może być poważnym problemem zdrowotnym u berneńskich psów pasterskich. Jest to poważna choroba, która może powodować lub nasilać problemy ze stawami, zaburzenia metaboliczne i trawienne, powodować ból i sprzyjać chorobom serca.
Chociaż kuszące jest dawać jedzenie za każdym, gdy pupil popatrzy na ciebie błagalnie, pamiętaj, że lepiej jest go przytulić lub zabrać na spacer niż po kryjomu dokarmiać. On poczuje się lepiej i Ty też!
Pasożyty
Berneński pies pasterski narażony jest na pasożyty wewnętrzne i zewnętrzne, takie jak: tęgoryjce, glisty, nicienie sercowe, włosogłówki, pchły, kleszcze i inne. Niektóre z tych pasożytów mogą zostać przeniesione na Ciebie lub członka Twojej rodziny i stanowią poważny problem dla wszystkich. W przypadku psa pasożyty te mogą powodować ból, dyskomfort, a nawet śmierć, dlatego ważne jest, regularne badanie i profilaktyczne odrobaczanie.
Kastracje
Kastracja to chirurgiczne usunięcie jajników i zwykle macicy u samic, a u samców chirurgiczne usunięcie jąder. Kastracja zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia niektórych rodzajów nowotworów i eliminuje możliwość zajścia w ciążę przez zwierzę lub spłodzenia niechcianych szczeniąt. Wykonanie tej operacji pozwala wykorzystać sytuację, gdy zwierzę jest w znieczuleniu, aby zidentyfikować i zaradzić niektórym chorobom, które mogą się w przyszłości rozwinąć, np. prześwietlenie stawów lub usunięcie przetrwałego zęba.
Charakterystyczne cechy fizjologiczne
- Berneńskie psy pasterskie długo się rozwijają, dlatego nie należy poddawać ich intensywnemu treningowi i obciążeniem przed ukończeniem dwóch lat.
- Ponad połowa samic przeznaczonych do rozrodu przynajmniej raz w życiu miała wykonywane cesarskie cięcie, a u 1/3 wystąpiły problemy z porodem.
- Berneńskie psy pasterskie mają fizjologicznie podwyższone niektóre wskaźniki biochemiczne oraz parametry morfologiczne w badaniu krwi. Są to: eozynofile, MCHC, fosfataza alkaliczna (ALP), gamma-glutamylotransferaza (GGTP), bilirubina całkowita, amylaza i cholesterol.
- Podatność na zakażenie krętkami Borrelia (choroba z Lyme): kliniczna postać boreliozy występuje częściej u berneńskich psów pasterskich niż u innych ras. Poziom przeciwciał dla krętków w surowicy berneńczyków jest także wyższy niż u innych ras, co może wskazywać na ich dziedziczną, zwiększoną wrażliwość na zakażenie.
Nadwrażliwość na leki
Brak danych.
Choroby dziedziczne
Choroba von Willebranda typu 1: choroba dziedziczona autosomalnie recesywnie, objawiająca się łagodnymi zaburzeniami krzepnięcia krwi. Dostępny jest test genetyczny pozwalający na wykrycie tego schorzenia.
Dysplazja nerek: rzadka choroba o podłożu genetycznym prowadząca do zapalenia kłębuszków nerkowych i śródmiąższowego zapalenia nerek. Choroba może wystąpić u psów w wieku kilku miesięcy do 2-7 lat. Może występować jednostronnie lub obustronnie, przy czym jednostronna dysplazja nerek umożliwia w miarę normalne życie, to obustronna dysplazja nerek najczęściej prowadzi do niewydolności nerek. Objawia się poliurią, polidypsją i postępującą niewydolność nerek. Dysplazja nerek jest chorobą wielogenową, dziedziczoną autosomalnie recesywnie. Możliwe, że pewne geny sprzężone z płcią mają wpływ na jej rozwój. Przypuszcza się, dziedziczna wrażliwość na zakażenia krętkami Borrelia predysponuje do wystąpienia tego zaburzenia.
Dysplazja stawów biodrowych DSB: dziedziczna, wielogenowa choroba zwyrodnieniowa stawów biodrowych, której może towarzyszyć stan zapalny. Prawdopodobieństwo wystąpienia tej choroby u berneńskich psów pasterskich jest 7,2 razy większe niż u innych ras.
Dysplazja stawów łokciowych: wielogenowe, dziedziczne schorzenie, dotyczące stawów łokciowych. Towarzyszący mu stan zapalny może prowadzić do zwyrodnienia tych stawów. Wyniki badań wskazują, iż u berneńskich psów pasterskich bardzo często dochodzi do fragmentacji przyśrodkowego wyrostka dziobiastego. Ryzyko wystąpienia tej nieprawidłowości u samców jest 3,1 razy większe niż u samic. Prawdopodobieństwo wystąpienia fragmentacji wyrostka dziobiastego jest 140,1 razy większe niż u innych ras, natomiast niezrośniętego wyrostka łokciowego dodatkowego – 50,5 razy.
Postępujący zanik siatkówki: to dziedziczne, uwarunkowane autosomalnie recesywnie, zwyrodnienie siatkówki prowadzące do ślepoty. Berneńskie psy pasterskie są nieco bardziej narażone na tę przypadłość niż inne psy. Pierwsze objawy pojawiają się zwykle w około pierwszego roku życia. Początkowo obserwuje się pogorszenie wzroku w godzinach nocnych, później także ślepotę dzienną. Nosicieli wadliwych genów można zidentyfikować za pomocą testu genetycznego.
Zwichnięcie rzepki: to częsta, wielogenowa i dziedziczna choroba polegająca na wrodzonej wiotkości więzadeł rzepki, prowadzącej do jej przemieszczenia na stronę przyśrodkową lub boczną poza bloczek kości udowej. Objawia się kulawizną, bolesnością, a nieleczona może prowadzić do zwyrodnienia stawu kolanowego i przewlekłego bólu. Leczenie chirurgiczne jest zalecane w przypadku wystąpienia objawów klinicznych.
Zwyrodnienie wątrobowo-móżdżkowe: jest niezwykle rzadkim, postępującym schorzeniem dotykającym jednocześnie móżdżek i wątrobę. Przypadki tej choroby zaobserwowano u siedmiu spokrewnionych szczeniąt tej rasy, co sugeruje jej dziedziczny charakter. Przyjmuje się, że charakter dziedziczenia jest autosomalny recesywny. Objawy kliniczne pojawiają się między 4. a 6. tygodniem życia i obejmują sztywność kończyn tylnych, lekkie zaburzenia koordynacji i drżenie głowy. W miarę postępu choroby dochodzi do kiwania głową, spontanicznego oczopląsu, a ostatecznie do niedowładu. Śmiertelność w przypadku tej choroby jest wysoka, ponieważ brak skutecznych metod leczenia prowadzi do postępującego pogorszenia stanu zdrowia i konieczności eutanazji w młodym wieku. Choroba ta ma podłoże genetyczne o charakterze autosomalnym recesywnym
Predyspozycje do chorób
Dotyczące jamy ustnej i zębów
Rozszczep podniebienia: wrodzona wada rozwojowa, która polega na niepełnym zrośnięciu się kości szczękowych tworzących sklepienie jamy ustnej. Zwykle jest to wada, którą można zauważyć już w pierwszych tygodniach życia szczeniąt, i może powodować szereg problemów zdrowotnych, w tym trudności w pobieraniu pokarmu oraz ryzyko zachłyśnięcia się i aspiracji pokarmów do dróg oddechowych. Zjawisko to jest jednym z najczęstszych wad wrodzonych występujących u berneńskich psów pasterskich.
Dotyczące narządów zmysłów: wzrok
Entropium: zawinięcie się brzegu powieki do wnętrza oka, powodujące podrażnienie rogówki, co może prowadzić do jej owrzodzeń.
Przetrwała błona źreniczna: wada wrodzona, w której w dotkniętym oku znajdują się przetrwałe elementy płodowej błony źrenicznej, które nie ulegają normalnej regresji do 3. miesiąca życia. Pasma te mogą łączyć tęczówkę z tęczówką, tęczówkę z rogówką, tęczówkę z soczewką lub tworzyć w komorze przedniej. Trzy ostatnie formy stanowią największe zagrożenie dla wzroku, a jeśli jest ono poważne, także dla mogą wystąpić zaburzenia widzenia lub ślepota.
Zaćma: u berneńskich psów pasterskich najczęściej występuje zaćma korowa przednia, punktowa, rzadziej spotykana jest zaćma tylna jądrowa i torebkowa. Objawy choroby pojawiają się u zwierząt w wieku 1 roku.
Dotyczące skóry
Atopowe zapalenie skóry/atopia: u berneńczyków występuje nadwrażliwość na alergeny wziewne lub pokarmowe, objawiająca się świądem i uszkodzeniem skóry na skutek jej drapania. Skóra staje się zaczerwieniona, a na jej powierzchni mogą pojawić się zmiany zapalne, takie jak wypryski czy rany. Ponadto, u psów z atopią często występują zmiany typu: hot spots, czyli wywołane samodzielnym drapaniem lub lizaniem stany zapalne skóry w postaci mokrych, bolesnych ran, które mogą się powiększać, jeśli nie zostaną odpowiednio leczone.
Dotyczące przewodu pokarmowego, wątroby i trzustki
Rozszerzenie i skręt żołądka: to wielogenowa, dziedziczna choroba, która występuje u psów z głębokimi klatkami piersiowymi, która występuje, gdy żołądek psa staje się nadmiernie rozciągnięty i skręca się wokół swojej osi. Skutkuje to zablokowaniem krążenia krwi oraz prawidłowego funkcjonowania żołądka, co prowadzi do wstrząsu i, w przypadku braku leczenia, śmierci w ciągu kilku godzin. Berneńskie psy pasterskie (BMD) są jednym z tych ras, które są bardziej narażone na rozwój GDV, ze względu na swój rozmiar i budowę ciała. Do czynników ryzyka zalicza się m.in. zbyt szybkie jedzenie, intensywny wysiłek fizyczny po posiłkach, a także stres. Leczenie polega na próbie sondowania w celu upuszczenia gazu lub na operacyjnym odkręceniu żołądka. Czasem konieczne jest usunięcie śledzony. Niezbędne jest przyszycie żołądka, które zapobiegnie nawrotom schorzenia
Zespolenie wrotno-oboczne: wrodzone patologiczne połączenie między żyłą wrotną a żyłami układowymi. U berneńczyków częściej stwierdza się zespolenie wewnątrzwątrobowe. W rzadszych przypadkach może występować postać zewnętrzna, gdzie naczynia łączą się z żyłą główną lub innym naczyniem poza wątrobą. Następstwem zespolenia wrotno-układowego jest karłowatość, nieprawidłowe zachowanie, mogą wystąpić drgawki oraz pojawić się w moczu kamienie z moczanu amonu. Chorobę leczy się chirurgicznie i/lub farmakologicznie albo z zastosowaniem odpowiedniej diety (kontrolowanie objawów klinicznych).
Zaburzenie endokrynologiczne i metaboliczne
Zaburzenia neurologiczne
Encefalopatia włókien Rosenthala przypominająca chorobę Alexandra u ludzi: jest śmiertelną, wrodzoną chorobą neurodegeneracyjną, która objawia się w ciągu pierwszych tygodni życia, a jej przebieg jest szybki i wyniszczający. Początkowe objawy to apatia, porażenie czterokończynowe i drżenia ciała prowadzące do utraty zdolności poruszania się. Jest to choroba dziedziczna, związana z mutacjami w genach odpowiedzialnych za produkcję białek astrocytów. Choroba ta prowadzi do progresywnego uszkodzenia układu nerwowego, a śmierć następuje w wyniku pogłębiających się uszkodzeń mózgu, zwykle w bardzo młodym wieku.
Hipomielinizacja rdzenia kręgowego/drżączka: to wrodzona choroba neurologiczna, która prowadzi do nieprawidłowego rozwoju osłonki mielinowej włókien nerwowych w rdzeniu kręgowym. Choroba objawia się drżeniem kończyn i głowy, które staje się bardziej intensywne pod wpływem podniecenia, stresu lub aktywności fizycznej. Zjawisko to zanika podczas snu, co jest charakterystyczne dla tej choroby. Drżenie, które staje się zauważalne między 2 a 8 tygodniem życia psa, może utrzymywać się przez całe życie, choć z wiekiem zazwyczaj staje się mniej intensywne. Hipomielinizacja rdzenia kręgowego jest chorobą dziedziczną, która najprawdopodobniej ma autosomalny recesywny sposób dziedziczenia.
Martwicze zapalenie naczyń: choroba wrodzona o nieznanym mechanizmie dziedziczenia. charakteryzująca się zapaleniem naczyń krwionośnych w mózgu i rdzeniu kręgowym, prowadzącym do uszkodzenia opon mózgowych i przylegających tkanek. Zwykle pojawia się u młodych psów i objawia się apatią, gorączką oraz silnym bólem głowy i szyi. U psów dotkniętych tym schorzeniem stwierdza się zmiany w płynie mózgowo-rdzeniowym, który staje się nadmiernie gęsty i krwisty. W badaniu histopatologicznym stwierdzono martwicze zapalenie naczyń w rdzeniu przedłużonym i oponach rdzenia kręgowego, z towarzyszącym zapaleniem ziarniniakowym wokół naczyń.
Mielopatia zwyrodnieniowa: choroba wrodzona, dziedziczona w sposób autosomalny recesywny, prowadząca do postępującej utraty funkcji ruchowych. U psów dotkniętych tą chorobą początkowo obserwuje się stopniowe osłabienie kończyn tylnych z wyraźnymi objawami uszkodzenia górnych neuronów ruchowych. Z czasem choroba postępuje, prowadząc do osłabieni wszystkich czterech kończyn, co znacząco ogranicza zdolność psa do poruszania się. Choroba ta jest trudna do zdiagnozowania w początkowych etapach, ponieważ wyniki takich badań jak mielografia, rezonans magnetyczny (MRI) i analiza płynu mózgowo-rdzeniowego (CSF) u psów z DM pozostają w normie. Diagnoza często staje się możliwa dopiero po śmierci zwierzęcia, kiedy przeprowadza się sekcję zwłok, która potwierdza zmiany charakterystyczne dla tej choroby. Choroba występuje częściej u berneńskich psów pasterskich, z wyższym współczynnikiem występowania w porównaniu do innych ras – współczynnik jest czterokrotnie wyższy. Dziedziczenie DM nie zostało do końca wyjaśnione, ale dostępny jest test genetyczny umożliwiający wykrycie genu odpowiedzialnego za predyspozycję do choroby, który dziedziczy się w sposób autosomalny recesywny.
Padaczka idiopatyczna: to choroba dziedziczna, która charakteryzuje się występowaniem napadów padaczkowych, które mogą przyjmować postać grand-mal (napady toniczno-kloniczne) lub petit-mal (napady częściowe). Objawy choroby zazwyczaj pojawiają się między 1. a 3. rokiem życia, a występowanie napadów może mieć różny przebieg: od łagodnych do bardziej intensywnych, wpływających na ogólne funkcjonowanie psa. U berneńczyków częściej występują napady petit-mal (częściowe), przyjmujące postać „łapania much”, które objawiają się niekontrolowanymi ruchami głowy i szyi. Z kolei napady grand-mal, które są bardziej rozpoznawalne i obciążające, występują rzadziej, ale są bardziej dramatyczne.
Zespół niestabilności szyjnej: schorzenie semiletalne o nieznanym sposobie dziedziczenia. W jego przebiegu wyróżnia się następujące zaburzenia w odcinku szyjnym (C3-C-7) m.in.: przewlekłą wypuklinę dysku międzykręgowego, niestabilność kręgową, przerost więzadeł brzusznego i grzbietowego i zwężenia otworów kręgowych. Objawy obejmują chwianie się, kiwanie, zaburzenia koordynacji ruchowej, potykanie się, upadanie, pochylenie głowy do przodu. Zaburzenie diagnozuje się za pomocą badań obrazowych, a leczenie jest chirurgiczne.
Dotyczące układu kostno-stawowego i mięśniowego
Choroba zwyrodnieniowa stawów: choroba zwyrodnieniowa stawów to przewlekłe schorzenie, które prowadzi do degeneracji chrząstki stawowej, powodując ból, sztywność i trudności w poruszaniu się. U berneńczyków, jak u innych dużych ras, predyspozycja genetyczna i obciążenie stawów związane z masą ciała mogą przyspieszać rozwój choroby. Objawy OA mogą obejmować: sztywność podczas wstawania, zwłaszcza rano lub po dłuższym odpoczynku, zmniejszoną aktywność fizyczną i unikanie długich spacerów czy zabawy, kulawiznę, która może pojawiać się i znikać, zmiany w zachowaniu, takie jak drażliwość wynikająca z bólu.
Młodzieńcze zapalenie kości: to samoograniczająca się choroba młodych psów dużych ras, charakteryzująca się nadmierną aktywnością osteoblastów, które prowadzą do odkładania nowej, niedojrzałej kości w jamach szpikowych kości długich. Choroba występuje najczęściej u psów w wieku 6-12 miesięcy, rzadziej u starszych, i objawia się okresową kulawizną, która może dotyczyć różnych kończyn w zależności od etapu choroby. Główne przyczyny to: czynniki metaboliczne, takie jak nadmiar wapnia w diecie, oraz czynniki genetyczne. Leczenie obejmuje korektę diety, ograniczenie aktywności fizycznej oraz stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Choć objawy mogą nawracać, zwykle z czasem całkowicie ustępują.
Osteochondroza głowy kości ramiennej: wielogenowa, dziedziczna choroba o nieznanym sposobie dziedziczenia. Schorzenie spowodowane jest oddzieleniem się fragmentu chrząstki głowy kości ramiennej. Występuje u młodych, rosnących psów (pierwsze objawy choroby pojawiają się na ogół u zwierząt w wieku 2-4 miesięcy) i objawia się bólem i kulawizną dotkniętej schorzeniem kończyny piersiowej. Łagodne przypadki choroby ustępują po zapewnieniu zwierzętom odpoczynku i odciążeniu kończyny. Cięższe wymagają wykonania zabiegu operacyjnego. Chorobę częściej stwierdza się u samców niż samic (stosunek 2,24:1).
Zerwanie więzadła krzyżowego przedniego: to uraz polegający na zerwaniu więzadła krzyżowego przedniego w stawie kolanowym. Więzadło to pełni kluczową rolę w stabilizacji stawu kolanowego, a jego uszkodzenie prowadzi do niestabilności stawu, bólu i trudności w poruszaniu się. Do zerwania więzadła dochodzi w wyniku urazu, związanym z przeciążeniem stawu lub nagłym, gwałtownym ruchem. Objawy obejmują kulawiznę, sztywność stawu, a w zaawansowanych przypadkach niemożność obciążania nogi. W większości przypadków leczenie polega na interwencji chirurgicznej, której celem jest przywrócenie stabilności stawu poprzez rekonstrukcję zerwanego więzadła.
Skłonność do chorób nowotworowych
Chłoniak/chłoniakomięsak: to grupa nowotworów układu limfatycznego, które rozwijają się z limfocytów. Chłoniak zazwyczaj występuje w węzłach chłonnych, ale może również obejmować inne narządy, takie jak śledziona, wątroba czy przewód pokarmowy. Jest to choroba różnorodna, która może przybierać formę bardziej łagodną lub agresywną, w zależności od typu i zaawansowania. Chłoniakomięsak natomiast jest często bardziej agresywną odmianą, obejmującą nie tylko układ limfatyczny, ale także inne tkanki i narządy, co zwykle wiąże się z gorszym rokowaniem. Objawy obu chorób obejmują powiększenie węzłów chłonnych, osłabienie, gorączkę, utratę masy ciała oraz, w bardziej zaawansowanych przypadkach, zajęcie narządów wewnętrznych.
Guz z komórek tucznych: to rodzaj nowotworu skóry, który może występować lokalnie lub dawać przerzuty do odległych narządów. Charakterystyczną cechą tego nowotworu jest produkcja histaminy przez komórki nowotworowe, co prowadzi do stanów zapalnych, owrzodzeń oraz objawów związanych z reakcją alergiczną, takich jak świąd czy obrzęk. Guz komórek tucznych jest nowotworem o zmiennym przebiegu – od łagodnych zmian po agresywne formy z przerzutami. Wczesne wykrycie i leczenie, które może obejmować zabieg chirurgiczny, chemioterapię lub leczenie przeciwhistaminowe, jest kluczowe dla poprawy rokowania.
Mięsak histiocytarny: to rzadka, ale bardzo agresywna choroba nowotworowa, która dotyka berneńskie psy pasterskie częściej niż psy innych ras. Choroba ta polega na nadmiernej proliferacji histiocytów, dając początek nowotworowym. Złośliwa histiocytoza może występować w różnych narządach, takich jak płuca, wątroba, śledziona czy szpik kostny, i szybko się rozprzestrzenia, co sprawia, że wczesna diagnoza jest kluczowa. Objawy to: brak apetytu, utrata masy ciała, osłabienie, niedokrwistość, duszność i kaszel. W badaniu radiologicznym na ogół można wykazać obecność guzków lub dużych guzów w płucach oraz śródpiersiu, płyn w jamie opłucnej, powiększenie wątroby i śledziony. Pierwsze objawy pojawiają się u zwierząt średnio w wieku 6,5 roku. Średnio psy przeżywają 49 dni od rozpoznania nowotworu.
Inne choroby
Przepuklina pępkowa: to wada wrodzona, która występuje stosunkowo często u berneńskich psów pasterskich. Przepuklina pępkowa powstaje, gdy otwór w ścianie jamy brzusznej, w miejscu połączenia pępowiny, nie zamyka się prawidłowo po narodzinach. Może to prowadzić do wydostawania się tłuszczu brzusznego, tkanek lub nawet części jelit pod skórę w okolicy pępka.
Rzadziej występujące schorzenia: rozrzedzenie barwnika sierści, wyłysienia, leukodystrofia, osteodystrofia przerostowa, niedoczynność nadnerczy oraz zapalenie gruczołów łojowych.
Żywienie i pielęgnacja
Pielęgnacja
Pielęgnacja sierści: berneńczyk ma gęstą, długą i dwuwarstwową sierść, która wymaga regularnej pielęgnacji, aby zachować jej zdrowie i piękny wygląd. Włos okrywowy chroni psa przed warunkami atmosferycznymi, a podszerstek przed zimnem. Szczególnie w okresach linienia (wiosną i jesienią) sierść wymaga dodatkowej uwagi, aby usunąć martwy włos.
- Czesanie: powinno odbywać się przynajmniej 2-3 razy w tygodniu, a w okresie linienia codziennie. Należy używać szczotek dopasowanych do sierści: grzebienia do rozplątywania kołtunów i szczotki do usuwania podszerstka. Szczególną uwagę należy poświęcić obszarom za uszami, pod pachami i na ogonie, gdzie sierść ma tendencję do filcowania.
- Kąpiele: berneński pies pasterski nie wymaga częstych kąpieli – zazwyczaj wystarczy raz na kilka miesięcy lub w razie potrzeby, np. gdy pies się ubrudzi. Należy używać szamponów przeznaczonych dla psów o długiej sierści, aby nie podrażnić skóry i nie uszkodzić naturalnej warstwy ochronnej włosa.
- Pielęgnacja zębów: zęby należy szczotkować codziennie, aby zapobiec odkładaniu się kamienia nazębnego, paradontozie i nieświeżemu zapachowi z pyszczka.
- Pielęgnacja oczu: oczy należy codziennie przemywać letnią przegotowaną wodą lub specjalnym preparatem do przemywania oczu dla psów.
- Pielęgnacja uszu: zwisające uszy mają większą skłonność do stanów zapalnych. Należy regularnie kontrolować kanały słuchowe pod kątem pojawiającej się wydzieliny, zaczerwienienia, świądu lub bólu.
Pielęgnacja pazurów: należy regularnie obcinać paznokcie specjalnymi nożycami do pazurów, aby nie dopuścić do ich przerastania
Żywienie
- Wymaga zbilansowanej, pełnoporcjowej karmy, która zaspokoi jego potrzeby i będzie dostosowana do wieku i trybu życia.
- Może mieć nadmierny apetyt, dlatego należy kontrolować ilość spożywanej karmy i wagę psa.
- Można stosować gotowe karmy komercyjne lub żywić go w sposób tradycyjny.
Dołącz do grupy świadomych opiekunów
Ciekawostki o rasie
- Psy te są psami użytkowymi, biorą udział w zawodach ciągnięcia ładunków.
- Biały znak w kształcie krzyża na piersi jest nazywany szwajcarskim krzyżem.
- Synonimy nazw rasy: berneńczyk, berner sennenhund, berner, bernese cattle dog, durrbachler (nazwa historyczna).
- Rejestry: AKC, UKC, FCI, CKC, KCGB (Związek Kynologiczny Wielkiej Brytanii), ANKC (Australian National Kennel Club), NKC (National Kennel Club).
Opracowane na podstawie:
- Ackerman L. The Genetic Connection: A Guide to Health Problems in Purebred Dogs. Second edition. AAHA Press; 2011.
- Bell JS, Cavanagh KE, Tilley LP, Smith FW. Veterinary medical guide to dog and cat breeds. Jackson, Wyoming. Teton New Media; 2012.
- Gough A, Thomas A. Breed Predispositions to Disease in Dogs and Cats. 2nd Edition. Wiley-Blackwell; 2010.
- Crook A, Dawson S, Cote E, MacDonald S, Berry J. Canine Inherited Disorders Database [Internet]. University of Prince Edward Island. 2011. [cited 2013 Apr 11].
- Breed Specific Health Concerns [Internet]. American Kennel Club Canine Health Foundation, Inc. [cited 2013 Apr 11].
- Lowell Ackerman Pet-specific care for the veterinary team
- Wybrane wrodzone wady rozwojowe i choroby dziedziczne u psów i kotów pod redakcją prof. dr hab. Antoniego Schollenbergera
- Kompendium lekarza weterynarii i hodowcy. Psy Rasowe pod redakcją Michała Ceregrzyna
- https://ofa.org/chic-programs/browse-by-breed/?breed=BMD
- https://www.bmdca.org/health
- https://www.acvo.org