Greyhound opis rasy, charakter i zdrowie
Greyhound opis rasy, charakter i zdrowie.
Waga: ♀27-34 kg ♂27-40 kg | Wysokość w kłębie: ♀69-71 cm ♂71-76 cm
Średnia długość życia: 10-12 lat | Dojrzałość: 18 m-cy | Początek starzenia: 6 lat | Maksymalna długość życia: 16 lat
Dostępne badania genetyczne: hipertermia złośliwa (Malignant Hyperthermia MH), mielopatia zwyrodnieniowa (Degenerative Myelopathy DM), chondrodysplazja i chondrodystrofia (Chondrodysplasia CDPA and -dystrophy CDDY and IVDD risk), hiperurikozuria (Hyperuricosuria SLC), postępujący zanik siatkówki (Progressive retinal atrophy prcd-PRA), neuropatia greyhoundów (Greyhound `Neuropathy GHN), dziedziczna parakeratoza lusterka nosowego (Hereditary Nasal Parakeratosis HNPK), opóźniony krwotok pooperacyjny (Delayed Postoperative Hemorrhage DEPOH)
Badania przed dopuszczeniem do hodowli (zalecenia OFA, certyfikat CHIC)
Wymagane badania obejmują:
- badanie kardiologiczne wykonane przez specjalistę (kardiologa weterynaryjnego),
- badanie okulistyczne CERF/ OFA/ECVO w kierunku dziedzicznych chorób oczu,
- test genetyczny DNA w kierunku polineuropatii (mutacja NDRG1) wykonany w zatwierdzonym laboratorium, z wynikiem zarejestrowanym w bazie OFA,
- przekazanie próbki krwi do repozytorium DNA (udział w programie OFA/CHIC).
Badania zalecane obejmują:
- pełny profil tarczycowy, w tym oznaczenie autoprzeciwciał tarczycowych, które mogą wskazywać na autoimmunologiczne zapalenie tarczycy.
Dodatkowo zalecane badania:
- badanie rentgenowskie stawów biodrowych (w kierunku dysplazji bioder),
- badanie rentgenowskie stawów łokciowych (w kierunku dysplazji łokci),
- ocena rzepek kolanowych (w kierunku zwichnięcia).
Greyhound w skrócie
Zalety
- Bardzo łagodny, spokojny i zrównoważony w domu
- Silnie przywiązuje się do opiekuna, ale nie jest nachalny
- Mało szczeka i rzadko sprawia problemy behawioralne
- Krótka sierść – niewielkie linienie i łatwa pielęgnacja
- Czysty, często „koci” w zachowaniu
- Mimo sportowej natury – umiarkowane potrzeby ruchowe (krótkie, intensywne biegi)
Wady
- Ma silny instynkt pogoni – może gonić małe zwierzęta
- Wrażliwy psychicznie – źle znosi stres i szorstkie traktowanie
- Słabo toleruje zimno (cienka skóra, mało tkanki tłuszczowej)
- Może mieć problemy z przywołaniem na otwartej przestrzeni
- Predyspozycje do urazów i specyficzna wrażliwość na niektóre leki (np. anestetyki)
- Bywa lękliwy w nowych sytuacjach (szczególnie psy wykorzystywane w wyścigach)
Wygląd greyhounda
Greyhound to pies średniej do dużej wielkości o niezwykle smukłej, aerodynamicznej i harmonijnej sylwetce, stworzonej do osiągania dużych prędkości. Charakteryzuje się lekką, ale bardzo umięśnioną budową ciała, z wyraźnie zaznaczonymi liniami i doskonałymi proporcjami. Jego ciało jest wydłużone, elastyczne i sprężyste, co w połączeniu z długimi kończynami zapewnia mu wyjątkową szybkość oraz płynność ruchu. Pomimo delikatnego wyglądu greyhound jest psem silnym i wytrzymałym, przystosowanym do intensywnego wysiłku fizycznego.
Głowa greyhounda jest długa, wąska i elegancka, proporcjonalna do reszty ciała. Czaszka jest płaska, umiarkowanie szeroka między uszami, z niewielkim stopem. Pysk jest długi i zwężający się ku nosowi, co podkreśla charakterystyczny, opływowy profil rasy. Nos jest zazwyczaj czarny, choć u jaśniejszych osobników może być jaśniejszy. Oczy są owalne, średniej wielkości, ciemne lub bursztynowe, o inteligentnym, łagodnym i nieco czujnym wyrazie. Uszy są małe, cienkie, w kształcie „różyczki” (zagięte do tyłu), osadzone wysoko, co nadaje psu elegancki i lekko zdystansowany wygląd.
Szyja jest długa, smukła i dobrze umięśniona, płynnie przechodząca w skośnie ustawione barki. Tułów jest głęboki i pojemny, z bardzo dobrze rozwiniętą klatką piersiową, sięgającą do łokci, co zapewnia dużą wydolność oddechową. Żebra są dobrze wysklepione, a brzuch wyraźnie podciągnięty, co tworzy charakterystyczną linię dolną typową dla chartów.
Grzbiet jest długi i lekko łukowaty w odcinku lędźwiowym, co zwiększa siłę odbicia podczas biegu. Lędźwie są mocne i elastyczne, umożliwiające dynamiczny ruch. Kończyny greyhounda są długie, suche i doskonale umięśnione. Kończyny przednie są proste i ustawione równolegle, o mocnym, ale nie ciężkim kośćcu. Kończyny tylne są bardzo silne, z dobrze kątowanymi stawami, co zapewnia potężne odbicie i szybkość. Łapy są zwarte, o owalnym kształcie, z dobrze rozwiniętymi opuszkami, przystosowane do szybkiego biegu.
Ogon jest długi, cienki, osadzony nisko, lekko zakrzywiony i noszony nisko, w ruchu pełni funkcję stabilizującą. Sierść greyhounda jest krótka, cienka i przylegająca do ciała, bez podszerstka, co podkreśla jego smukłą budowę. Jest łatwa w pielęgnacji, ale nie zapewnia dobrej ochrony przed zimnem. Umaszczenie może być bardzo różnorodne – dopuszczalne są niemal wszystkie kolory i ich kombinacje, w tym czarny, biały, płowy, pręgowany, niebieski czy łaciaty.
Ruch greyhounda jest niezwykle charakterystyczny – lekki, płynny, wydajny i pełen gracji. W galopie pies ten osiąga imponującą długość wykroku, a jego sylwetka w ruchu przypomina sprężynę, która rytmicznie się rozciąga i kurczy. Harmonijna budowa, elastyczność oraz doskonała koordynacja sprawiają, że greyhound prezentuje się jako pies elegancki, szybki i doskonale przystosowany do swojej pierwotnej funkcji – pogoni za zdobyczą. Greyhound opis rasy, charakter i zdrowie.
Charakter greyhounda
Greyhound opis rasy, charakter i zdrowie. Greyhound to rasa o wyjątkowo specyficznym i często niedocenianym charakterze, łącząca w sobie wrażliwość, spokój i dużą niezależność. To psy łagodne, zrównoważone i zazwyczaj bardzo spokojne w warunkach domowych, co może zaskakiwać w zestawieniu z ich sportową sylwetką i ogromną szybkością.
Są silnie przywiązane do swojego opiekuna, choć okazują to w sposób subtelny – nie są nachalne, raczej ciche i delikatne w kontaktach z człowiekiem. Wobec obcych często zachowują dystans, ale rzadko wykazują agresję, co czyni je psami mało konfliktowymi. Ich inteligencja idzie w parze z pewną niezależnością, dlatego nie zawsze są bezwzględnie posłuszne.
Greyhoundy nie należą do ras nastawionych na ścisłą współpracę jak psy pasterskie – potrafią podejmować własne decyzje, co wynika z ich pierwotnej funkcji psa polującego „na oko”. Z tego względu szkolenie wymaga cierpliwości, łagodności i pozytywnego podejścia, ponieważ psy tej rasy są bardzo wrażliwe na ton głosu i sposób traktowania. Zbyt surowe metody mogą prowadzić do wycofania i utraty zaufania.
Greyhoundy mają silny instynkt pogoni, co jest jedną z ich najbardziej charakterystycznych cech. Mogą reagować impulsywnie na ruch, zwłaszcza małych zwierząt, dlatego wymagają odpowiedniej kontroli i zabezpieczenia podczas spacerów. Jednocześnie w domu są zwykle bardzo spokojne, często określane jako „kanapowce”, które cenią sobie komfort i odpoczynek bardziej niż intensywną aktywność przez cały dzień. Mimo swojej łagodności są psami wrażliwymi emocjonalnie i źle znoszą stres oraz samotność. Szczególnie osobniki wykorzystywane w wyścigach
mogą wymagać czasu na adaptację do życia w domu i nowych bodźców. Przy odpowiedniej socjalizacji dobrze dogadują się z ludźmi, w tym z dziećmi, choć najlepiej czują się w spokojnym, przewidywalnym środowisku. Nie są psami hałaśliwymi ani nadmiernie pobudliwymi, ale ich potrzeby emocjonalne i delikatna psychika wymagają uważnego, świadomego opiekuna.
Najlepszy dom dla greyhounda
Greyhound najlepiej odnajduje się w spokojnym, przewidywalnym domu, w którym może łączyć krótkie okresy aktywności z długim odpoczynkiem. Wbrew pozorom rasa ta dobrze przystosowuje się zarówno do życia w domu z ogrodem, jak i w mieszkaniu. Ogród nie jest konieczny, ponieważ greyhound nie potrzebuje ciągłego ruchu – zdecydowanie ważniejsze są regularne, bezpieczne spacery oraz możliwość swobodnego biegu na ogrodzonym terenie. W mieszkaniu zachowuje się zazwyczaj bardzo spokojnie, dużo śpi i nie sprawia problemów, o ile jego potrzeby ruchowe są zaspokojone.
Greyhound źle znosi długotrwałą samotność. Silnie przywiązuje się do opiekuna i choć nie jest psem nachalnym, potrzebuje bliskości człowieka i poczucia bezpieczeństwa. Może tolerować krótkie okresy pozostawania samemu, ale wielogodzinna izolacja może prowadzić do stresu, apatii lub problemów behawioralnych, szczególnie u psów wyścigowych, które często wymagają czasu na adaptację do życia domowego.
W relacjach z dziećmi greyhoundy są zazwyczaj łagodne i cierpliwe, jednak najlepiej czują się w towarzystwie starszych, spokojnych dzieci, które potrafią respektować ich wrażliwość. Nie są to psy bardzo energiczne ani skłonne do intensywnych zabaw przez długi czas, dlatego w rodzinach z małymi, bardzo aktywnymi dziećmi mogą czuć się przytłoczone. Odpowiednia socjalizacja i nadzór dorosłych są kluczowe dla zapewnienia harmonijnego współżycia.
Ze względu na spokojny temperament greyhound może być dobrym towarzyszem dla osób starszych lub z niepełnosprawnościami, pod warunkiem, że mają one możliwość zapewnienia psu codziennych spacerów i kontroli w sytuacjach wymagających szybkiej reakcji, np. przy nagłym pogoni za zwierzyną. Psy tej rasy są stosunkowo łatwe w codziennym utrzymaniu, nie wymagają intensywnej pielęgnacji i dobrze odnajdują się w spokojnym trybie życia.
Aktywność fizyczna greyhounda opiera się głównie na krótkich, intensywnych zrywach – uwielbia biegać, ale nie potrzebuje wielogodzinnych treningów. Najlepiej sprawdzają się regularne spacery połączone z możliwością swobodnego biegu na bezpiecznym, ogrodzonym terenie. Ze względu na silny instynkt pogoni nie powinien być spuszczany ze smyczy w niekontrolowanym środowisku.
Najlepszy dom dla greyhounda to taki, w którym opiekunowie rozumieją jego wrażliwość, zapewniają mu spokojne warunki życia, odpowiednią dawkę ruchu oraz bliski kontakt z człowiekiem. To pies, który nie nadaje się do życia w izolacji ani w kojcu – najlepiej funkcjonuje jako pełnoprawny członek rodziny, mający dostęp do domu, komfortu i codziennej obecności opiekuna.
Wzorzec: Greyhound FCI Standard N° 158/27.01.2011
GREYHOUND OPIS RASY, CHARAKTER I ZDROWIE
- Pochodzenie: Wielka Brytania
- Użytkowość: chart
- Klasyfikacja FCI: Grupa 10 – Charty Sekcja 3 – Charty krótkowłose
- Możliwość zakupu w Polsce: tak
- Cena psa z rodowodem FCI: 5000-9000 zł
Greyhound - skąd pochodzi - historia rasy
Greyhound należy do najstarszych znanych ras psów, a jego historia sięga kilku tysięcy lat wstecz. Psy o bardzo podobnym typie budowy – smukłe, długonogie, o głębokiej klatce piersiowej – przedstawiane były już na malowidłach i rzeźbach w starożytnym Egipcie, gdzie towarzyszyły arystokracji i były wykorzystywane do polowań na szybkie zwierzęta, takie jak gazele. Choć niektórzy badacze wskazują, że bezpośredni przodkowie współczesnego greyhounda mogli pochodzić również z obszarów Bliskiego Wschodu, to właśnie w Europie rasa ta została ukształtowana w formie zbliżonej do dzisiejszej.
W średniowieczu greyhoundy zyskały szczególny status w Anglii, gdzie były uznawane za psy szlacheckie. Ich posiadanie było ściśle regulowane prawem – zgodnie z tzw. prawem leśnym tylko arystokracja mogła je hodować i wykorzystywać do polowań. Psy te ceniono za niezwykłą szybkość, doskonały wzrok oraz zdolność do ścigania zwierzyny „na oko”, bez użycia węchu, co odróżniało je od wielu innych ras myśliwskich. Greyhoundy były wykorzystywane głównie do polowań na zające i jelenie, a także do popularnych wówczas wyścigów i coursingu.
W kolejnych wiekach rasa była doskonalona pod kątem szybkości i wydolności. Szczególny rozwój nastąpił w XVIII i XIX wieku, kiedy zaczęto prowadzić bardziej systematyczną hodowlę oraz organizować pierwsze formalne wyścigi psów. W XIX wieku powstały pierwsze kluby hodowlane, a standard rasy zaczął się stabilizować. Greyhound stał się symbolem elegancji, szybkości i prestiżu, a jego sylwetka była często przedstawiana w sztuce i heraldyce.
W XX wieku greyhoundy zdobyły ogromną popularność w wyścigach torowych, szczególnie w Wielkiej Brytanii oraz w Stanach Zjednoczonych. Rozwój wyścigów doprowadził do powstania wyspecjalizowanych linii hodowlanych, nastawionych głównie na osiąganie maksymalnej prędkości. Jednocześnie zaczęto zwracać większą uwagę na los psów po zakończeniu kariery sportowej, co przyczyniło się do rozwoju programów adopcyjnych i zmiany w postrzeganiu tej rasy jako doskonałego psa do towarzystwa.
Współczesny greyhound, mimo swojej sportowej przeszłości, znany jest jako pies spokojny, łagodny i dobrze przystosowany do życia domowego. Łączy w sobie niezwykłą szybkość – będąc jedną z najszybszych ras psów na świecie – z umiarkowanym temperamentem i dużą wrażliwością na człowieka. Rasa została uznana przez Fédération Cynologique Internationale (FCI) w 1955 roku, natomiast przez American Kennel Club (AKC) w 1885 roku. Greyhound opis rasy, charakter i zdrowie.
Użytkowość rasy
Greyhound to rasa o bardzo długiej historii użytkowej, pierwotnie wykorzystywana głównie jako pies myśliwski polujący „na oko”. Jego wyjątkowa szybkość, doskonały wzrok oraz zdolność do błyskawicznego przyspieszenia sprawiały, że idealnie nadawał się do polowań na zające i inną szybką zwierzynę na otwartych przestrzeniach. W przeciwieństwie do wielu innych ras myśliwskich greyhound nie polegał na węchu, lecz na wzroku i refleksie, co czyni go klasycznym przedstawicielem chartów.
Z czasem rasa ta znalazła szerokie zastosowanie w wyścigach psów, szczególnie w Wielkiej Brytanii oraz w Stanach Zjednoczonych, gdzie selekcja hodowlana była ukierunkowana na osiąganie maksymalnej prędkości i wydolności. Greyhoundy do dziś uchodzą za jedne z najszybszych psów na świecie, osiągając prędkość nawet ponad 60 km/h, co czyni je niezwykle cenionymi w sportach kynologicznych, takich jak wyścigi torowe czy coursing.
Obecnie greyhound coraz częściej pełni rolę psa do towarzystwa. Pomimo swojej sportowej budowy i predyspozycji do biegu, w warunkach domowych jest psem spokojnym, cichym i mało wymagającym pod względem aktywności. Dzięki łagodnemu charakterowi i dużej wrażliwości dobrze odnajduje się w rodzinie, choć wymaga delikatnego podejścia i odpowiedniej socjalizacji, zwłaszcza jeśli pochodzi z linii wyścigowych.
Greyhound nie jest typowym psem użytkowym w służbach, jak rasy obronne czy pasterskie, jednak jego zdolności fizyczne i koncentracja sprawiają, że może brać udział w sportach oraz aktywnościach wymagających szybkości i precyzji. Rasa ta najlepiej odnajduje się w środowisku, które pozwala jej realizować naturalny instynkt pogoni w kontrolowany sposób, przy jednoczesnym zapewnieniu spokojnego i bezpiecznego miejsca do odpoczynku.
Predyspozycje greyhoundów do chorób
Ogólne informacje zdrowotne
Greyhoundy uchodzą za rasę stosunkowo zdrową, jednak mają pewne specyficzne predyspozycje, m.in. do chorób serca, problemów ortopedycznych oraz szczególnej wrażliwości na niektóre leki, zwłaszcza anestetyki.
Wymagają także uwzględnienia ich odmiennych parametrów krwi i fizjologii, co ma znaczenie przy diagnostyce i leczeniu.
Choroby zębów
Greyhound opis rasy, charakter i zdrowie. Choroby zębów to jeden z najczęstszych problemów przewlekłych u zwierząt domowych, które nie mają regularnie szczotkowanych zębów. Na zębach początkowo zalegają resztki jedzenia, następnie na widocznych częściach zębów odkłada się kamień nazębny i prowadzi do infekcji dziąseł i korzeni zębów.
Jeśli nie zapobiegniesz chorobom zębów na początku regularnie usuwając resztki jedzenia, to trzeba będzie leczyć bardziej zaawansowane stadia choroby, co będzie Ciebie znacznie droższe. W ciężkich przypadkach pies może stracić zęby, a w wyniku przewlekłej infekcji zębów jest narażony na uszkodzenie narządów wewnętrznych. Poza tym, będzie milszym towarzyszem, jeśli nie powala wszystkich swoim śmierdzącym psim oddechem!
Infekcje
Greyhoundy są podatne na infekcje bakteryjne i wirusowe – tak samo, jak psy innych ras. Najważniejsze choroby zakaźne to: z parwowiroza, wścieklizna i nosówka.
Wielu z tych infekcji można zapobiec poprzez szczepienia, które powinny być dostosowane do chorób występujących w danym regionie, wieku i innych czynników.
Otyłość
Otyłość może być poważnym problemem zdrowotnym u greyhoundów. Jest to poważna choroba, która może powodować lub nasilać problemy ze stawami, zaburzenia metaboliczne i trawienne, powodować ból i sprzyjać chorobom serca.
Chociaż kuszące jest dawać jedzenie za każdym, gdy pupil popatrzy na ciebie błagalnie, pamiętaj, że lepiej jest go przytulić lub zabrać na spacer niż po kryjomu dokarmiać. On poczuje się lepiej i Ty też!
Pasożyty
Greyhound narażony jest na pasożyty wewnętrzne i zewnętrzne, takie jak: tęgoryjce, glisty, nicienie sercowe, włosogłówki, pchły, kleszcze i inne. Niektóre z tych pasożytów mogą zostać przeniesione na Ciebie lub członka Twojej rodziny i stanowią poważny problem dla wszystkich.
W przypadku psa pasożyty te mogą powodować ból, dyskomfort, a nawet śmierć, dlatego ważne jest, regularne badanie i profilaktyczne odrobaczanie.
Kastracja
Kastracja to chirurgiczne usunięcie jajników i zwykle macicy u samic, a u samców chirurgiczne usunięcie jąder. Kastracja zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia niektórych rodzajów nowotworów i eliminuje możliwość zajścia w ciążę przez zwierzę lub spłodzenia niechcianych szczeniąt.
Wykonanie tej operacji pozwala wykorzystać sytuację, gdy zwierzę jest w znieczuleniu, aby zidentyfikować i zaradzić niektórym chorobom, które mogą się w przyszłości rozwinąć, np. prześwietlenie stawów lub usunięcie przetrwałego zęba.
Charakterystyczne cechy fizjologiczne
Układ krążenia: u wielu greyhoundów stwierdza się łagodny szmer skurczowy (1–2/6), najlepiej słyszalny nad podstawą serca po lewej stronie. Jest on związany ze zwiększoną prędkością przepływu przez aortę i nie ma znaczenia patologicznego. Dodatkowo prawidłowe wartości ciśnienia tętniczego u tej rasy są średnio o około 20 mmHg wyższe niż u innych psów, co również stanowi fizjologiczną odmienność.
Prawidłowe wartości echokardiograficzne
Parametr |
| Mediana ± SD | Jednostka |
Masa ciała |
| 20,7–32,5 | kg |
LVPWD (grubość tylnej ściany LK w rozkurczu) |
| 12,1 ± 1,7 | mm |
LVPWS (grubość tylnej ściany LK w skurczu) |
| 15,2 ± 2,2 | mm |
LVD / LVIDd (wymiar LK w rozkurczu) |
| 44,1 ± 3,0 | mm |
LVS / LVIDs (wymiar LK w skurczu) |
| 32,5 ± 3,5 | mm |
FS (frakcja skracania) |
| 25,4 ± 6,3 | % |
IVSd (przegroda międzykomorowa w rozkurczu) |
| 10,6 ± 1,7 | mm |
IVSs (przegroda międzykomorowa w skurczu) |
| 13,4 ± 2,5 | mm |
N (liczba zwierząt) |
| 16 | — |
Wartości echokardiograficzne (badanie bez sedacji)
Parametr | Zakres | Jednostka |
IVSd | 10–16 | mm |
LVIDd | 40–50 | mm |
LVIDs | 28–36 | mm |
LVWd | 8–13 | mm |
FS | 24–37 | % |
Vcf | 1,2–2,2 | obwodu/s |
Parametry radiologiczne: u greyhoundów wskaźnik VHS (Vertebral Heart Size) wynosi średnio 10,5 ± 0,1 w projekcji bocznej RTG. Wartość ta jest wyższa niż u większości ras i stanowi cechę fizjologiczną, związaną z większym rozmiarem serca u chartów, a nie objaw choroby.
Hematologia: greyhoundy charakteryzują się wyższym hematokrytem, który zazwyczaj mieści się w zakresie 50–65%. Jest to wartość wyższa niż u większości ras i wynika z przystosowania do intensywnego wysiłku oraz zwiększonej zdolności transportu tlenu przez krew.
Biochemia: greyhoundy mają fizjologicznie wyższe stężenie kreatyniny – średnio około 1,6 mg/dl (w zakresie 1,2–1,9 mg/dl), co jest związane z ich dużą masą mięśniową i nie powinno być automatycznie interpretowane jako objaw choroby nerek.
Krzepnięcie krwi: mimo prawidłowych standardowych parametrów krzepnięcia, nawet do 26% greyhoundów może wykazywać skłonność do nadmiernego krwawienia po urazach lub zabiegach chirurgicznych. Wynika to ze zmniejszonej stabilności skrzepu oraz zwiększonej fibrynolizy, co ma istotne znaczenie kliniczne i powinno być uwzględniane w planowaniu zabiegów.
Hormony tarczycy: greyhoundy, podobnie jak inne charty, mają fizjologicznie niższe stężenia hormonów tarczycy w porównaniu do innych ras. Średnie wartości wynoszą: T4 – 13,9 ± 6,3 nmol/l, fT4 – 11,6 ± 6,5 pmol/l. Po stymulacji TSH wartości te wzrastają odpowiednio do około 36,4 ± 10 nmol/l dla T4 oraz 16,7 ± 7,2 pmol/l dla fT4, przy średnim stężeniu cTSH wynoszącym 0,20 ± 0,21 ng/ml. Niższe wartości podstawowe są fizjologiczne i nie powinny być mylone z niedoczynnością tarczycy.
Nadwrażliwość na leki
Nadwrażliwość na środki anestetyczne (barbiturany): greyhoundy, podobnie jak inne charty, wymagają szczególnej ostrożności podczas znieczulenia ogólnego. Ich smukła budowa ciała oraz wysoki stosunek powierzchni do objętości sprzyjają szybkiemu wychłodzeniu organizmu w trakcie zabiegu. Dodatkowo ograniczona zdolność wątrobowej biotransformacji leków może prowadzić do wydłużonego wybudzania po zastosowaniu dożylnych barbituranów i tiobarbituranów. Z tego względu preferuje się stosowanie nowocześniejszych i bezpieczniejszych protokołów anestezjologicznych, takich jak alfaxalon lub kombinacje ketaminy z benzodiazepinami.
Wolniejszy metabolizm propofolu: u greyhoundów obserwuje się wolniejszy klirens propofolu, co wiąże się z niższą aktywnością enzymów cytochromu P-450 w wątrobie. Może to skutkować wydłużonym działaniem leku, zwłaszcza przy powtarzanych podaniach lub dłuższych procedurach.
Choroby dziedziczne
Dysplazja stawów biodrowych: to dziedziczna, wielogenowa choroba rozwojowa stawu biodrowego, charakteryzująca się niewłaściwym dopasowaniem głowy kości udowej do panewki miednicznej. Skutkiem tej nieprawidłowości jest mechaniczna niestabilność stawu, prowadząca do mikrourazów, postępujących zmian zwyrodnieniowych oraz przewlekłego stanu zapalnego. Objawy kliniczne obejmują sztywność kończyn miednicznych, trudności przy wstawaniu i poruszaniu się, niechęć do aktywności fizycznej oraz dolegliwości bólowe, nasilające się po wysiłku lub w niskich temperaturach.
Dysplazja stawów łokciowych: wielogenowe, dziedziczne schorzenie, dotyczące stawów łokciowych polegające na nieprawidłowym wykształceniu powierzchni stawowych. Dysplazja może powodować ból, sztywność stawów i kulawiznę. Towarzyszący mu stan zapalny może prowadzić do zwyrodnienia tych stawów.
Neuropatia greyhoundów: rzadka, dziedziczona autosomalnie recesywnie choroba układu nerwowego, opisana u greyhoundów z linii wystawowych (tzw. conformation Greyhounds). Objawy pojawiają się zazwyczaj między 3. a 9. miesiącem życia i obejmują postępujące osłabienie, zaburzenia chodu, niezborność oraz stopniową utratę sprawności ruchowej. W badaniach histopatologicznych stwierdza się zmniejszenie gęstości włókien nerwowych (od łagodnego do znacznego), obrzęk aksonów oraz wtórny zanik mięśni. Choroba jest związana z mutacją w genie NDRG1, który odgrywa istotną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu komórek nerwowych. W dostępnych badaniach nie wykazano obecności tej mutacji w liniach wyścigowych greyhoundów, co sugeruje jej ograniczone występowanie głównie w populacji psów hodowanych pod kątem wystaw. Polineuropatia ma charakter postępujący i obecnie nie istnieje leczenie przyczynowe. Postępowanie opiera się na opiece wspomagającej, kontroli objawów oraz zapewnieniu psu komfortu życia. W praktyce hodowlanej kluczowe znaczenie ma wykonywanie badań genetycznych i wykluczanie nosicieli z rozrodu, aby ograniczyć występowanie choroby w populacji. Dostępny jest bezpośredni test genetyczny DNA, który umożliwia identyfikację nosicieli oraz osobników chorych, co ma kluczowe znaczenie w odpowiedzialnej hodowli i zapobieganiu przekazywania choroby potomstwu.
Zwichnięcie rzepki: to wielogenowa, dziedziczna, wrodzona wiotkość więzadeł rzepki, prowadząca do jej zwichnięcia, czyli przemieszczenia na stronę przyśrodkową lub boczną poza krawędź bloczka kości udowej. Objawia się kulawizną i bolesnością, może doprowadzić do zwyrodnienia stawu kolanowego. Zalecane jest leczenie chirurgiczne.
Predyspozycje do chorób
Dotyczące jamy ustnej i zębów
Choroby przyzębia: greyhoundy są rasą predysponowaną do chorób przyzębia, przy czym problem ten jest szczególnie nasilony u psów wyścigowych (Rooney i in., 2021). Według danych Dorna ryzyko rozwoju chorób przyzębia u tej rasy jest około 8,95 razy wyższe niż u innych psów, co wskazuje na istotne znaczenie zarówno czynników anatomicznych, jak i środowiskowych oraz pielęgnacyjnych. Choroby przyzębia obejmują przede wszystkim odkładanie się płytki i kamienia nazębnego, zapalenie dziąseł, a w dalszym przebiegu również utratę przyczepu tkanek okołozębowych, rozchwianie zębów oraz ich przedwczesną utratę. Przewlekły stan zapalny w obrębie jamy ustnej może mieć również konsekwencje ogólnoustrojowe, zwiększając ryzyko powikłań, takich jak choroby serca. W badaniu przeprowadzonym w Wielkiej Brytanii oceniano wpływ regularnego szczotkowania zębów u 160 psów i wykazano, że już po dwóch miesiącach zarówno cotygodniowe, jak i codzienne szczotkowanie istotnie zmniejszało ilość kamienia nazębnego, natomiast redukcja zapalenia dziąseł była wyraźnie większa przy codziennej higienie jamy ustnej. Autorzy badania podkreślili, że biorąc pod uwagę niewielki nakład pracy oraz szybkie i zauważalne efekty, a także znane powiązania między chorobami przyzębia a schorzeniami ogólnoustrojowymi (np. zapaleniem wsierdzia), codzienne szczotkowanie powinno być szczególnie rekomendowane u greyhoundów, zwłaszcza u psów wyścigowych.
Zęby nadliczbowe: w jednym z badań stwierdzono występowanie zębów nadliczbowych u 36,4% greyhoundów, najczęściej w obrębie pierwszych przedtrzonowców szczęki. Obecność dodatkowych zębów może prowadzić do zaburzeń w prawidłowym ustawieniu uzębienia, zwiększonego ryzyka odkładania się płytki nazębnej oraz powstawania miejsc sprzyjających stanom zapalnym dziąseł. W części przypadków wymaga to monitorowania, a niekiedy także interwencji stomatologicznej.
Dotyczące narządów zmysłów: wzrok
Niewiele rzeczy ma tak dramatyczny wpływ na jakość życia Twojego psa, jak prawidłowe funkcjonowanie jego oczu.
Pierwotne zwichnięcie soczewki: jest to schorzenie polegające na przemieszczeniu soczewki oka na skutek uszkodzenia lub osłabienia aparatu więzadłowego, który utrzymuje ją w prawidłowej pozycji. Może prowadzić do poważnych powikłań, w tym wtórnej jaskry, bólu oraz szybkiego pogorszenia widzenia, a w konsekwencji nawet do ślepoty. Ze względu na potencjalnie dziedziczny charakter oraz ciężki przebieg choroby zaleca się, aby psy z rozpoznanym zwichnięciem soczewki nie były wykorzystywane w hodowli.
Postępujący zanik siatkówki: jest to dziedziczna, postępująca choroba zwyrodnieniowa siatkówki, w której dochodzi do stopniowego zaniku fotoreceptorów (czopków i pręcików), a w konsekwencji do nieodwracalnej utraty wzroku. Proces chorobowy przebiega powoli, ale nieuchronnie prowadzi do ślepoty, przy czym początkowo może być trudny do zauważenia w codziennym funkcjonowaniu psa. U greyhoundów sposób dziedziczenia nie został jednoznacznie określony. Choroba może rozpoczynać się już około 12. miesiąca życia, a u osobników dotkniętych schorzeniem dochodzi do stopniowej, postępującej utraty widzenia, prowadzącej do całkowitej ślepoty w stosunkowo młodym wieku. W przeciwieństwie do wielu innych ras, ślepota nocna (nyktalopia) nie jest zwykle pierwszym objawem klinicznym u greyhoundów. Zgodnie z zaleceniami programów okulistycznych CERF, psy z rozpoznanym PRA nie powinny być wykorzystywane w hodowli, ze względu na ryzyko przekazywania predyspozycji do choroby potomstwu oraz jej ciężki, postępujący charakter.
Przewlekłe powierzchowne zapalenie rogówki/łuszczka: to przewlekła, postępująca choroba zapalna rogówki o podłożu immunologicznym, w której dochodzi do nacieku zapalnego, unaczynienia oraz stopniowego odkładania barwnika w obrębie rogówki. Proces ten prowadzi do jej zmętnienia i pogorszenia widzenia, a w zaawansowanych przypadkach może skutkować znacznym ograniczeniem lub utratą wzroku. Choroba ma charakter przewlekły i wymaga długotrwałego leczenia oraz kontroli. Leczenie polega głównie na stosowaniu miejscowych preparatów nawilżających oraz leków przeciwzapalnych (najczęściej glikokortykosteroidów lub cyklosporyny), które pozwalają kontrolować przebieg choroby, choć nie prowadzą do jej całkowitego wyleczenia. Ze względu na przewlekły i potencjalnie dziedziczny charakter schorzenia zaleca się, aby psy z rozpoznaną łuszczką nie były wykorzystywane w hodowli. U greyhoundów stwierdzono zwiększone ryzyko występowania tej choroby.
Zaćma: to schorzenie polegające na zmętnieniu soczewki oka, co prowadzi do stopniowego pogorszenia wzroku, a w ciężkich przypadkach – do całkowitej ślepoty. U greyhoundów najczęściej występuje zaćma typu pośredniego, obejmująca tylną część soczewki, spotyka się także punktowe zmiany w obrębie przedniej kory soczewki. Zmiany te mogą mieć charakter wrodzony lub nabyty i często mają niewielkie nasilenie kliniczne, jednak w części przypadków mogą postępować i prowadzić do pogorszenia ostrości widzenia. Z uwagi na potencjalne dziedziczenie choroby, CERF nie zaleca rozmnażania psów dotkniętych zaćmą, nawet jeśli zmiany są łagodne. Regularne badania okulistyczne są zalecane szczególnie u psów hodowlanych i u psów starszych.
Zwyrodnienie ciała szklistego: polega na upłynnieniu żelowej struktury ciała szklistego, co może predysponować do odwarstwienia siatkówki. W badaniu obejmującym emerytowane psy wyścigowe częstość występowania tego schorzenia wynosiła około 31%. Z kolei wśród greyhoundów badanych okulistycznie w ramach programu CERF w latach 2018–2022 zmiany te stwierdzano u 0,6% osobników. Zaleca się, aby psy z rozpoznanym zwyrodnieniem ciała szklistego nie były wykorzystywane w hodowli, ponieważ stan ten może mieć charakter predysponujący do poważniejszych chorób siatkówki, w tym jej odwarstwienia.
Dotyczące skóry
Alergiczne zapalenie skóry: obejmuje zarówno alergie środowiskowe (wziewne), jak i pokarmowe. Choroba ma podłoże immunologiczne i prowadzi do nadreaktywności skóry na alergeny. Objawia się przede wszystkim świądem o różnym nasileniu, zaczerwienieniem, wykwitami skórnymi oraz wtórnymi infekcjami bakteryjnymi lub drożdżakowymi. Często występują zmiany typu hot spot, czyli ostre, wilgotne zapalenia skóry rozwijające się w wyniku intensywnego drapania i lizania. Choroba ma charakter przewlekły i wymaga długoterminowego leczenia oraz kontroli czynników wyzwalających.
Łysienie ud: u greyhoundów, wraz z wiekiem, pojawiają się symetryczne wyłysienia w okolicy ud. Zmiany te mają zazwyczaj charakter niezapalny i nie towarzyszy im świąd, dlatego uznawane są głównie za problem kosmetyczny. Patogeneza nie jest do końca poznana – podejrzewa się udział czynników genetycznych, hormonalnych oraz specyficznej struktury włosa u chartów. Skóra w miejscach wyłysień pozostaje zwykle prawidłowa, bez cech infekcji czy podrażnienia. W badaniach sekcyjnych stwierdzono ich występowanie u około 20% psów, natomiast w badaniach ankietowych – u 16,3% osobników.
Modzele opuszek: to schorzenie polegające na tworzeniu się twardych, bolesnych ognisk hiperkeratozy w obrębie opuszek palcowych, sięgających głęboko do warstw skóry właściwej. Zmiany te powodują wyraźny ból przy obciążaniu kończyny, często prowadząc do kulawizny i niechęci do ruchu. Najczęściej lokalizują się na palcach III i IV kończyn piersiowych, a ich powstawanie wiąże się prawdopodobnie z przewlekłymi mikrourazami, naciskiem mechanicznym oraz specyficzną budową łap u tej rasy. Występuje wyraźna predyspozycja u samców. Leczenie polega na mechanicznym usuwaniu zmian, jednak mają one tendencję do nawrotów i mogą wymagać długotrwałego postępowania.
Toczniowe zniekształcenie pazurów/onychodystrofia toczniowa: jest to choroba o podłożu autoimmunologicznym, w której dochodzi do zapalenia i uszkodzenia macierzy pazura. Skutkuje to łamliwością, deformacją oraz ostatecznie utratą pazurów. Choroba zwykle rozpoczyna się między 2. a 8. rokiem życia i początkowo obejmuje jeden lub dwa pazury, jednak w ciągu 2–9 tygodni może rozprzestrzenić się na wszystkie. Objawom towarzyszy ból, kulawizna oraz trudności w poruszaniu się. Odrastające pazury są często zniekształcone i kruche. Leczenie ma charakter długoterminowy i obejmuje suplementację kwasów tłuszczowych oraz w razie potrzeby terapię immunosupresyjną, najczęściej z użyciem glikokortykosteroidów.
Waskulopatia kłębuszkowa i skórna: jest to ciężka, potencjalnie śmiertelna choroba naczyń krwionośnych o nieznanej etiologii, prowadząca do uszkodzenia skóry i nerek. Początkowo pojawiają się zmiany skórne w postaci owrzodzeń, najczęściej zlokalizowanych na kończynach, klatce piersiowej lub brzuchu. Zmianom mogą towarzyszyć zaburzenia hematologiczne, takie jak małopłytkowość. W dalszym przebiegu choroby dochodzi do uszkodzenia naczyń w nerkach i rozwoju ostrej niewydolności nerek, objawiającej się m.in. apatią, wymiotami i azotemią. Patogeneza choroby nie jest w pełni poznana – nie wykazano jednoznacznego udziału czynników zakaźnych ani kompleksów immunologicznych. Rokowanie jest ostrożne do złego, szczególnie w przypadku zajęcia nerek. Występowanie choroby ma charakter sezonowy – ponad 90% przypadków notuje się między listopadem a majem, co sugeruje możliwy udział czynnika środowiskowego, choć jego dokładna natura nie została ustalona. Trwają badania nad potencjalnym udziałem czynników bakteryjnych, m.in. prowadzone przez University of Bristol. Leczenie ma charakter intensywny i wymaga hospitalizacji, jednak rokowanie jest ostrożne do złego, zwłaszcza w przypadku rozwoju azotemii. Mimo to opisywane są przypadki przeżycia u psów z podejrzeniem choroby. Ze względu na nieznaną etiologię brak jest jednoznacznych zaleceń profilaktycznych, choć sugeruje się m.in. mycie łap i dolnych partii ciała po spacerach jako środek ostrożności.
Zapalenie ucha zewnętrznego: jest to stan zapalny przewodu słuchowego zewnętrznego, który u greyhoundów często rozwija się wtórnie do chorób alergicznych skóry. Może mieć charakter bakteryjny, drożdżakowy lub mieszany. Objawia się świądem, potrząsaniem głową, zaczerwienieniem przewodu słuchowego, obecnością wydzieliny oraz nieprzyjemnym zapachem. W przypadkach przewlekłych może dochodzić do pogrubienia ścian przewodu słuchowego i nawrotów choroby. Częstość występowania wynosi około 2,5%, jednak rzeczywista liczba przypadków może być wyższa ze względu na wtórny charakter schorzenia.
Dotyczące przewodu pokarmowego, wątroby i trzustki
Nieswoiste zapalenie jelit: jest to przewlekła choroba przewodu pokarmowego o podłożu immunologicznym, w której dochodzi do nadmiernej reakcji układu odpornościowego na składniki pokarmowe, bakterie jelitowe lub inne czynniki środowiskowe. W wyniku przewlekłego stanu zapalnego błona śluzowa przewodu pokarmowego ulega uszkodzeniu, co prowadzi do zaburzeń trawienia i wchłaniania składników odżywczych. Objawy mogą obejmować nawracające wymioty, przewlekłą lub okresową biegunkę, utratę masy ciała, spadek apetytu, bóle brzucha oraz pogorszenie kondycji organizmu. Nasilenie objawów bywa zmienne, a choroba często przebiega z okresami zaostrzeń i remisji. Rozpoznanie opiera się na wykluczeniu innych przyczyn zaburzeń żołądkowo-jelitowych oraz badaniu histopatologicznym wycinków przewodu pokarmowego. U większości psów odpowiednio dobrana dieta oraz leczenie przeciwzapalne lub immunomodulujące pozwalają na skuteczną kontrolę objawów i utrzymanie dobrej jakości życia.
Młodzieńczy zanik części zewnątrzwydzielniczej i wewnątrzwydzielniczej trzustki: jest to rzadka, ciężka choroba trzustki opisywana u greyhoundów, w której dochodzi jednocześnie do uszkodzenia części zewnątrzwydzielniczej odpowiedzialnej za produkcję enzymów trawiennych oraz części wewnątrzwydzielniczej produkującej hormony, w tym insulinę. W efekcie rozwijają się objawy zarówno zewnątrzwydzielniczej niewydolności trzustki, jak i zaburzeń gospodarki węglowodanowej. Choroba występuje u bardzo młodych psów – opisywane przypadki dotyczyły szczeniąt i młodych psów w wieku od 4 tygodni do 18 miesięcy, przy czym mediana wieku zachorowania wynosiła około 12 tygodni. Objawy kliniczne mogą obejmować zahamowanie wzrostu, utratę masy ciała mimo zachowanego apetytu, przewlekłe biegunki, tłuszczowe stolce, osłabienie, odwodnienie oraz objawy związane z zaburzeniami produkcji insuliny. Badania histopatologiczne wykazują rozległe zmiany w obrębie trzustki, obejmujące apoptozę komórek pęcherzykowych, utratę ziarnistości enzymatycznych, zwyrodnienie i przejaśnienie cytoplazmy komórek, zanik zrazików trzustkowych, utratę wysp trzustkowych oraz przewlekłe zapalenie limfocytarne lub limfoplazmocytarne. Rokowanie zależy od stopnia uszkodzenia narządu i możliwości kontrolowania zaburzeń metabolicznych, jednak choroba jest uznawana za poważne schorzenie o potencjalnie ciężkim przebiegu.
Dotyczące serca i układu krążenia
Zwyrodnienie zastawki mitralnej: jest to postępująca choroba zwyrodnieniowa zastawek serca, najczęściej dotycząca zastawki mitralnej oddzielającej lewy przedsionek od lewej komory. W przebiegu choroby dochodzi do pogrubienia i deformacji płatków zastawki, co prowadzi do jej niedomykalności i cofania się krwi do lewego przedsionka. W miarę postępu schorzenia może rozwijać się powiększenie jam serca, niewydolność krążenia oraz zastoinowa niewydolność serca. W badaniu sekcyjnym przeprowadzonym u zmarłych greyhoundów stwierdzono cechy endokardiozy lub pogrubienia zastawki mitralnej u 10,4% osobników. Nie oceniano jednak związku tych zmian z występowaniem objawów klinicznych ani rozpoznaną chorobą serca za życia zwierząt. W internetowym badaniu zdrowia greyhoundów szmery sercowe zgłaszano u około 5,3% psów. Należy jednak pamiętać, że u tej rasy często występują również fizjologiczne szmery skurczowe niezwiązane z chorobą serca, dlatego rozpoznanie zmian zastawkowych powinno opierać się na badaniu kardiologicznym, najlepiej z wykorzystaniem echokardiografii.
Zaburzenia rytmu serca: są to nieprawidłowości w powstawaniu lub przewodzeniu impulsów elektrycznych w sercu, prowadzące do zbyt szybkiego, zbyt wolnego lub nieregularnego rytmu pracy serca. U greyhoundów wyścigowych obserwowano zwiększoną częstość występowania arytmii w okresie bezpośrednio po intensywnym wysiłku, szczególnie podczas fazy wczesnej regeneracji po maksymalnym sprincie. Najczęściej stwierdzano tachykardię zatokową, przedwczesne pobudzenia komorowe (ekstrasystolie komorowe), częstoskurcz komorowy oraz alternans elektryczny. Alternans elektryczny jest zjawiskiem widocznym w badaniu EKG, polegającym na naprzemiennych zmianach wielkości lub kształtu kolejnych pobudzeń serca. U greyhoundów może występować przejściowo po bardzo intensywnym wysiłku fizycznym i zwykle jest związany ze znacznym obciążeniem układu krążenia podczas biegu. U większości zdrowych, wytrenowanych psów część tych zaburzeń może mieć charakter przejściowy i być związana z fizjologiczną adaptacją organizmu do ekstremalnego wysiłku. Jednak utrzymujące się lub nasilone arytmie mogą prowadzić do osłabienia, omdleń, spadku wydolności wysiłkowej, a w ciężkich przypadkach stanowić zagrożenie życia. Z tego względu psy wykazujące objawy kliniczne lub nieprawidłowości osłuchowe powinny zostać poddane szczegółowej diagnostyce kardiologicznej, obejmującej badanie EKG oraz echokardiografię.
Zaburzenia endokrynologiczne i metaboliczne
Niedoczynność tarczycy: choroba, w której organizm nie wytwarza wystarczającej ilości hormonów tarczycy. Objawy mogą obejmować suchość skóry i sierści, wypadanie włosów, podatność na inne choroby skóry, przyrost masy ciała, lękliwość, agresję lub inne zmiany w zachowaniu. U dalmatyńczyków dominuje dziedziczne zapalenie tarczycy o podłożu autoimmunologicznym. Według danych Orthopedic Foundation for Animals (OFA), niedoczynność tarczycy występuje u 1,3% przebadanych osobników tej rasy. W badaniach prowadzonych na Michigan State University obecność przeciwciał skierowanych przeciwko tarczycy wykazano u 1,7% greyhoundów (wartość średnia dla wszystkich ras wynosi 7,5%).
Hipertermia złośliwa: jest to rzadkie, potencjalnie zagrażające życiu zaburzenie metaboliczne mięśni szkieletowych, polegające na niekontrolowanym uwalnianiu wapnia w komórkach mięśniowych w odpowiedzi na czynniki wyzwalające. Może być indukowane zarówno przez intensywny wysiłek fizyczny, jak i niektóre środki anestetyczne. U greyhoundów opisywano pojedyncze przypadki hipertermii złośliwej związanej z wysiłkiem lub znieczuleniem ogólnym. Objawy obejmują gwałtowny wzrost temperatury ciała, sztywność mięśni, przyspieszenie akcji serca, zaburzenia oddychania oraz w ciężkich przypadkach rozpad mięśni (rabdomiolizę) i niewydolność wielonarządową. Stan ten wymaga natychmiastowej interwencji weterynaryjnej i intensywnego leczenia. Ze względu na rzadkość występowania u tej rasy, wiedza na temat predyspozycji genetycznych pozostaje ograniczona, jednak przypadki opisane w literaturze wskazują na konieczność zachowania ostrożności podczas znieczulenia oraz intensywnego wysiłku u podatnych osobników.
Zaburzenia neurologiczne
Padaczka idiopatyczna: dziedziczne napady drgawkowe): jest to przewlekła choroba neurologiczna charakteryzująca się nawracającymi napadami padaczkowymi, które nie są spowodowane innymi chorobami mózgu ani zaburzeniami metabolicznymi. U greyhoundów mogą występować zarówno napady uogólnione, obejmujące całe ciało i przebiegające z utratą przytomności, jak i napady częściowe, dotyczące tylko określonych grup mięśni lub powodujące nietypowe zachowania. Podczas napadu mogą występować drgawki, ślinotok, utrata kontroli nad oddawaniem moczu i kału, dezorientacja oraz przejściowe zaburzenia świadomości. Rozpoznanie padaczki idiopatycznej opiera się na wykluczeniu innych przyczyn napadów, takich jak choroby metaboliczne, zatrucia czy zmiany strukturalne w mózgu. Choroba ma zwykle charakter przewlekły i wymaga długotrwałego leczenia przeciwpadaczkowego. Odpowiednio dobrana terapia pozwala u większości psów skutecznie ograniczyć częstość i nasilenie napadów.
Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu greyhoundów: jest to rzadka, ciężka choroba neurologiczna występująca głównie u młodych greyhoundów w wieku od 4 do 18 miesięcy. Schorzenie ma postać nieropnego zapalenia mózgu i opon mózgowo-rdzeniowych, a wyniki badań sugerują jego autoimmunologiczne podłoże. Oznacza to, że układ odpornościowy psa błędnie rozpoznaje własne tkanki układu nerwowego jako obce i inicjuje przeciwko nim reakcję zapalną, prowadząc do postępującego uszkodzenia mózgu. Objawy kliniczne mogą pojawiać się nagle lub rozwijać się stopniowo. Najczęściej obserwuje się przechylenie głowy, chodzenie po okręgu, zaburzenia równowagi i koordynacji ruchowej (ataksję), osłabienie, niedowłady, trudności z poruszaniem się, zaleganie w pozycji leżącej oraz zaburzenia widzenia prowadzące nawet do ślepoty. W miarę postępu choroby stan neurologiczny psa zwykle ulega pogorszeniu. Badania histopatologiczne wykazują charakterystyczne zmiany zapalne obejmujące przede wszystkim korę mózgową, w tym nacieki komórek zapalnych wokół naczyń krwionośnych (tzw. okołonaczyniowe mankiety zapalne) oraz glejozę, czyli rozrost komórek glejowych będący reakcją tkanki nerwowej na uszkodzenie. Analizy ekspresji genów dodatkowo wspierają teorię autoimmunologicznego mechanizmu rozwoju choroby. Rokowanie jest niekorzystne. Dotychczas nie opracowano skutecznego leczenia przyczynowego, a dostępne metody terapeutyczne mają ograniczoną skuteczność. Ze względu na postępujący charakter schorzenia i ciężkie uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego choroba często prowadzi do znacznego pogorszenia jakości życia, a w wielu przypadkach kończy się śmiercią lub koniecznością podjęcia decyzji o eutanazji zwierzęcia.
Dotyczące układu kostno-stawowego
Choroba zwyrodnieniowa stawów: jest przewlekłym, postępującym schorzeniem układu ruchu, w którym dochodzi do stopniowej degeneracji chrząstki stawowej, przebudowy kości podchrzęstnej oraz rozwoju wtórnego stanu zapalnego w obrębie stawu. Proces ten prowadzi do utraty prawidłowej funkcji stawu, ograniczenia jego ruchomości oraz przewlekłego bólu. Objawy kliniczne obejmują kulawiznę o różnym nasileniu, sztywność po odpoczynku, niechęć do ruchu, trudności ze wstawaniem oraz spadek aktywności fizycznej. U greyhoundów choroba może rozwijać się wtórnie do wcześniejszych urazów ortopedycznych związanych z intensywnym wysiłkiem lub procesem starzenia. Leczenie ma charakter objawowy i obejmuje kontrolę masy ciała, odpowiednio dobraną aktywność fizyczną, rehabilitację oraz stosowanie leków przeciwzapalnych i przeciwbólowych. W internetowym badaniu zdrowia greyhoundów chorobę zwyrodnieniową stawów zgłoszono u około 17,5% psów.
Choroba kości trzeszczkowych: jest schorzeniem ortopedycznym obserwowanym przede wszystkim u greyhoundów wyścigowych. Dotyczy niewielkich kości trzeszczkowych położonych przy stawach śródręczno-paliczkowych kończyn przednich, najczęściej drugiej i siódmej kości trzeszczkowej. W przebiegu choroby dochodzi do ich fragmentacji, czyli powstawania pęknięć i oddzielania się drobnych fragmentów kostnych, co prowadzi do przewlekłego stanu zapalnego oraz wtórnych zmian zwyrodnieniowych stawów. Objawy obejmują kulawiznę kończyny przedniej, ból podczas obciążania łapy oraz pogorszenie wydolności ruchowej. U niektórych psów objawy pojawiają się nagle po wysiłku, podczas gdy u innych rozwijają się stopniowo. Badania wskazują, że mniejsza liczba otworów naczyniowych w kościach trzeszczkowych może zwiększać ryzyko rozwoju choroby poprzez pogorszenie ich ukrwienia i zdolności do regeneracji.
Złamanie centralnej kości stępu: jest charakterystycznym urazem występującym przede wszystkim u greyhoundów wyścigowych. Schorzenie rozwija się w wyniku długotrwałego przeciążania kończyny i stopniowego gromadzenia się mikrouszkodzeń kostnych, które z czasem łączą się w większe pęknięcia prowadzące do pełnego złamania kości centralnej stępu. Zmiany najczęściej dotyczą prawej kończyny miednicznej, która podczas wyścigów jest zwykle bardziej obciążana jako zewnętrzna kończyna na zakrętach toru. Objawy obejmują nagłą, silną kulawiznę, ból, obrzęk okolicy stawu skokowego oraz całkowitą lub częściową niechęć do obciążania kończyny. Leczenie zazwyczaj wymaga interwencji chirurgicznej oraz długotrwałej rehabilitacji.
Zwyrodnieniowe zwężenie lędźwiowo-krzyżowe/zespół końskiego ogona: jest schorzeniem neurologiczno-ortopedycznym polegającym na zwężeniu kanału kręgowego w okolicy połączenia odcinka lędźwiowego i krzyżowego kręgosłupa. Powoduje ono ucisk korzeni nerwowych tworzących tzw. ogon koński (cauda equina), co prowadzi do przewlekłego bólu oraz postępujących zaburzeń neurologicznych. Objawy mogą obejmować bolesność okolicy lędźwiowo-krzyżowej, trudności przy wstawaniu, niechęć do skakania, osłabienie kończyn tylnych, zaburzenia koordynacji ruchowej oraz kulawiznę. W bardziej zaawansowanych przypadkach mogą występować zaburzenia oddawania moczu i kału. Rozpoznanie opiera się na badaniu neurologicznym oraz zaawansowanych badaniach obrazowych, takich jak rezonans magnetyczny lub tomografia komputerowa.
Choroba krążków międzykręgowych: jest schorzeniem kręgosłupa polegającym na uszkodzeniu lub przemieszczeniu materiału krążka międzykręgowego, który może uciskać rdzeń kręgowy lub korzenie nerwowe. Następstwem jest rozwój bólu oraz objawów neurologicznych o różnym nasileniu. Objawy kliniczne obejmują ból grzbietu lub szyi, niechęć do ruchu, szuranie pazurami po podłożu, zaburzenia koordynacji ruchowej, osłabienie kończyn, niedowłady, a w ciężkich przypadkach całkowity paraliż. Nasilenie objawów zależy od lokalizacji i stopnia ucisku struktur nerwowych. Leczenie może obejmować postępowanie zachowawcze lub chirurgiczne, w zależności od ciężkości zmian.
Zerwanie więzadła krzyżowego przedniego: jest jednym z najczęstszych urazów stawu kolanowego u psów, wskutek którego dochodzi do częściowego lub całkowitego uszkodzenia więzadła stabilizującego staw kolanowy. Skutkuje to jego niestabilnością i rozwojem wtórnych zmian zwyrodnieniowych. U greyhoundów zerwanie więzadła może mieć charakter urazowy i być związane z gwałtownymi przeciążeniami podczas biegu lub nagłymi zmianami kierunku ruchu. Objawy obejmują nagłą kulawiznę kończyny miednicznej, ból, ograniczenie ruchomości stawu oraz niechęć do obciążania chorej nogi. Nieleczona niestabilność prowadzi do postępującego zwyrodnienia stawu kolanowego i przewlekłego bólu. Leczeniem z wyboru jest zazwyczaj zabieg chirurgiczny połączony z odpowiednio prowadzoną rehabilitacją.
Dotyczące układu moczowego i płciowego
Stwardnienie tętnic nerkowych: u młodych, intensywnie trenowanych greyhoundów wyścigowych obserwuje się zmiany w obrębie tętnic nerkowych polegające na uszkodzeniu śródbłonka. Są one związane z działaniem sił hemodynamicznych, takich jak wysokie ciśnienie krwi oraz tzw. naprężenia ścinające (shear stress), wynikające z dużych prędkości przepływu krwi. Znaczenie kliniczne tych zmian nie jest do końca poznane i nie ustalono jednoznacznie ich związku z późniejszym rozwojem chorób nerek, jednak mogą one odzwierciedlać specyficzną adaptację organizmu tej rasy do intensywnego wysiłku fizycznego.
Przewlekłe kłębuszkowe zapalenie nerek: jest to choroba polegająca na stopniowym uszkodzeniu kłębuszków nerkowych – struktur odpowiedzialnych za filtrację krwi. Proces ten prowadzi do postępującego pogorszenia funkcji nerek, zaburzeń filtracji oraz w konsekwencji do rozwoju przewlekłej choroby nerek. Zmiany mogą rozwijać się przez długi czas bez wyraźnych objawów klinicznych, a ich wykrycie często następuje dopiero w bardziej zaawansowanym stadium. W jednym z badań przewlekłą chorobę nerek stwierdzono mikroskopowo podczas sekcji u 6,9% greyhoundów, natomiast w grupie psów powyżej 7,5 roku życia odsetek ten wzrastał aż do 64%. Nie oceniono jednak jednoznacznie związku tych zmian z objawami klinicznymi ani z występowaniem azotemii. Według danych Dorna greyhoundy mają około 5,42 razy wyższe ryzyko rozwoju chorób nerek w porównaniu do innych ras psów. Choroba może przebiegać skrycie przez długi czas, dlatego istotne znaczenie ma regularne monitorowanie parametrów nerkowych, szczególnie u starszych psów tej rasy.
Skłonność do chorób nowotworowych
Kostniakomięsak: jest to złośliwy nowotwór kości wywodzący się z komórek tkanki kostnej, charakteryzujący się agresywnym wzrostem miejscowym oraz wysokim potencjałem do przerzutów, szczególnie do płuc. U greyhoundów najczęściej lokalizuje się w kościach kończyn, gdzie powoduje postępującą destrukcję tkanki kostnej, silny ból oraz kulawiznę narastającą w czasie. W badaniach populacyjnych u tej rasy obserwowano różne lokalizacje zmian, przy czym najczęściej zajętą kością był bliższy odcinek kości ramiennej, a także dalsze odcinki kości promieniowej, bliższy i dalszy odcinek kości piszczelowej oraz kość udowa. Średni wiek zachorowania wynosił około 9,9 roku. Leczenie ma najczęściej charakter radykalny i obejmuje amputację kończyny oraz chemioterapię, jednak rokowanie pozostaje ostrożne.
Chłoniak/chłoniak złośliwy: jest to nowotwór układu chłonnego wywodzący się z limfocytów B lub T, który może obejmować zarówno węzły chłonne, jak i narządy wewnętrzne. Przebieg choroby jest zróżnicowany i zależy od postaci klinicznej oraz typu komórek nowotworowych. Objawy mogą obejmować powiększenie węzłów chłonnych, apatię, spadek masy ciała, osłabienie, zaburzenia apetytu oraz objawy związane z zajęciem narządów wewnętrznych, takich jak wątroba, śledziona czy przewód pokarmowy. W niektórych przypadkach może występować postać skórna (mycosis fungoides). W internetowym badaniu zdrowia greyhoundów częstość występowania chłoniaka wynosiła około 1,1%.
Naczyniakomięsak: jest to wyjątkowo agresywny nowotwór wywodzący się z komórek śródbłonka naczyń krwionośnych, najczęściej obejmujący śledzionę, wątrobę, serce lub szpik kostny. Choroba przez długi czas może przebiegać skrycie, a pierwszym objawem bywa nagłe pogorszenie stanu ogólnego związane z krwotokiem wewnętrznym wynikającym z pęknięcia guza. U greyhoundów obserwuje się zwiększone ryzyko występowania zarówno postaci trzewnych, jak i pozatrzewnych naczyniakomięsaków oraz naczyniaków w porównaniu do innych ras. Objawy kliniczne obejmują osłabienie, bladość błon śluzowych, omdlenia, powiększenie brzucha oraz objawy wstrząsu. Rokowanie jest bardzo ostrożne, a choroba często rozpoznawana jest w zaawansowanym stadium. W badaniach ankietowych częstość występowania wynosiła około 1,1%.
Inne choroby
U greyhoundów odnotowano także: brachygnatyzm, wnętrostwo, niedobór czynnika VIII, rozszerzenie i skręt żołądka, przełyk olbrzymi, niedorozwój nerwu wzrokowego, jałowa martwica chrzęstno-kostna stawu kolanowego i barkowego, rozszczep kręgosłupa, choroba von Willebranda.
Fundacja Ochrony Zwierząt Vet-Alert zapewnia opiekę weterynaryjną potrzebującym zwierzętom.
Żywienie i pielęgnacja
Pielęgnacja
Pielęgnacja sierści: krótka, cienka i przylegająca sierść greyhounda jest bardzo łatwa w utrzymaniu, jednak wymaga regularnej pielęgnacji, aby usunąć martwe włosy i utrzymać skórę w dobrej kondycji.
- Czesanie: sierść należy szczotkować 1–2 razy w tygodniu, najlepiej gumową rękawicą lub miękką szczotką, co pomaga usunąć martwe włosy, pobudzić krążenie skóry i poprawić jej kondycję.
- Strzyżenie i trymowanie: greyhound nie wymaga ani strzyżenia, ani trymowania, ponieważ jego naturalna, krótka sierść nie ulega filcowaniu i nie wymaga modelowania.
- Kąpiele: kąpiele powinny być wykonywane tylko w razie potrzeby, z użyciem łagodnych szamponów dla psów, aby nie naruszyć delikatnej skóry i naturalnej bariery ochronnej.
Pielęgnacja zębów: zęby należy szczotkować codziennie, aby zapobiec odkładaniu się kamienia nazębnego, paradontozie i nieświeżemu zapachowi z pyszczka.
Pielęgnacja uszu: greyhound ma małe, cienkie uszy typu „różyczka” (półstojące, załamane do tyłu), które są dobrze wentylowane, jednak wymagają regularnej kontroli i okresowego czyszczenia, aby zapobiec gromadzeniu się woskowiny i ewentualnym infekcjom.
Pielęgnacja oczu: oczy należy regularnie kontrolować i w razie potrzeby przemywać letnią przegotowaną wodą lub specjalnym preparatem, aby zapobiec podrażnieniom i usuwać zanieczyszczenia.
Pielęgnacja pazurów: pazury należy regularnie skracać, ponieważ u tej rasy często nie ścierają się naturalnie w wystarczającym stopniu, co może prowadzić do dyskomfortu i problemów z poruszaniem się.
Żywienie
- Wymaga zbilansowanej, pełnoporcjowej karmy, która zaspokoi jego potrzeby i będzie dostosowana do wieku i trybu życia.
- Może mieć nadmierny apetyt, dlatego należy kontrolować ilość spożywanej karmy i wagę psa.
- Można stosować gotowe karmy komercyjne lub żywić go w sposób tradycyjny.
- Greyhound opis rasy, charakter i zdrowie.
Ciekawostki o rasie
- Greyhoundy to najszybsze psy na świecie, zdolne osiągnąć prędkość blisko 70 km/h dzięki aerodynamicznej sylwetce i nieproporcjonalnie dużemu sercu.
- Mimo wyścigowego rodowodu i sprinterskich możliwości, w domu są wyjątkowo spokojne i leniwe, przez co często zyskują żartobliwy przydomek „najszybszych kanapowców świata”.
- Synonimy nazw rasy: chart angielski, English Greyhound
- Rejestry: AKC, UKC, FCI, CKC, KCGB (Związek Kynologiczny Wielkiej Brytanii), ANKC (Australian National Kennel Club), NKC (National Kennel Club).
Greyhound opis rasy, charakter i zdrowie – opracowane na podstawie:
- Ackerman L. The Genetic Connection: A Guide to Health Problems in Purebred Dogs. Second edition. AAHA Press; 2011.
- Bell JS, Cavanagh KE, Tilley LP, Smith FW. Veterinary medical guide to dog and cat breeds. Jackson, Wyoming. Teton New Media; 2012.
- Gough A, Thomas A. Breed Predispositions to Disease in Dogs and Cats. 2nd Edition. Wiley-Blackwell; 2010.
- Crook A, Dawson S, Cote E, MacDonald S, Berry J. Canine Inherited Disorders Database [Internet]. University of Prince Edward Island. 2011.
- Breed Specific Health Concerns [Internet]. American Kennel Club Canine Health Foundation, Inc. [cited 2013 Apr 11]. Available from: http:/www.akcchf.org/canine-health/breed-specific-concerns/
- Lowell Ackerman Pet-specific care for the veterinary team
- Wybrane wrodzone wady rozwojowe i choroby dziedziczne u psów i kotów pod redakcją prof. dr hab. Antoniego Schollenbergera
- Kompendium lekarza weterynarii i hodowcy. Psy Rasowe pod redakcją Michała Ceregrzyna
- https://ofa.org/chic-programs/browse-by-breed/
- https://www.acvo.org/
- https://abga.club/about-the-breed/health-research/



