Epagneul breton (brittany) jaki jest i na co choruje
O czym przeczytasz w artykule:
Epagneul breton (brittany) jaki jest i na co choruje?
Waga: ♀14-18 kg ♂14-18 kg | Wysokość w kłębie: ♀46-51 cm ♂47-52 cm
Średnia długość życia: 10-12 lat | Dojrzałość: 18 m-cy | Początek starzenia: 6 lat | Maksymalna długość życia: 16 lat
Dostępne badania genetyczne: hipertermia złośliwa (Malignant Hyperthermia MH), mielopatia zwyrodnieniowa (Degenerative Myelopathy DM), chondrodysplazja i chondrodystrofia (Chondrodysplasia CDPA and -dystrophy CDDY and IVDD risk), hiperurikozuria (Hyperuricosuria SLC), postępujący zanik siatkówki (Progressive retinal atrophy prcd-PRA), niedobór C3 (C3-deficiency C3), krótki ogon (Brachyuria/Stumpy-tail)
Badania przed dopuszczeniem do hodowli (zalecenia OFA, certyfikat CHIC)
Wymagane badania obejmują:
- badanie rentgenowskie stawów biodrowych (w kierunku dysplazji bioder),
- badanie okulistyczne CERF (Canine Eye Registration Foundation) w kierunku dziedzicznych chorób oczu – wykonywane co roku u psów w wieku 2-8 lat,
oraz jedno z poniższych badań (do wyboru):
- badanie rentgenowskie stawów łokciowych (w kierunku dysplazji łokci),
- ocena rzepki
- pełny profil tarczycowy, w tym oznaczenie autoprzeciwciał tarczycowych, które mogą wskazywać na autoimmunologiczne zapalenie tarczycy,
- badanie kardiologiczne w celu wykrycia wad wrodzonych lub nabytych serca.
Epagneul breton (brittany) w skrócie
Zalety
- Bardzo przywiązany do opiekunów i nastawiony na współpracę
- Inteligentny, chętny do nauki i pracy
- Pełen energii, radosny i aktywny
- Łagodny i przyjazny wobec ludzi, w tym dzieci
- Wszechstronny – sprawdza się w łowiectwie, sporcie i jako pies rodzinny
- Stosunkowo łatwy w codziennej pielęgnacji
Wady
- Wymaga dużej ilości ruchu i zajęć umysłowych
- Źle znosi długą samotność, może mieć skłonność do lęku separacyjnego
- Silny instynkt łowiecki może utrudniać spacery bez smyczy
- Nie jest odpowiedni dla osób mało aktywnych
- Może być nadpobudliwy przy braku odpowiedniej stymulacji
- Wymaga konsekwentnego, ale łagodnego prowadzenia
Wygląd epagneul bretona
Epagneul breton to pies średniej wielkości, harmonijnie zbudowany i wyraźnie atletyczny, stworzony do szybkiej i wytrzymałej pracy w terenie. Jego sylwetka jest krótka i proporcjonalna, z wyraźnie zaznaczoną linią grzbietu i dobrze umięśnionym ciałem, które łączy siłę z dużą zwrotnością i elegancją ruchu. Ogólnie sprawia wrażenie psa energicznego i czujnego, bez ciężkości czy przesadnej masywności, typowej raczej dla większych wyżłów kontynentalnych.
Głowa epagneul bretona jest harmonijna, sucha i proporcjonalna do tułowia, z lekko zaokrągloną czaszką i umiarkowanie zaznaczonym stopem. Pysk jest prosty, średniej długości, zakończony dobrze wykształconą truflą nosową, której kolor harmonizuje z umaszczeniem. Oczy są duże, lekko owalne, osadzone dość szeroko, o inteligentnym, łagodnym i uważnym wyrazie, typowym dla rasy silnie nastawionej na współpracę z człowiekiem. Uszy są wysoko osadzone, krótkie w porównaniu do innych psów typu spaniel, trójkątne, opadające płasko przy głowie i porośnięte delikatnie falującym włosem.
Szyja jest średniej długości, sucha i umięśniona, bez podgardla, płynnie przechodząca w dobrze ukształtowane barki. Tułów jest krótki i zwarty, z prostym, mocnym grzbietem oraz lekko opadającym zadem. Klatka piersiowa jest głęboka, sięgająca do łokci, o dobrze wysklepionych żebrach, co zapewnia dużą wydolność oddechową podczas intensywnej pracy. Kończyny są proste, suche i dobrze umięśnione, z wyraźnie zaznaczonymi kątami, umożliwiającymi długi, swobodny wykrok i dynamiczne odbicie. Łapy są zwarte, o lekko owalnym kształcie, z mocnymi opuszkami, przystosowane do pracy na trudnym, zróżnicowanym terenie. Ogon może być naturalnie krótki lub długi; jeśli długi, noszony jest poziomo lub lekko opadająco, nigdy zawinięty nad grzbietem.
Szata epagneul bretona jest delikatna, niezbyt długa, prosta lub lekko falista, nigdy szorstka ani kędzierzawa, z umiarkowanym piórem na kończynach i ogonie. Umaszczenie występuje najczęściej w kombinacjach bieli z pomarańczowym, wątrobianym lub czarnym, często z dereszem lub cętkowaniem. Ruch epagneul bretona jest lekki, szybki i elastyczny, z doskonałą koordynacją i wyraźną dynamiką, co w pełni odzwierciedla jego temperament psa myśliwskiego – energicznego, wytrwałego i zawsze gotowego do pracy. Epagneul breton (brittany) jaki jest i na co choruje.
Charakter epagneul bretona
Epagneul breton (brittany) jaki jest i na co choruje? Epagneul breton to rasa o wyjątkowo przyjaznym, żywym i zrównoważonym charakterze, łącząca dużą inteligencję, wrażliwość oraz silną potrzebę współpracy z człowiekiem. Są to psy otwarte, pogodne i bardzo kontaktowe, które szybko nawiązują więź ze swoim opiekunem i chętnie uczestniczą w życiu rodziny.
W przeciwieństwie do ras stróżujących nie wykazują nadmiernej czujności wobec obcych, a ich naturalna ufność i łagodność sprawiają, że zazwyczaj są przyjazne również wobec nieznajomych. Epagneul breton wyróżnia się wysoką motywacją do pracy i nauki, dzięki czemu jest rasą stosunkowo łatwą w szkoleniu, szczególnie przy wykorzystaniu metod opartych na pozytywnym wzmocnieniu.
Jednocześnie jest to pies wrażliwy emocjonalnie, źle reagujący na surowe traktowanie, presję czy brak konsekwencji, dlatego najlepiej rozwija się przy spokojnym, cierpliwym i zaangażowanym przewodniku. Rasa ta cechuje się ogromną energią i silnym instynktem łowieckim, co przekłada się na potrzebę regularnej aktywności fizycznej i umysłowej. Epagneul breton źle znosi monotonię i bezczynność, a niewystarczająca ilość ruchu może prowadzić do frustracji i zachowań problemowych.
W pracy jest pasjonatem – szybkim, wytrwałym i skoncentrowanym, zdolnym do samodzielnego podejmowania decyzji w terenie, a jednocześnie uważnie reagującym na sygnały przewodnika. W warunkach domowych pozostaje czułym, delikatnym i wesołym towarzyszem, dobrze odnajdującym się w rodzinach z dziećmi oraz w otoczeniu innych zwierząt, pod warunkiem właściwej socjalizacji. Ze względu na silne przywiązanie do ludzi nie lubi długiej samotności i najlepiej czuje się tam, gdzie może być aktywnym uczestnikiem codziennego życia, łącząc rolę psa użytkowego z funkcją oddanego i radosnego kompana.
Najlepszy dom dla epagneul bretona
Epagneul breton najlepiej odnajduje się w domu, w którym może prowadzić aktywny tryb życia i pozostawać w stałym kontakcie z człowiekiem. Idealnym środowiskiem jest dom z ogrodem, dający psu możliwość swobodnego poruszania się i rozładowania energii, jednak sam ogród nigdy nie zastąpi codziennych spacerów, treningów i wspólnych aktywności z opiekunem. Rasa ta może mieszkać również w mieszkaniu, nawet w bloku, pod warunkiem że opiekun jest osobą bardzo aktywną i konsekwentnie zapewnia psu odpowiednią ilość ruchu, pracy umysłowej i zajęć angażujących instynkt łowiecki.
Bez regularnej aktywności epagneul breton szybko się nudzi, co może prowadzić do nadpobudliwości, niszczenia przedmiotów lub problemów behawioralnych. Psy tej rasy źle znoszą długotrwałą samotność, ponieważ silnie przywiązują się do ludzi i potrzebują bliskiego kontaktu z opiekunem, dlatego nie są dobrym wyborem dla osób pracujących wiele godzin poza domem bez możliwości zapewnienia psu opieki lub aktywności w ciągu dnia. Epagneul breton bardzo dobrze odnajduje się w rodzinach z dziećmi, jest łagodny, wesoły i chętny do wspólnej zabawy, a przy odpowiedniej socjalizacji potrafi być cierpliwym i delikatnym towarzyszem także dla młodszych domowników. Zawsze jednak warto nadzorować kontakt psa z małymi dziećmi, głównie ze względu na jego żywiołowy temperament i dużą potrzebę ruchu.
Dla osób starszych lub z niepełnosprawnościami rasa ta może być wyzwaniem, jeśli nie mają one wsparcia w codziennej opiece, ponieważ epagneul breton wymaga regularnych, długich spacerów, aktywności fizycznej i zaangażowania w szkolenie. Najlepszy dom dla tego psa to taki, w którym opiekunowie prowadzą aktywny tryb życia, lubią spędzać czas na świeżym powietrzu i traktują psa jako pełnoprawnego członka rodziny. Epagneul breton nie nadaje się do życia w izolacji ani do roli psa „ogrodowego” – najlepiej czuje się tam, gdzie może łączyć intensywną aktywność z bliską, codzienną relacją z człowiekiem. Epagneul breton (brittany) jaki jest i na co choruje?
Wzorzec: epagneul breton FCI Standard N° 95 / 15.05.2012
EPAGNEUL BRETON (BRITTANY) JAKI JEST I NA CO CHORUJE?
- Pochodzenie: Francja
- Użytkowość: Wyżeł, pies do towarzystwa
- Klasyfikacja FCI: Grupa 7 – Wyżły Sekcja 1 – Wyżły kontynentalne 1.2. Typ „spaniel”, próby pracy są wymagane
- Możliwość zakupu w Polsce: tak
- Cena psa z rodowodem FCI: 3500-7000 zł
FUNDACJA VET-ALERT
WESPRZYJ NASZĄ DZIAŁALNOŚĆ
Epagneul breton - skąd pochodzi - historia rasy
Epagneul breton (brittany) jaki jest i na co choruje? Epagneul breton, znany szerzej jako brittany (lub dawniej brittany spaniel), to francuska rasa psa myśliwskiego o niezwykle bogatej historii, sięgającej korzeniami tradycji polowań w zachodniej Francji. Psy typu bretońskiego pojawiały się już na malowidłach i gobelinach z XVII wieku, przedstawiających psy pracujące przy polowaniach na ptactwo, co świadczy o ich długotrwałym użytkowaniu w lokalnej kulturze łowieckiej.
Rasa wykształciła się w regionie Bretanii, gdzie przez wiele pokoleń miejscowi myśliwi selekcjonowali psy o najlepszych predyspozycjach do pracy w terenie – szybkości, węchu, zwinności i wszechstronności w polowaniu na ptaki, co czyniło je niezastąpionymi towarzyszami łowów na drobną zwierzynę. Początkowo psy te funkcjonowały bez formalnych standardów, jednak ich popularność rosła, aż pod koniec XIX i na początku XX wieku zaczęto je organizować w ramach hodowli i wystaw. Projekt pierwszego wzorca rasy powstał w Nantes w 1907 roku, a w 1908 roku został on oficjalnie przyjęty podczas zgromadzenia plemiennego klubu w Loudéac, co dało początek zorganizowanej hodowli epagneul breton o naturalnie krótkim ogonie.
Rasa ta, choć nadal użytkowa w pracy polowej, szybko zyskała uznanie jako pies wszechstronny łączący cechy spaniela i wyżła, co przyczyniło się do jej rozwoju i rozpowszechnienia poza granicami Francji. Do Stanów Zjednoczonych epagneul breton trafił około 1931 roku, a tamtejszy American Kennel Club (AKC) zarejestrował rasę w 1934 roku, początkowo pod nazwą brittany spaniel, którą w 1982 roku skrócono do brittany.
Międzynarodowa Federacja Kynologiczna (FCI) uznała rasę i oficjalnie zatwierdziła jej wzorzec 19 listopada 1954 roku, a obowiązujący wzorzec FCI został opublikowany 25 marca 2003 roku. Ponadto w 2002 roku United Kennel Club (UKC) w USA oficjalnie rozdzielił epagneul breton jako odrębną rasę, odróżniając ją od amerykańskiej linii brittany, co podkreśliło jej unikalne cechy i zgodność z francuskim standardem.
Użytkowość rasy
Epagneul breton to wszechstronna rasa myśliwska, która od pokoleń była ściśle związana z polowaniami na ptactwo w zachodniej Francji. Początkowo wykorzystywany jako pies do wystawiania i aportowania zwierzyny, szczególnie ptaków łownych, wyróżniał się doskonałym węchem, szybkością oraz umiejętnością pracy zarówno na otwartych terenach, jak i w gęstych zaroślach.
Dzięki swojej inteligencji, wytrzymałości i łatwości szkolenia szybko zyskał opinię psa niezwykle efektywnego w pracy polowej, zdolnego do samodzielnego podejmowania decyzji, a jednocześnie ściśle współpracującego z przewodnikiem. Epagneul breton sprawdza się w różnych formach łowiectwa – jako pies wystawiający, aportujący oraz tropiący postrzałki, a jego naturalna pasja do pracy i chęć zadowolenia człowieka czynią go bardzo uniwersalnym pomocnikiem myśliwego.
Współcześnie rasa ta jest ceniona nie tylko przez myśliwych, ale również jako aktywny pies rodzinny, który dobrze odnajduje się w sportach kynologicznych, takich jak obedience, agility czy tropienie użytkowe. Jego zrównoważony charakter, wysoka motywacja do współpracy oraz wrażliwość na sygnały przewodnika sprawiają, że bywa także wykorzystywany w pracy terapeutycznej i jako pies wspierający.
Epagneul breton to pies o ogromnej potrzebie ruchu i pracy umysłowej, który najlepiej funkcjonuje w aktywnym środowisku, gdzie może realizować swoje naturalne instynkty łowieckie i użytkowe, pozostając jednocześnie oddanym i przyjaznym towarzyszem człowieka. Epagneul breton (brittany) jaki jest i na co choruje.
Predyspozycje rasy epagneul breton do chorób
Ogólne informacje zdrowotne
Epagneul breton to rasa generalnie uznawana za zdrową i odporną, jednak jak większość psów użytkowych może być predysponowana do niektórych chorób dziedzicznych, takich jak dysplazja stawów biodrowych, schorzenia oczu czy zaburzenia pracy tarczycy.
Choroby zębów
Jaki jest i na co choruje epagneul breton? Choroby zębów to jeden z najczęstszych problemów przewlekłych u zwierząt domowych, które nie mają regularnie szczotkowanych zębów. Na zębach początkowo zalegają resztki jedzenia, następnie na widocznych częściach zębów odkłada się kamień nazębny i prowadzi do infekcji dziąseł i korzeni zębów.
Jeśli nie zapobiegniesz chorobom zębów na początku regularnie usuwając resztki jedzenia, to trzeba będzie leczyć bardziej zaawansowane stadia choroby, co będzie Ciebie znacznie droższe. W ciężkich przypadkach pies może stracić zęby, a w wyniku przewlekłej infekcji zębów jest narażony na uszkodzenie narządów wewnętrznych. Poza tym, będzie milszym towarzyszem, jeśli nie powala wszystkich swoim śmierdzącym psim oddechem!
Infekcje
Epagneul breton (brittany) jaki jest i na co choruje? Epagneul bretony są podatne na infekcje bakteryjne i wirusowe – tak samo, jak psy innych ras.
Najważniejsze choroby zakaźne to: z parwowiroza, wścieklizna i nosówka. Wielu z tych infekcji można zapobiec poprzez szczepienia, które powinny być dostosowane do chorób występujących w danym regionie, wieku i innych czynników.
Otyłość
Otyłość może być poważnym problemem zdrowotnym u epagneul bretonów. Jest to poważna choroba, która może powodować lub nasilać problemy ze stawami, zaburzenia metaboliczne i trawienne, powodować ból i sprzyjać chorobom serca.
Chociaż kuszące jest dawać jedzenie za każdym, gdy pupil popatrzy na ciebie błagalnie, pamiętaj, że lepiej jest go przytulić lub zabrać na spacer niż po kryjomu dokarmiać. On poczuje się lepiej i Ty też!
Pasożyty
Epagneul breton narażony jest na pasożyty wewnętrzne i zewnętrzne, takie jak: tęgoryjce, glisty, nicienie sercowe, włosogłówki, pchły, kleszcze i inne. Niektóre z tych pasożytów mogą zostać przeniesione na Ciebie lub członka Twojej rodziny i stanowią poważny problem dla wszystkich.
W przypadku psa pasożyty te mogą powodować ból, dyskomfort, a nawet śmierć, dlatego ważne jest, regularne badanie i profilaktyczne odrobaczanie.
Kastracja
Kastracja to chirurgiczne usunięcie jajników i zwykle macicy u samic, a u samców chirurgiczne usunięcie jąder. Kastracja zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia niektórych rodzajów nowotworów i eliminuje możliwość zajścia w ciążę przez zwierzę lub spłodzenia niechcianych szczeniąt.
Wykonanie tej operacji pozwala wykorzystać sytuację, gdy zwierzę jest w znieczuleniu, aby zidentyfikować i zaradzić niektórym chorobom, które mogą się w przyszłości rozwinąć, np. prześwietlenie stawów lub usunięcie przetrwałego zęba.
Zdrowie
Epagneul breton to rasa generalnie uznawana za zdrową i odporną, jednak jak większość psów użytkowych może być predysponowana do niektórych chorób dziedzicznych, takich jak dysplazja stawów biodrowych, schorzenia oczu czy zaburzenia pracy tarczycy.
Charakterystyczne cechy fizjologiczne
Brak
Nadwrażliwość na leki
Brak
Choroby dziedziczne
Dysplazja stawów biodrowych DSB: to dziedziczna, wielogenowa choroba rozwojowa stawu biodrowego, charakteryzująca się niewłaściwym dopasowaniem głowy kości udowej do panewki miednicznej. Skutkiem tej nieprawidłowości jest mechaniczna niestabilność stawu, prowadząca do mikrourazów, postępujących zmian zwyrodnieniowych oraz przewlekłego stanu zapalnego. Objawy kliniczne obejmują sztywność kończyn miednicznych, trudności przy wstawaniu i poruszaniu się, niechęć do aktywności fizycznej oraz dolegliwości bólowe, nasilające się po wysiłku lub w niskich temperaturach.
Dysplazja stawów łokciowych: wielogenowe, dziedziczne schorzenie, dotyczące stawów łokciowych polegające na nieprawidłowym wykształceniu powierzchni stawowych. Dysplazja może powodować ból, sztywność stawów i kulawiznę. Towarzyszący mu stan zapalny może prowadzić do zwyrodnienia tych stawów.
Niedobór dopełniacza: to rzadki defekt genetyczny dziedziczony w sposób autosomalny recesywny, klinicznie objawiający się zwiększoną podatnością na infekcje oraz występowaniem błoniastego kłębuszkowego zapalenia nerek (glomerulonephritis). Psy z tą wadą genetyczną mogą częściej chorować na infekcje bakteryjne i wirusowe, a uszkodzenie nerek prowadzi do przewlekłej niewydolności nerkowej, białkomoczu i zaburzeń równowagi elektrolitowej. Diagnoza opiera się na badaniach genetycznych oraz analizie funkcji układu odpornościowego i parametrów nerkowych. Leczenie jest głównie wspomagające, obejmujące kontrolę infekcji, monitorowanie funkcji nerek oraz stosowanie odpowiedniej diety i terapii farmakologicznej w celu spowolnienia postępu choroby.
Rdzeniowy zanik mięśni: jest to choroba dziedziczona w sposób autosomalny dominujący, charakteryzująca się postępującym osłabieniem mięśni prowadzącym do paraliżu. Objawy choroby pojawiają się u psów młodszych niż 1 rok i prowadzą do zaników mięśni przykręgosłupowych oraz mięśni bliższych kończyn miednicznych. Choroba może powodować trudności w poruszaniu się, problemy z utrzymaniem równowagi oraz ograniczenie aktywności fizycznej. W celu diagnozy stosuje się badania genetyczne, a leczenie jest w dużej mierze objawowe, koncentrujące się na wsparciu funkcji ruchowych i kontroli bólu.
Rozszczep podniebienia: rzadki, autosomalny recesywny, całkowity rozszczep podniebienia został zidentyfikowany w hodowli badawczej. Jest to wrodzona wada rozwojowa powstająca w okresie płodowym na skutek niepełnego zrośnięcia się struktur szczękowo-podniebiennych. Objawy obejmują trudności w pobieraniu pokarmu, krztuszenie się, zahamowanie przyrostu masy ciała oraz nawracające infekcje górnych dróg oddechowych, w tym zapalenie płuc (pneumonia) wskutek aspiracji pokarmu. W ciężkich przypadkach dochodzi do zaburzeń rozwoju i niedożywienia szczenięcia. Leczenie wymaga chirurgicznej korekcji w młodym wieku. Rokowanie zależy od rozległości wady oraz momentu podjęcia terapii.
Zwichnięcie rzepki: to wielogenowa, dziedziczna, wrodzona wiotkość więzadeł rzepki, prowadząca do jej zwichnięcia, czyli przemieszczenia na stronę przyśrodkową lub boczną poza krawędź bloczka kości udowej. Objawia się kulawizną i bolesnością, może doprowadzić do zwyrodnienia stawu kolanowego. Zalecane jest leczenie chirurgiczne.
Predyspozycje do chorób
Dotyczące jamy ustnej i zębów
Kamień nazębny: choroby zębów to najczęstszy, chroniczny problem u zwierząt domowych, dotykający 80% wszystkich psów powyżej drugiego roku życia.
Dotyczące narządów zmysłów: wzrok
Dwurzędowość rzęs: wada rozwojowa, polegająca na obecności dodatkowego, podrażniającego rogówkę i spojówki, rzędu rzęs przy wewnętrznej krawędzi wolnego brzegu powiek. Rzęsy te mogą powodować wtórne owrzodzenia rogówki, prowadząc do bólu, łzawienia, mrużenia oczu oraz wtórnych infekcji. Leczeniem z wyboru jest usunięcie nieprawidłowych rzęs metodą krioterapii, elektroepilacji lub chirurgicznie.
Pierwotne zwichnięcie soczewki: występuje u psów rasy brittany z podwyższoną częstotliwością w porównaniu z innymi rasami. Zwichnięcie soczewki często prowadzi do jaskry wtórnej oraz w konsekwencji do ślepoty. Ryzyko wystąpienia choroby w porównaniu z innymi rasami jest wyższe o 4,23 razy. Ze względu na dziedziczny charakter tej wady CERF zaleca, aby psy z pierwotnym zwichnięciem soczewki nie były używane w hodowli. Choroba wymaga regularnej kontroli okulistycznej, a w przypadkach zaawansowanych może być konieczne leczenie chirurgiczne lub farmakologiczne w celu ochrony wzroku i kontroli ciśnienia wewnątrzgałkowego.
Przetrwała błona źreniczna: wada wrodzona, w której w dotkniętym oku znajdują się przetrwałe elementy płodowej błony źrenicznej, które nie ulegają normalnej regresji do 3. miesiąca życia. Pasma te mogą łączyć tęczówkę z tęczówką, tęczówkę z rogówką, tęczówkę z soczewką lub tworzyć skupiska w komorze przedniej. PPM łączące tęczówkę z rogówką, soczewką lub w formie rozległych błon mogą zaburzać widzenie, prowadząc m.in. do zmętnień rogówki, zniekształceń źrenicy i ograniczenia dopływu światła do siatkówki. W przypadku cocker spanieli angielskich, połączenia typu tęczówka–rogówka są szczególnie problematyczne, ponieważ powodują zmętnienie rogówki i mogą prowadzić do pogorszenia wzroku. Psy z przetrwałą błoną źreniczną w tych postaciach (tj. z zajęciem rogówki, soczewki lub skupiskami w komorze przedniej nie powinny być dopuszczane do hodowli, ponieważ wada ta może być dziedziczna.
Zaćma: to schorzenie polegające na zmętnieniu soczewki oka, które prowadzi do stopniowego pogorszenia wzroku, a w ciężkich przypadkach – do całkowitej ślepoty. U epagneul breton najczęściej występuje zaćma punktowa kory przedniej (anterior cortex punctate) oraz zaćma pośrednia kory tylnej (posterior cortex intermediate), rzadziej zdarzają się również zaćmy jądrowe i torebkowe. Z uwagi na potencjalne dziedziczenie choroby, CERF nie zaleca rozmnażania psów dotkniętych zaćmą, nawet jeśli zmiany są łagodne.
Dotyczące skóry
Toczeń skórny: jest to postać tocznia mająca najczęściej charakter pęcherzykowy, prowadząca do powstawania pierścieniowatych, wielokształtnych i wężowatych owrzodzeń skóry. Rozpoczyna się o w wieku dorosłym, a zmiany lokalizują się głównie w miejscach słabo owłosionych, takich jak okolice nosa, warg, uszu czy brzucha. Objawy szczególnie nasilają się w miesiącach letnich w wyniku ekspozycji na promieniowanie ultrafioletowe. Leczenie polega na stosowaniu leków immunosupresyjnych oraz ochronie skóry przed słońcem, w tym używaniu specjalnych kremów z filtrem UV przeznaczonych dla zwierząt.
Zapalenie ucha zewnętrznego: psy rasy epagneul breton wykazują zwiększoną predyspozycję do przewlekłych zapaleń ucha zewnętrznego. Według badań przeprowadzonych w Grecji ryzyko wystąpienia tej choroby u brittany jest 3,39 razy wyższe w porównaniu z innymi rasami. Predyspozycja ta wiąże się m.in. z opadającymi małżowinami usznymi, które ograniczają wentylację przewodu słuchowego i sprzyjają utrzymywaniu się wilgoci. Objawy mogą obejmować świąd, potrząsanie głową, zaczerwienienie, nieprzyjemny zapach oraz wydzielinę z ucha. Profilaktyka polega na regularnej kontroli i czyszczeniu uszu, szczególnie po kąpielach i aktywności w wodzie lub wysokiej trawie, a leczenie wymaga odpowiedniej diagnostyki i terapii uzależnionej od przyczyny stanu zapalnego.
Zaburzenia endokrynologiczne i metaboliczne
Niedoczynność tarczycy: choroba, w której organizm nie wytwarza wystarczającej ilości hormonów tarczycy. Objawy mogą obejmować suchość skóry i sierści, wypadanie włosów, podatność na inne choroby skóry, przyrost masy ciała, lękliwość, agresję lub inne zmiany w zachowaniu. U epagneul breton dominuje dziedziczne zapalenie tarczycy o podłożu autoimmunologicznym. Według danych Orthopedic Foundation for Animals (OFA), niedoczynność tarczycy występuje u 3,3% przebadanych osobników tej rasy. W badaniach prowadzonych na Michigan State University obecność przeciwciał skierowanych przeciwko tarczycy wykazano u 12% epagneul breton (wartość średnia dla wszystkich ras wynosi 7,5%).
Zaburzenia neurologiczne
Padaczka idiopatyczna: w rasie opisywana jest padaczka o charakterze dziedzicznym, objawiająca się napadami uogólnionymi lub częściowymi. Napady mogą mieć różne nasilenie – od krótkotrwałych epizodów zaburzeń świadomości po silne drgawki z utratą kontroli nad ciałem. Choroba wymaga długoterminowego leczenia farmakologicznego z zastosowaniem leków przeciwdrgawkowych, które w większości przypadków pozwalają na dobrą kontrolę objawów i poprawę jakości życia psa. Dziedziczna padaczka jest uznawana za istotny problem zdrowotny w rasie i powinna być brana pod uwagę w planach hodowlanych.
Zwyrodnienie rdzeniowo-móżdżkowe: chorobą dotyka starsze psy rasy epagneul breton, które wykazują wyraźne objawy neurologiczne związane z uszkodzeniem móżdżku i struktur rdzeniowo-opuszkowych. Klinicznie obserwuje się charakterystyczny, gwałtowny ruch kończyn piersiowych do przodu, przypominający „salutowanie”, nadmiernie wysokie unoszenie kończyn miednicznych (hipermetrię), ataksję móżdżkową oraz drżenia zamiarowe nasilające się podczas wykonywania ruchu. W stadium terminalnym psy poruszają się, pełzając w przykurczonej postawie kończyn piersiowych, z wyraźnym wyprostem szyi. Zmiany patologiczne ograniczają się do móżdżku, rdzenia przedłużonego oraz rdzenia kręgowego i obejmują rozlany zanik komórek Purkinjego z masywnym gromadzeniem neurofilamentów. Etiologia tego zespołu nie została dotychczas jednoznacznie ustalona, a leczenie ma charakter wyłącznie objawowy i paliatywny.
Dotyczące układu kostno-stawowego i mięśniowego
Niepełne kostnienie kłykcia kości ramiennej: jest to schorzenie ortopedyczne polegające na zaburzeniu prawidłowego kostnienia kłykcia kości ramiennej, co prowadzi do strukturalnego osłabienia kości w obrębie stawu łokciowego. W konsekwencji nawet stosunkowo niewielkie urazy, intensywna aktywność fizyczna lub codzienne obciążenia mogą skutkować pęknięciem lub złamaniem kłykcia. Problem ten ma podłoże dziedziczne, choć dotychczas nie ustalono jednoznacznego mechanizmu ani sposobu dziedziczenia. Objawy kliniczne najczęściej pojawiają się nagle i obejmują ostrą kulawiznę kończyny piersiowej, wyraźną bolesność w okolicy łokcia, niechęć do ruchu oraz ograniczenie obciążania chorej kończyny. Rozpoznanie opiera się na badaniach obrazowych, przy czym standardowe zdjęcie RTG może nie zawsze ujawniać zmiany, dlatego w wielu przypadkach zalecana jest tomografia komputerowa, pozwalająca na dokładną ocenę stopnia niepełnego kostnienia. Leczenie zazwyczaj ma charakter chirurgiczny i polega na stabilizacji kości oraz zapobieganiu dalszym uszkodzeniom stawu, a wczesne rozpoznanie ma kluczowe znaczenie dla rokowania i ograniczenia wtórnych zmian zwyrodnieniowych.
Skłonność do chorób nowotworowych
Nowotwory gruczołu mlekowego: nowotwory te stanowią istotny problem zdrowotny, a według danych Dorna ryzyko ich wystąpienia jest aż 28,43 razy wyższe w porównaniu z innymi rasami psów. Choroba ta dotyczy przede wszystkim niekastrowanych suk, zwłaszcza tych, które przynajmniej raz rodziły szczenięta. Rozwój nowotworów gruczołu mlekowego jest silnie związany z długotrwałym działaniem hormonów płciowych, dlatego brak wczesnej kastracji znacząco zwiększa ryzyko zachorowania. Objawy mogą obejmować obecność guzków lub zgrubień w obrębie listwy mlecznej, ból, owrzodzenia skóry oraz powiększenie węzłów chłonnych. Leczenie polega zazwyczaj na chirurgicznym usunięciu zmian, często w połączeniu z usunięciem węzłów chłonnych i kastracją. Postepowanie zabiegowe dzieli się na kilka etapów – w zależności od stanu psa, a rokowanie zależy od stopnia zaawansowania choroby i charakteru nowotworu. Wczesna kastracja oraz regularne badania kontrolne gruczołów mlekowych stanowią najskuteczniejszą formę profilaktyki.
Inne choroby
U epagneul bretonów oodnotowano: brachygnatyzm, wnętrostwo, niedobór czynnika VIII/hemofilia A, hiperlipidemia, oligodoncja, osteochondroza barku, prognatyzm, postępujący zanik siatkówki, dysplazja siatkówki, ubytek przegrody międzykomorowej serca oraz asymetria szczęki.
Fundacja Ochrony Zwierząt Vet-Alert zapewnia opiekę weterynaryjną potrzebującym zwierzętom.
Żywienie i pielęgnacja
Pielęgnacja
Pielęgnacja sierści: epagneul breton ma średniej długości, gładką lub lekko falującą sierść, która wymaga regularnego szczotkowania, aby usunąć martwe włosy i utrzymać skórę w dobrej kondycji.
- Czesanie: sierść nie jest wymagająca, jednak regularne szczotkowanie miękką szczotką lub gumową rękawicą pomaga utrzymać ją w dobrej kondycji, pobudza krążenie skóry i ogranicza kołtunienie.
- Strzyżenie i trymowanie: epagneul breton nie wymaga specjalistycznego trymowania; przycięcie włosów wokół łap i uszu oraz odświeżenie piór na kończynach jest wystarczające, aby pies wyglądał schludnie i estetycznie.
- Kąpiele: epagneul breton nie potrzebuje częstych kąpieli; mycie w razie potrzeby łagodnym szamponem dla psów wystarczy, by nie naruszyć naturalnej bariery ochronnej skóry.
Pielęgnacja zębów: zęby należy szczotkować codziennie, aby zapobiec odkładaniu się kamienia nazębnego, paradontozie i nieświeżemu zapachowi z pyszczka.
Pielęgnacja uszu: ze względu na opadające małżowiny, uszy epagneul bretona wymagają regularnej kontroli i czyszczenia specjalnym preparatem, co pomaga zapobiegać gromadzeniu się woskowiny, infekcjom i stanom zapalnym.
Pielęgnacja oczu: oczy powinny być regularnie przemywane letnią przegotowaną wodą lub specjalnym preparatem do higieny oczu, zwłaszcza jeśli pojawiają się wydzieliny lub zacieki. Pozwala to zapobiec podrażnieniom i infekcjom.
Pielęgnacja pazurów: pazury należy regularnie skracać (zazwyczaj co 3–4 tygodnie), zwłaszcza jeśli pies nie ściera ich naturalnie podczas spacerów po twardym podłożu. Zbyt długie pazury mogą powodować dyskomfort i zmieniać sposób chodzenia.
Żywienie
- Wymaga zbilansowanej, pełnoporcjowej karmy, która zaspokoi jego potrzeby i będzie dostosowana do wieku i trybu życia.
- Może mieć nadmierny apetyt, dlatego należy kontrolować ilość spożywanej karmy i wagę psa.
- Można stosować gotowe karmy komercyjne lub żywić go w sposób tradycyjny.
- Epagneul breton (brittany) jaki jest i na co choruje?
Dołącz do grupy świadomych opiekunów
Ciekawostki o rasie
- Epagneul Breton jest najmniejszym z wyżłów kontynentalnych, mimo że często bywa mylony ze spanielami.
- Wiele psów tej rasy rodzi się z naturalnie krótkim ogonem, co przez lata było jedną z cech wyróżniających rasę
- Synonimy nazw rasy: Brittany Spaniel, Brittany, Brittany Wiegref, French Brittany
- Rejestry: AKC, UKC, FCI, CKC, KCGB (Związek Kynologiczny Wielkiej Brytanii), ANKC (Australian National Kennel Club), NKC (National Kennel Club).
Epagneul Breton (brittany) jaki jest i na co choruje – opracowane na podstawie:
- Ackerman L. The Genetic Connection: A Guide to Health Problems in Purebred Dogs. Second edition. AAHA Press; 2011.
- Bell JS, Cavanagh KE, Tilley LP, Smith FW. Veterinary medical guide to dog and cat breeds. Jackson, Wyoming. Teton New Media; 2012.
- Gough A, Thomas A. Breed Predispositions to Disease in Dogs and Cats. 2nd Edition. Wiley-Blackwell; 2010.
- Crook A, Dawson S, Cote E, MacDonald S, Berry J. Canine Inherited Disorders Database [Internet]. University of Prince Edward Island. 2011.
- Breed Specific Health Concerns [Internet]. American Kennel Club Canine Health Foundation, Inc. [cited 2013 Apr 11]. Available from: http:/www.akcchf.org/canine-health/breed-specific-concerns/
- Lowell Ackerman Pet-specific care for the veterinary team
- Wybrane wrodzone wady rozwojowe i choroby dziedziczne u psów i kotów pod redakcją prof. dr hab. Antoniego Schollenbergera
- Kompendium lekarza weterynarii i hodowcy. Psy Rasowe pod redakcją Michała Ceregrzyna
- https://ofa.org/chic-programs/browse-by-breed/
- https://www.acvo.org/
- https://www.ceb-us.com/health
- https://epagneulbretonfoundation.org/health.html



