Niewiele rzeczy ma tak dramatyczny wpływ na jakość życia Twojego psa, jak prawidłowe funkcjonowanie jego oczu.

Pierwotna jaskra z zamkniętym kątem przesączania: to poważna choroba oczu występująca u charcików włoskich, która może prowadzić do trwałej utraty wzroku. Schorzenie polega na nagłym lub stopniowym wzroście ciśnienia wewnątrzgałkowego na skutek zablokowania odpływu cieczy wodnistej z oka. W przypadku tej postaci jaskry kąt przesączania w oku – czyli struktura odpowiedzialna za odprowadzanie cieczy – jest zbyt wąski lub całkowicie zamknięty, co uniemożliwia prawidłowy przepływ i powoduje wzrost ciśnienia. U charcika włoskiego choroba może rozwijać się bezobjawowo w początkowym stadium, a pierwsze zauważalne symptomy, takie jak zaczerwienienie oka, zmętnienie rogówki, rozszerzenie źrenicy czy niepokój psa spowodowany bólem, często pojawiają się dopiero w fazie ostrej. Wówczas dochodzi do gwałtownego wzrostu ciśnienia w gałce ocznej, który stanowi stan nagły wymagający natychmiastowej interwencji weterynaryjnej. Nieleczona jaskra prowadzi do uszkodzenia nerwu wzrokowego i nieodwracalnej ślepoty. Jaskra pierwotna z zamkniętym kątem ma podłoże genetyczne i dziedziczona jest najprawdopodobniej autosomalnie recesywnie. U charcików włoskich stwierdzono zwiększoną podatność na tę chorobę, dlatego zaleca się regularne badania okulistyczne, zwłaszcza u psów przeznaczonych do rozrodu. Wczesne wykrycie zmian anatomicznych w kącie przesączania, możliwe dzięki badaniom takim jak gonioskopia, pozwala na wdrożenie leczenia profilaktycznego i uniknięcie ciężkich powikłań. W zaawansowanych przypadkach konieczne jest leczenie farmakologiczne lub chirurgiczne w celu obniżenia ciśnienia w oku. 

Postępujący zanik siatkówki: to dziedziczna choroba oczu, która polega na stopniowej degeneracji fotoreceptorów siatkówki – najpierw pręcików odpowiedzialnych za widzenie nocne, a następnie czopków, które odpowiadają za widzenie dzienne i barwy. W wyniku tego procesu dochodzi do pogarszania się wzroku, aż do całkowitej ślepoty. U większości psów objawy pojawiają się stopniowo, początkowo w postaci niepewnego poruszania się po zmroku, a z czasem także w ciągu dnia. W badaniu przeprowadzonym przez weterynaryjnych okulistów w ramach programu CERF w latach 2018-2022, PRA zdiagnozowano u 0,9% przebadanych charcików włoskich. Przyjmuje się, że choroba dziedziczona jest autosomalnie recesywnie, co oznacza, że do ujawnienia się objawów pies musi odziedziczyć wadliwy gen od obojga rodziców. Obecnie dostępne są testy genetyczne, które mogą pomóc w wykryciu nosicieli mutacji i zapobiegać dalszemu jej rozprzestrzenianiu poprzez odpowiedzialną hodowlę. 

Przetrwała błona źreniczna: wada wrodzona, w której w dotkniętym oku znajdują się przetrwałe elementy płodowej błony źrenicznej, które nie ulegają normalnej regresji do 3. miesiąca życia. Pasma te mogą łączyć tęczówkę z tęczówką, tęczówkę z rogówką, tęczówkę z soczewką lub tworzyć skupiska w komorze przedniej.

Zaćma: to schorzenie polegające na zmętnieniu soczewki oka, co prowadzi do stopniowego pogorszenia wzroku, a w ciężkich przypadkach – do całkowitej ślepoty. U charcików włoskich występują różne typy zaćmy: przednia, tylna, środkowa oraz punktowa. Choroba ta może pojawić się już we wczesnym wieku, najczęściej pomiędzy 2. a 3. rokiem życia. Może mieć charakter dziedziczny lub rozwijać się wtórnie, np. w wyniku urazów, cukrzycy bądź innych chorób oczu. 

Zwichnięcie soczewki: to choroba oczu występująca ze zwiększoną częstotliwością u charcików włoskich. Polega na przemieszczeniu soczewki z jej prawidłowej pozycji w oku na skutek osłabienia lub zerwania włókien utrzymujących ją (tzw. włókien Zinna). Może mieć charakter częściowy lub całkowity, a jej następstwem są poważne powikłania, w tym wtórna jaskra, stan zapalny oraz szybka utrata wzroku. Zwichnięcie soczewki najczęściej występuje u psów w średnim wieku, a jego przebieg może być gwałtowny i bolesny. Wymaga szybkiej interwencji weterynaryjnej – leczenie bywa trudne i nierzadko konieczny jest zabieg chirurgiczny lub nawet usunięcie gałki ocznej w przypadkach powikłanych. Badania wykazały, że u charcików włoskich względne ryzyko wystąpienia tej choroby jest aż 8,44 razy wyższe niż u innych ras psów. Ze względu na przypuszczalny dziedziczny charakter zwichnięcia soczewki, zaleca się wykonywanie badań okulistycznych oraz testów genetycznych przed dopuszczeniem psów do hodowli.

Zwyrodnienie ciała szklistego: to proces stopniowej upłynnienia żelowej substancji wypełniającej wnętrze gałki ocznej – ciała szklistego. Choć może być częścią naturalnego starzenia się organizmu, u psów rasy charcik włoski stwierdza się predyspozycję do wcześniejszego i bardziej nasilonego występowania tej zmiany. Patologia ta prowadzi do utraty spójności struktury ciała szklistego, co może sprzyjać odwarstwieniu siatkówki oraz rozwojowi jaskry – dwóch poważnych schorzeń mogących prowadzić do utraty wzroku. Zwyrodnienie to może być trudne do zauważenia dla opiekuna psa, ponieważ nie daje wyraźnych objawów zewnętrznych. Może jednak zostać wykryte podczas specjalistycznego badania okulistycznego, zwłaszcza w ramach badań przesiewowych psów ras predysponowanych.