Cavalier king charles spaniel jaki jest i na co choruje
O czym przeczytasz w artykule:
Cavalier king charles spaniel jaki jest i na co choruje?
Waga: ♀5-8 kg ♂5-8 kg | Wysokość w kłębie: ♀30-33 cm ♂30-33 cm
Średnia długość życia: 10-12 lat | Dojrzałość: 15 m-cy | Początek starzenia: 6 lat | Maksymalna długość życia: 16 lat
Dostępne badania genetyczne: hipertermia złośliwa (Malignant Hyperthermia MH), mielopatia zwyrodnieniowa (Degenerative Myelopathy DM), chondrodysplazja i chondrodystrofia (Chondrodysplasia CDPA and -dystrophy CDDY and IVDD risk), hiperurikozuria (Hyperuricosuria SLC), postępujący zanik siatkówki (Progressive retinal atrophy prcd-PRA), zespół kręconej sierści i suchego oka (Dry eye curly coat syndrome CCS), zespół epizodycznego upadania (Episodic falling EF), makrotrombocytopenia (Macrothrombocytopenia MTC), dystrofia mięśniowa (Muscular dystrophy MD), ksantynuria typu II (Xanthinurie Typ II), niedobór aktywności dehydrogenazy acylo-koenzymu A średniołańcuchowych kwasów tłuszczowych (MCAD deficiency), zwyrodnienie zastawki mitralnej (Myxomatous mitral valve disease MMVD), dystrofia włosa (Hair shaft dystrophy HSD), pierwotny niedobór odporności typu 2 (Primary Immunodeficiency type 2 PIPS2).
Badania przed dopuszczeniem do hodowli
Wymagane badania:
- wykonanie badania radiologicznego stawów biodrowych,
- ocena rzepki,
- badanie okulistyczne CERF w wieku 8–12 tygodni, następnie w wieku 12 miesięcy, a później corocznie do ukończenia 5. roku życia, a następnie co dwa lata do ukończenia 9 lat,
- coroczne badanie kardiologiczne wykonywane przez specjalistę kardiologa.
Zalecane badania:
- wykonanie badania radiologicznego stawów łokciowych,
- test BAER (słuchu) – w celu wykrycia głuchoty,
- badanie profilu tarczycowego, w tym oznaczenie miana przeciwciał przeciwko komórkom tarczycy,
- badanie MRI (rezonans magnetyczny) w kierunku Syringomyelii (SM) – najlepiej po ukończeniu 2,5 roku życia, zwłaszcza u psów hodowlanych.
Zalecenia CKCSC (Cavalier King Charles Spaniel Club) dotyczące badań serca („Clear Heart”):
- do rozrodu powinny być dopuszczane wyłącznie psy bez szmeru serca w wieku co najmniej 2,5 roku, których oboje rodzice również byli wolni od szmerów serca w wieku 5 lat,
- psy z wynikiem „clear heart” (serce wolne od szmerów) są umieszczane w rejestrze zdrowia CKCSC
Zaleca się również wykonanie testów genetycznych:
- w kierunku zespołu epizodycznego upadania (Episodic falling EF),
- zespołu kręconej sierści i suchego oka (Dry eye curly coat syndrome CCS),
- makrotrombocytopenii (Macrothrombocytopenia).
Cavalier king charles spaniel w skrócie
Zalety
- Uczuciowy, łagodny i bardzo przywiązany do opiekunów.
- Doskonały towarzysz zarówno dla rodzin, jak i osób starszych.
- Łatwo adaptuje się do życia w mieszkaniu.
- Lubi zabawę, ale nie wymaga intensywnego wysiłku fizycznego.
- Dobrze dogaduje się z dziećmi i innymi zwierzętami.
Wady
- Ma skłonność do chorób genetycznych, zwłaszcza serca i neurologicznych.
- Źle znosi samotność, może cierpieć na lęk separacyjny.
- Jego długa, jedwabista sierść wymaga systematycznej pielęgnacji.
- Bywa wybredny w jedzeniu i podatny na nadwagę.
- Czasem trudny w nauce czystości w okresie szczenięcym.
Wygląd cavalier king charles spaniela
Cavalier king charles spaniel to niewielki, elegancki pies o harmonijnej i proporcjonalnej sylwetce, który łączy w sobie szlachetność z urokiem psa do towarzystwa. Charakteryzuje się delikatną, ale dobrze zbudowaną sylwetką, która mimo kompaktowych rozmiarów nie sprawia wrażenia kruchości.
Jego ciało jest lekko wydłużone w stosunku do wysokości, z prostą linią grzbietu, dobrze zaznaczonym kłębem i umiarkowanie szeroką klatką piersiową, sięgającą do łokci. Szyja jest średniej długości, lekko wygięta, elegancko uniesiona, harmonijnie przechodząca w mocne barki i dobrze związany tułów. Głowa cavaliera jest proporcjonalna do reszty ciała, z lekko zaokrągloną czaszką i delikatnie zaznaczonym stopem. Pysk jest nieco zwężający się, o dobrze rozwiniętych, ale niezbyt głębokich faflach.
Nos jest czarny, z szeroko otwartymi nozdrzami. Oczy są duże, ciemne, okrągłe, szeroko rozstawione i o łagodnym, ciepłym wyrazie, który stanowi jedną z najbardziej charakterystycznych cech rasy. Uszy są wysoko osadzone, długie, obficie owłosione, zwisające blisko policzków i poruszające się delikatnie przy każdym ruchu głowy.
Kończyny cavaliera są proste i dobrze umięśnione, o mocnym, ale niezbyt ciężkim kośćcu. Przednie łapy są proste, z dobrze przylegającymi łopatkami, tylne zaś mocne i dobrze kątowane, co zapewnia psu płynny, lekki chód. Łapy są zwarte, o mocnych opuszkach, przypominające kształtem zająca. Ogon jest noszony z gracją, w linii grzbietu lub lekko ponad nią, nigdy nie zakręcony ani uniesiony sztywno. Naturalnie ruchliwy i pokryty długim, jedwabistym włosem, dodaje psu wdzięku w ruchu.
Sierść cavaliera jest długa, jedwabista, bez tendencji do kręcenia się, choć może lekko falować. Włos jest miękki w dotyku i obfity, szczególnie na uszach, kończynach, ogonie i klatce piersiowej, tworząc charakterystyczne pióra. Rasa występuje w czterech uznanych umaszczeniach: blenheim (biało-kasztanowe), tricolor (czarno-białe z podpalaniem), ruby (jednolity kasztanowy) oraz black and tan (czarny z podpalaniem).
Ruch cavalier king charles spaniela jest lekki, płynny i elegancki, z dobrym wykrokiem przednich kończyn i mocnym odbiciem tylnych. Podczas poruszania się pies sprawia wrażenie naturalnej gracji i harmonii. Mimo niewielkich rozmiarów, prezentuje się jako pies pewny siebie, zrównoważony i zawsze gotowy do kontaktu z człowiekiem, co podkreśla jego unikalny charakter i użytkowe cechy psa do towarzystwa. Cavalier king charles spaniel jaki jest i na co choruje.
Charakter cavalier king charles spaniela
Cavalier king charles spaniel jaki jest i na co choruje? Cavalier king charles spaniel to rasa o wyjątkowo łagodnym i towarzyskim usposobieniu, która zyskała popularność jako idealny pies do towarzystwa. Te niewielkie psy charakteryzują się pogodnym, otwartym i przyjaznym charakterem, a ich największym atutem jest nieustanna gotowość do bliskości z człowiekiem.
Nie są ani nadmiernie dominujące, ani bojaźliwe – ich zrównoważony temperament sprawia, że doskonale odnajdują się zarówno w spokojnych, jak i bardziej aktywnych rodzinach. Są przy tym niezwykle lojalne wobec swojego opiekuna i potrzebują stałego kontaktu z ludźmi, co czyni je mało odpornymi na samotność. Długotrwała izolacja może negatywnie wpłynąć na ich samopoczucie i zachowanie.
Cavaliery to psy wesołe i delikatne, które szybko nawiązują relacje z domownikami i innymi zwierzętami. Wobec obcych są uprzejme i otwarte, rzadko wykazują dystans czy nieufność – ich natura nie jest obronna ani terytorialna, dlatego nie sprawdzają się w roli stróżów. Zamiast tego, ich mocną stroną jest empatia i wrażliwość emocjonalna, które czynią je doskonałymi kandydatami do dogoterapii i pracy z osobami starszymi czy dziećmi.
Uwielbiają być w centrum uwagi i uczestniczyć w życiu domowym, niezależnie od sytuacji. Mimo niewielkich rozmiarów, cavalier king charles spaniel to pies aktywny i inteligentny, który potrzebuje codziennej dawki ruchu i umysłowego zaangażowania. Chętnie uczy się nowych rzeczy, choć najlepiej reaguje na pozytywne wzmocnienie i łagodne, ale konsekwentne prowadzenie.
Nie są psami dominującymi, jednak ich niezależność objawia się czasem w postaci uporu, szczególnie jeśli zostaną rozpieszczone. Wymagają więc właściciela, który zapewni im stabilność i jasne zasady, jednocześnie nie stosując presji ani kar. W relacjach z dziećmi są delikatne, cierpliwe i bardzo wyrozumiałe, o ile nie są traktowane zbyt szorstko. Ich naturalna łagodność i brak agresji sprawiają, że stanowią bezpieczny wybór dla rodzin z małymi dziećmi.
W środowisku domowym są spokojne i zrównoważone, ale niepozbawione energii – chętnie bawią się, aportują i towarzyszą opiekunom w codziennych spacerach. To psy, które najlepiej czują się jako pełnoprawni członkowie rodziny, potrzebujący bliskości, czułości i wspólnego czasu. Cavalier king charles spaniel to uosobienie miłości, lojalności i elegancji – rasa, która oczarowuje nie tylko wyglądem, ale i wyjątkowym sercem.
Najlepszy dom dla cavalier king charles spaniela
Cavalier king charles spaniel najlepiej czuje się w domu, w którym może być blisko ludzi – niezależnie od tego, czy jest to mieszkanie w bloku, czy dom z ogrodem. Ze względu na swój niewielki rozmiar i spokojne usposobienie, doskonale odnajduje się w przestrzeni miejskiej, jednak kluczowe znaczenie ma dla niego obecność opiekuna.
To rasa typowo towarzyska, która źle znosi samotność – długotrwała izolacja może prowadzić do lęku separacyjnego, a w efekcie do problemów behawioralnych. Dlatego najlepszym domem dla cavaliera jest miejsce, gdzie niemal zawsze ktoś jest obecny, a pies nie musi spędzać wielu godzin sam. Cavalier odnajdzie się zarówno w rodzinie z dziećmi, jak i u osoby starszej czy z niepełnosprawnością – pod warunkiem, że opiekunowie są świadomi jego potrzeb emocjonalnych i gotowi poświęcać mu czas.
To pies niezwykle łagodny, cierpliwy i wrażliwy, który łatwo dopasowuje się do tempa życia swojej rodziny. W relacji z dziećmi jest czuły i delikatny, a dzięki swojemu spokojowi świetnie sprawdza się jako kompan dla najmłodszych – oczywiście pod warunkiem odpowiedniego nadzoru i wychowania zarówno psa, jak i dzieci. Z kolei jego empatyczny charakter czyni go doskonałym towarzyszem dla osób starszych czy niepełnosprawnych, którym może przynieść dużo radości i wsparcia emocjonalnego.
Trzeba jednak pamiętać, że mimo swojej łagodności cavalier nie jest pluszakiem – wymaga codziennych spacerów i stymulacji psychicznej. Aktywność fizyczna cavaliera powinna być dostosowana do jego temperamentu i możliwości. Nie jest to pies wymagający intensywnego wysiłku, ale potrzebuje regularnych, urozmaiconych spacerów, zabaw i kontaktu z otoczeniem. Uwielbia aportować, węszyć, biegać po łące, ale zadowoli się także spokojnym spacerem po osiedlu – najważniejsze, by mógł to robić wspólnie z opiekunem.
W domu z ogrodem chętnie będzie się relaksował na trawie, jednak ogród nie zastąpi mu spacerów i kontaktu z człowiekiem. Najlepszy dom dla cavalier king charles spaniela to taki, w którym pies jest pełnoprawnym członkiem rodziny, ma zapewnioną bliskość, opiekę i odpowiednią ilość uwagi. To rasa, która doskonale czuje się tam, gdzie panuje ciepła, spokojna atmosfera i gdzie opiekunowie rozumieją, że ten uroczy spaniel nie potrzebuje pałacu ani hektarów przestrzeni – wystarczy mu kanapa, bliskość człowieka i codzienna dawka czułości. Cavalier king charles spaniel jaki jest i na co choruje.
Wzorzec: Cavalier king charles spaniel FCI Standard N° 136 / 12.01.2009
CAVALIER KING CHARLES SPANIEL JAKI JEST I NA CO CHORUJE
- Pochodzenie: Wielka Brytania
- Użytkowość: Psy ozdobne i do towarzystwa
- Klasyfikacja FCI: Grupa 9 Psy ozdobne i do towarzystwa. Sekcja 7 Angielskie spaniele ozdobne.
Nie podlegają próbom pracy - Możliwość zakupu w Polsce: tak
- Cena psa z rodowodem FCI: 3500-5000 zł
FUNDACJA VET-ALERT
WESPRZYJ NASZĄ DZIAŁALNOŚĆ
Cavalier king charles spaniel - skąd pochodzi - historia rasy
Cavalier king charles spaniel jaki jest i na co choruje. Cavalier king charles spaniel to rasa o długiej i barwnej historii, która sięga czasów średniowiecznej Anglii. Przodkowie współczesnych cavalierów pojawiali się już na obrazach z okresu renesansu, przedstawiających damy dworu z małymi spanielami o długich uszach i łagodnym wyrazie pyska. Były to typowe psy salonowe, hodowane dla towarzystwa i cieszące się ogromną popularnością wśród arystokracji.
Szczególnie upodobała je sobie dynastia Stuartów – a w szczególności król Karol II, od którego imienia rasa wzięła swoją nazwę. Karol II był tak bardzo przywiązany do swoich małych psów, że ponoć wydał dekret zezwalający im na wstęp do wszystkich budynków publicznych, włącznie z parlamentem. W XVIII wieku psy te zaczęły być krzyżowane z mopsami, co zmieniło ich wygląd – skróciło kufę i zaokrągliło czaszkę. W wyniku tego powstał typ znany dziś jako king charles spaniel (w Wielkiej Brytanii) lub english toy spaniel (w USA). Jednak nie wszystkim podobała się ta zmiana.
W latach 20. XX wieku pewien amerykański miłośnik psów, Roswell Eldridge, zaoferował nagrodę za odtworzenie starego typu spaniela, znanego z portretów królewskich – z dłuższą kufą, płaskim profilem czaszki i większym, bardziej naturalnym wyglądem. W wyniku tych działań powstała nowa rasa, odróżniana od king charles spaniela dodatkiem słowa „cavalier”, co podkreślało powrót do pierwotnej formy.
Oficjalne uznanie tej odmiany nastąpiło stosunkowo niedawno. Fédération Cynologique Internationale (FCI) zarejestrowała cavalier king charles spaniela w 1955 roku. American Kennel Club (AKC) natomiast uznał rasę znacznie później – dopiero w 1995 roku, po wielu latach starań hodowców w Stanach Zjednoczonych. Dziś cavalier king charles spaniel to jedna z najpopularniejszych ras psów do towarzystwa na świecie, ceniona za swoje łagodne usposobienie, elegancję i wyjątkową więź z człowiekiem.
Użytkowość rasy
Cavalier king charles spaniel jaki jest i na co choruje. Cavalier king charles spaniel to wszechstronna rasa, która od wieków pełniła różne funkcje użytkowe. Pierwotnie wyhodowane jako psy do towarzystwa dla arystokracji, szczególnie na dworach angielskich, cavaliery szybko zyskały reputację nie tylko uroczych pupili salonowych, ale także oddanych i czujnych towarzyszy codziennego życia.
Ich niewielki rozmiar, łagodny charakter oraz silna potrzeba bliskości z człowiekiem sprawiły, że idealnie odnajdywały się w roli psów pokojowych, które jednocześnie ostrzegały przed zbliżającymi się gośćmi czy niebezpieczeństwem. Dzięki wrodzonej inteligencji i chęci do współpracy z człowiekiem, cavalier sprawdzał się także w łagodnych formach polowań, zwłaszcza na drobną zwierzynę, jak przepiórki czy króliki.
Współcześnie ta rasa znajduje zastosowanie głównie jako pies terapeutyczny, wykorzystywany w pracy z dziećmi, osobami starszymi i osobami z niepełnosprawnościami. Ich delikatna natura, łatwość nawiązywania kontaktu i empatia czynią z nich wyjątkowo skutecznych pomocników w dogoterapii.
Cavaliery to także znakomici towarzysze rodzin, którzy doskonale odnajdują się w warunkach miejskich i wiejskich. Chociaż nie są psami pracującymi w klasycznym sensie, ich rola jako stabilnych emocjonalnie, pełnych miłości psów domowych jest nie do przecenienia. Rasa ta wymaga dużo uwagi, bliskości i kontaktu z człowiekiem, dlatego najlepiej czuje się w środowisku, gdzie może być pełnoprawnym członkiem rodziny, uczestniczącym we wszystkich jej codziennych aktywnościach.
Predyspozycje cavalier king charles spanieli do chorób
Ogólne informacje zdrowotne
Cavalier king charles spaniele to psy o delikatnym zdrowiu, u których stosunkowo często występują choroby dziedziczne, takie jak choroba serca (endokardioza zastawki mitralnej) czy schorzenia neurologiczne, w tym syringomyelia.
Regularne kontrole weterynaryjne, odpowiednia dieta i czujność opiekuna są kluczowe, by jak najdłużej cieszyły się dobrą kondycją i komfortem życia.
Choroby zębów
Cavalier king charles spaniel jaki jest i na co choruje? Choroby zębów to jeden z najczęstszych problemów przewlekłych u zwierząt domowych, które nie mają regularnie szczotkowanych zębów. Na zębach początkowo zalegają resztki jedzenia, następnie na widocznych częściach zębów odkłada się kamień nazębny i prowadzi do infekcji dziąseł i korzeni zębów.
Jeśli nie zapobiegniesz chorobom zębów na początku regularnie usuwając resztki jedzenia, to trzeba będzie leczyć bardziej zaawansowane stadia choroby, co będzie Ciebie znacznie droższe. W ciężkich przypadkach pies może stracić zęby, a w wyniku przewlekłej infekcji zębów jest narażony na uszkodzenie narządów wewnętrznych. Poza tym, będzie milszym towarzyszem, jeśli nie powala wszystkich swoim śmierdzącym psim oddechem!
Infekcje
Cavalier king charles spaniel jest podatny na infekcje bakteryjne i wirusowe – tak samo, jak psy innych ras. Najważniejsze choroby zakaźne to: z parwowiroza, wścieklizna i nosówka. Wielu z tych infekcji można zapobiec poprzez szczepienia, które powinny być dostosowane do chorób występujących w danym regionie, wieku i innych czynników.
Otyłość
Otyłość może być poważnym problemem zdrowotnym u cavalier king charles spanieli. Jest to poważna choroba, która może powodować lub nasilać problemy ze stawami, zaburzenia metaboliczne i trawienne, powodować ból i sprzyjać chorobom serca.
Chociaż kuszące jest dawać jedzenie za każdym, gdy pupil popatrzy na ciebie błagalnie, pamiętaj, że lepiej jest go przytulić lub zabrać na spacer niż po kryjomu dokarmiać. On poczuje się lepiej i Ty też!
Pasożyty
Cavalier king charles spaniel narażony jest na pasożyty wewnętrzne i zewnętrzne, takie jak: tęgoryjce, glisty, nicienie sercowe, włosogłówki, pchły, kleszcze i inne. Niektóre z tych pasożytów mogą zostać przeniesione na Ciebie lub członka Twojej rodziny i stanowią poważny problem dla wszystkich. W przypadku psa pasożyty te mogą powodować ból, dyskomfort, a nawet śmierć, dlatego ważne jest, regularne badanie i profilaktyczne odrobaczanie.
Kastracje
Kastracja to chirurgiczne usunięcie jajników i zwykle macicy u samic, a u samców chirurgiczne usunięcie jąder. Kastracja zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia niektórych rodzajów nowotworów i eliminuje możliwość zajścia w ciążę przez zwierzę lub spłodzenia niechcianych szczeniąt.
Wykonanie tej operacji pozwala wykorzystać sytuację, gdy zwierzę jest w znieczuleniu, aby zidentyfikować i zaradzić niektórym chorobom, które mogą się w przyszłości rozwinąć, np. prześwietlenie stawów lub usunięcie przetrwałego zęba.
Charakterystyczne cechy fizjologiczne
Bezobjawowa trombocytopenia/makrotrombocytopenia: u cavalier king charles spanieli często występuje idiopatyczna bezobjawowa trombocytopenia, czyli obniżona liczba płytek krwi – zwykle poniżej 100 000/mikrolitr, bez towarzyszących objawów klinicznych.
Charakterystyczne jest powiększenie płytek krwi (makrotrombocyty), co może prowadzić do fałszywie niskich wyników w standardowych badaniach morfologii krwi. W takich przypadkach lepszym wskaźnikiem funkcjonalnym jest masa płytek krwi (ang. plateletcrit), a nie ich liczba. Przyczyną jest mutacja autosomalna recesywna w genie beta1-tubuliny (TUBB1). Dostępny jest test genetyczny, który pozwala zidentyfikować nosicieli i psy chore – test ten jest szczególnie zalecany u psów przeznaczonych do rozrodu. W przypadku podejrzenia trombocytopenii u CKCS należy potwierdzić wynik za pomocą rozmazu krwi (ocena mikroskopowa), a nie opierać się wyłącznie na wynikach automatycznych analizatorów.
Dysplazja stawu skroniowo-żuchwowego: jest często spotykana w rasie, zwykle bezobjawowa i niepowodująca problemów klinicznych.
Powinna być traktowana jako wariant morfologiczny typowy dla rasy, a nie jako wada lub choroba. W badaniach obrazowych (np. RTG, tomografia komputerowa) może być widoczna nieregularność lub płytkość panewki stawowej – jednak bez objawów bólowych czy zaburzeń ruchomości. Nie należy eliminować psów z rozrodu wyłącznie na podstawie obecności tej cechy w badaniach obrazowych, jeśli nie towarzyszą jej objawy kliniczne.
Nadwrażliwość na leki
Brak danych.
Choroby dziedziczne
Dysplazja stawów biodrowych DSB: dziedziczna, wielogenowa choroba zwyrodnieniowa stawów biodrowych, której może towarzyszyć stan zapalny. Objawy to: niechęć do ruchu, pokładanie się po spacerze, nasilenie objawów po odpoczynku, królicze skoki podczas szybszego biegu.
Dysplazja stawów łokciowych: wielogenowe, dziedziczne schorzenie, dotyczące stawów łokciowych. polegające na nieprawidłowym wykształceniu powierzchni stawowych stawów łokciowych. W tym schorzeniu wyróżniamy: niepołączony wyrostek łokciowy dodatkowy (UAP), fragmentacja przyśrodkowego wyrostka dziobiastego (FCP), osteochondroza (OCD) oraz niedopasowanie powierzchni stawowych (EI). Dysplazja może powodować ból, sztywność stawów i kulawiznę. Towarzyszący jej stan zapalny może prowadzić do zwyrodnienia tych stawów.
Dystrofia mięśniowa: to dziedziczna choroba mięśniowa, która występuje w rasie cavalier king charles spaniel. Choroba ta ma podłoże genetyczne i jest związana z mutacją genu dystrofiny, która prowadzi do braku tego białka w mięśniach szkieletowych i sercowych. Dystrofina jest kluczowym białkiem, które stabilizuje struktury komórkowe mięśni podczas ich skurczu, a jej brak powoduje postępujący zanik włókien mięśniowych. U psów rasy CKCS choroba ta jest dziedziczona w sposób sprzężony z chromosomem X, co oznacza, że samce, posiadające tylko jeden chromosom X, są bardziej narażone na wystąpienie choroby. Samice, mające dwa chromosomy X, mogą być tylko nosicielkami genu, a objawy pojawiają się tylko wtedy, gdy oba chromosomy zawierają wadliwy gen. Pierwsze objawy dystrofii mięśniowej u psów rasy cavalier king charles spaniel mogą wystąpić w wieku od sześciu tygodni do trzech miesięcy. Do najczęstszych należą: nietolerancja wysiłku, sztywny chód i zgarbiona postawa, a także zmniejszenie masy mięśniowej oraz ogólne osłabienie. Ponadto obserwuje się trudności z połykaniem, którym może towarzyszyć powiększony język, odruch wymiotny (krztuszenie się) podczas jedzenia, problemy z oddychaniem oraz drżenia mięśniowe i deformacje kończyn. U samic objawy są zazwyczaj łagodniejsze niż u samców. Ponadto, niektóre objawy mogą przypominać inne choroby, takie jak zapalenie mięśni do żwaczy. Diagnoza opiera się na badaniach krwi, biopsji mięśni oraz testach DNA. Choć brak jest leczenia, badania nad terapiami genowymi, w tym edytowaniem genu za pomocą CRISPR, dają nadzieję na przyszłość. Hodowcy powinni przeprowadzać testy genetyczne, aby zidentyfikować nosicieli.
Zapaść wysiłkowa/zespół epizodycznego upadania: to rzadka, dziedziczna choroba neurologiczna występująca u psów rasy cavalier king charles spaniel. Schorzenie ma podłoże genetyczne (spowodowane jest mutacją genu BCAN) i należy do grupy paroksyzmowych dyskinez, czyli zaburzeń ruchowych wywoływanych nagłymi impulsami neurologicznymi. EFS dziedziczy się w sposób autosomalny recesywny, co oznacza, że objawy kliniczne pojawiają się wyłącznie u osobników homozygotycznych, które odziedziczyły wadliwy gen od obojga rodziców. EFS objawia się epizodycznymi napadami napięcia mięśniowego, które mogą przypominać omdlenia lub drgawki, jednak w odróżnieniu od napadów padaczkowych, psy pozostają przytomne. Do charakterystycznych symptomów należą: sztywność kończyn, trudności z poruszaniem się, upadki, a w niektórych przypadkach przykurcze mięśni prowadzące do pozycji przypominającej „łukowate wygięcie grzbietu”. Napady są często wywoływane stresem, ekscytacją lub wysiłkiem fizycznym i mogą mieć różne nasilenie – od krótkotrwałych i łagodnych po częste i ciężkie, utrudniające codzienne funkcjonowanie psa. Diagnostyka EFS opiera się na obserwacji objawów klinicznych oraz wykluczeniu innych schorzeń neurologicznych, takich jak padaczka czy choroby metaboliczne. Ostateczne potwierdzenie diagnozy umożliwia test genetyczny, który pozwala wykryć nosicielstwo lub obecność dwóch kopii zmutowanego genu. Ponieważ EFS jest chorobą dziedziczną, niezwykle istotna jest odpowiedzialna selekcja hodowlana i unikanie kojarzeń pomiędzy osobnikami będącymi nosicielami mutacji. Psy chore nie powinny być rozmnażane, a nosiciele mogą być dopuszczani do hodowli jedynie pod warunkiem skojarzenia z osobnikami wolnymi od mutacji. Leczenie EFS ma charakter objawowy i polega głównie na ograniczeniu czynników wywołujących napady, suplementacji witaminą E oraz ewentualnym podawaniu leków zmniejszających napięcie mięśniowe takich jak diazepam czy klonazepam. U części psów objawy mogą łagodnieć z wiekiem, jednak choroba towarzyszy im przez całe życie.
Zespół kręconej sierści i suchego oka/suche zapalenie rogówki i spojówki oraz dermatoza podobna do rybiej łuski: to ciężka, dziedziczna choroba występująca niemal wyłącznie u psów rasy cavalier king charles spaniel. Schorzenie ma podłoże genetyczne i dziedziczy się w sposób autosomalny recesywny, co oznacza, że ujawnia się tylko u osobników homozygotycznych pod względem wadliwego genu. Choroba dotyczy wielu układów, a jej pierwsze objawy są widoczne już w okresie szczenięcym. Typowym objawem jest szorstka, kędzierzawa sierść, wyraźnie odmienna od typowej, jedwabistej okrywy charakterystycznej dla tej rasy. Sierść staje się matowa, łamliwa i trudna w pielęgnacji. Skóra psów dotkniętych CCS ulega przesuszeniu, pojawiają się łuski, pęknięcia i wtórne infekcje bakteryjne, co przypomina dermatozę typu rybiej łuski (Ichtiosis). Jednocześnie rozwija się zespół suchego oka (Keratoconjunctivitis Sicca KCS), który objawia się przewlekłym zapaleniem spojówek i rogówki, ropną wydzieliną z oczu, owrzodzeniami rogówki, a w konsekwencji — może prowadzić do utraty wzroku. CCS wiąże się również z nieprawidłowościami w uzębieniu, takimi jak hipoplazja szkliwa, nieprawidłowe wyrzynanie zębów lub ich brak. Dodatkowo mogą występować: łojotok, zapalenie skóry, nadmierne rogowacenie opuszek łap, zaburzenia wzrostu pazurów, a także objawy bólowe i zmiany w dziąsłach oraz innych tkankach łącznych. U dorosłych psów z tym zespołem często obserwuje się tzw. „przedwczesny wygląd starczy”, czyli rzadką, przerzedzoną sierść i zmieniony wygląd skóry. Stopień nasilenia objawów może być zróżnicowany, jednak schorzenie znacznie pogarsza komfort życia i wymaga stałej opieki weterynaryjnej. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym skóry, oczu i uzębienia, a ostateczne potwierdzenie choroby możliwe jest dzięki badaniom genetycznym. Leczenie zespołu kręconej sierści i suchego oka jest bardzo trudne i najczęściej objawowe. Choroba wymaga codziennej pielęgnacji skóry oraz intensywnego leczenia oczu. Terapia zespołu suchego oka obejmuje podawanie leków immunosupresyjnych takich jak cyklosporyna czy takrolimus oraz stosowanie sztucznych łez. Niestety, w ciężkich przypadkach związanych z tą mutacją, leczenie bywa nieskuteczne, a choroba postępuje, prowadząc do utraty wzroku i poważnego pogorszenia jakości życia psa. W przypadkach skrajnych zaleca się eutanazję ze względów humanitarnych, by zapobiec cierpieniu chorych psów.
Zwichnięcie rzepki: to wielogenowa, dziedziczna, wrodzona wiotkość więzadeł rzepki, prowadząca do jej zwichnięcia, czyli przemieszczenia na stronę przyśrodkową lub boczną poza krawędź bloczka kości udowej. Objawia się kulawizną i bolesnością, może doprowadzić do zwyrodnienia stawu kolanowego. Zalecane jest leczenie chirurgiczne. Badania wykazują, że rasa cavalier king charles spaniel ma 9,1-krotnie wyższe ryzyko wystąpienia zwichnięcia rzepki w porównaniu z innymi rasami.
Predyspozycje do chorób
Dotyczące jamy ustnej i zębów
Kamień nazębny: choroby zębów to najczęstszy, chroniczny problem u zwierząt domowych, dotykający 80% wszystkich psów powyżej drugiego roku życia.
Przewlekłe wrzodziejące zapalenie przyzębia: to choroba przyzębia obserwowana u psów rasy cavalier king charles spaniel, które mają do niej predyspozycję rasową. Choroba jest związana z nieprawidłową reakcją immunologiczną na antygeny bakteryjne znajdujące się w płytce nazębnej. Charakteryzuje się powstawaniem bolesnych owrzodzeń i stanów zapalnych błony śluzowej policzków, warg, a czasem języka, dokładnie w miejscach kontaktu tych tkanek z powierzchnią zębów pokrytych płytką, co określa się mianem „wrzodów kontaktowych”. Objawia się to klinicznie wyraźnym dyskomfortem lub bólem w jamie ustnej, co może prowadzić do niechęci do dotykania okolicy pyska, trudności w jedzeniu, niechęci do gryzienia, a nawet odmowy przyjmowania pokarmu. Inne symptomy to nadmierne ślinienie, nierzadko z domieszką krwi, krwawienie z jamy ustnej, intensywna halitoza (nieprzyjemny zapach z pyska), widoczne zaczerwienienie i owrzodzenia błon śluzowych oraz czasem drapanie pyska łapami. Rozpoznanie opiera się głównie na dokładnym badaniu klinicznym jamy ustnej, często wymagającym znieczulenia ogólnego dla pełnej oceny, podczas którego identyfikuje się charakterystyczne zmiany. Niezbędne są również zdjęcia RTG zębów do oceny stanu korzeni i kości oraz planowania ewentualnych ekstrakcji, a w niektórych sytuacjach wskazana może być biopsja w celu wykluczenia innych schorzeń. Leczenie CUPS jest złożone i długoterminowe, mające na celu minimalizację ilości płytki nazębnej oraz modulację nadmiernej odpowiedzi immunologicznej. Kluczowe elementy terapii obejmują profesjonalną higienę jamy ustnej w znieczuleniu, w tym skaling, polerowanie i ocenę każdego zęba. Często najskuteczniejszą metodą długoterminowej kontroli jest ekstrakcja zębów objętych zaawansowaną chorobą przyzębia lub tych powodujących największy stan zapalny kontaktowy, a w ciężkich przypadkach rozważa się usunięcie większości lub wszystkich zębów. Terapia farmakologiczna może obejmować antybiotyki do kontroli wtórnych infekcji, leki immunosupresyjne, takie jak cyklosporyna (której połączenie z metronidazolem bywa skuteczne) lub czasem kortykosteroidy, oraz leki przeciwbólowe dla zapewnienia komfortu. Niezwykle istotna jest również rygorystyczna i regularna domowa higiena jamy ustnej, w tym codzienne szczotkowanie zębów i stosowanie płynów antyseptycznych. Należy pamiętać, że CUPS jest schorzeniem przewlekłym, wymagającym konsekwencji i regularnych kontroli, a celem leczenia jest osiągnięcie jak najlepszej kontroli objawów i zapewnienie psu komfortu życia.
Dotyczące narządów zmysłów: wzrok
Niewiele rzeczy ma tak dramatyczny wpływ na jakość życia Twojego psa, jak prawidłowe funkcjonowanie jego oczu.
Dwurzędowość rzęs: wada rozwojowa, polegająca na obecności dodatkowego, podrażniającego rogówkę i spojówki, rzędu rzęs przy wewnętrznej krawędzi wolnego brzegu powiek. Może prowadzić wtórnie do owrzodzeń rogówki.
Dysplazja siatkówki: to schorzenie, które dotyczy nieprawidłowego rozwoju siatkówki oka. U cavalier king charles spanieli najczęściej występuje ogniskowa dysplazja siatkówki, charakteryzująca się obecnością fałdów siatkówki, która została stwierdzona u 2,1 % cavalierów badanych w ramach programu CERF w latach 2018–2022 oraz geograficzna dysplazja siatkówki, rzadsza i bardziej rozległa forma choroby, stwierdzona u 0,9% przebadanych psów. W cięższych przypadkach dysplazja siatkówki może prowadzić do odwarstwienia siatkówki, co skutkuje pogorszeniem widzenia lub nawet całkowitą ślepotą. CERF nie zaleca rozmnażania psów tej rasy, u których stwierdzono jakąkolwiek postać dysplazji siatkówki, ze względu na potencjalne dziedziczne tło tej wady.
Dystrofia rogówki: u psów rasy cavalier king charles spaniel może występować nabłonkowo-zrębowy typ dystrofii rogówki. Jest to schorzenie polegające na odkładaniu się złogów, najczęściej lipidów lub cholesterolu, w warstwach rogówki, co prowadzi do jej zmętnienia. Choroba pojawia się zwykle między drugim a piątym rokiem życia i ma charakter obustronny oraz symetryczny. Objawy nie są związane ze stanem zapalnym ani bólem, a postęp choroby bywa powolny i nie zawsze wpływa istotnie na jakość widzenia psa. Chociaż dystrofia rogówki nie musi prowadzić do poważnych zaburzeń wzroku, ze względu na możliwość dziedzicznego podłoża schorzenia, organizacje zajmujące się zdrowiem psów nie zalecają rozmnażania osobników, u których ją zdiagnozowano.
Małoocze: to wrodzona wada rozwojowa gałki ocznej, polegająca na znacznie zmniejszonym rozmiarze jednego lub obu oczu. Występuje najczęściej w połączeniu z innymi nieprawidłowościami, takimi jak zaćma oraz tylny stożek soczewki (deformacja tylnej części soczewki). Małoocze może prowadzić do znacznego ograniczenia zdolności widzenia lub całkowitej ślepoty, zwłaszcza jeśli towarzyszą mu dodatkowe nieprawidłowości struktur wewnętrznych oka. W przypadku wystąpienia tej wady zaleca się dokładną diagnostykę okulistyczną oraz indywidualne podejście do opieki nad psem, z uwzględnieniem jego ograniczeń wzrokowych. Psy z jednostronnym małooczem mogą funkcjonować stosunkowo dobrze, ale osobniki z obustronną wadą często wymagają większej opieki i wsparcia ze strony opiekuna.
Przetrwała błona źreniczna: wada wrodzona, w której w dotkniętym oku znajdują się przetrwałe elementy płodowej błony źrenicznej, które nie ulegają normalnej regresji do 3. miesiąca życia. Pasma te mogą łączyć tęczówkę z tęczówką, tęczówkę z rogówką, tęczówkę z soczewką lub tworzyć skupiska w komorze przedniej.
Zaćma: to schorzenie polegające na zmętnieniu soczewki oka, co prowadzi do stopniowego pogorszenia wzroku, a w ciężkich przypadkach – do całkowitej ślepoty. U cavalier king charles spanieli zaćma może pojawić się bardzo wcześnie – już przed ukończeniem 6. miesiąca życia. Dotyczy ona zarówno kory, jak i jądra soczewki oka i szybko postępuje, prowadząc do całkowitej zaćmy, a w konsekwencji – do ślepoty. U niektórych psów występuje także postać zaćmy punktowej, charakteryzująca się drobnymi, miejscowymi zmętnieniami soczewki.
Zespół suchego oka: to przewlekłe schorzenie oczu polegające na niewystarczającej produkcji filmu łzowego, który chroni i nawilża powierzchnię oka. Niedobór łez prowadzi do wtórnego zapalenia spojówek, owrzodzeń rogówki, podrażnienia, bólu oraz w bardziej zaawansowanych przypadkach – do poważnych zaburzeń widzenia lub utraty wzroku. U cavalier king charles spanieli choroba zazwyczaj pojawia się między drugim a piątym rokiem życia. Objawy mogą obejmować zaczerwienienie spojówek, częste mruganie, ropny wypływ z oka, matowość rogówki, a także przylepianie się powiek do gałki ocznej. Właściwa diagnoza wymaga przeprowadzenia testu Schirmera w celu oceny ilości wydzielanych łez. Leczenie KCS opiera się na regularnym stosowaniu miejscowych środków nawilżających (tzw. sztucznych łez) oraz leków przeciwzapalnych, najczęściej z grupy inhibitorów kalcyneuryny, takich jak cyklosporyna lub takrolimus. W niektórych przypadkach konieczne może być także leczenie antybiotykowe lub chirurgiczne (np. przemieszczenie przewodu ślinowego do worka spojówkowego). Ponieważ schorzenie to może mieć podłoże dziedziczne, nie zaleca się rozmnażania psów dotkniętych zespołem suchego oka, szczególnie gdy objawy są przewlekłe lub wymagają stałego leczenia.
Dotyczące skóry
Atopowe zapalenie skóry/atopia: jest częstym problemem u cavalier king charles spanieli i objawia się przede wszystkim uporczywym świądem, a także skłonnością do występowania zmian zapalnych skóry, takich jak tzw. „hot spoty” – ostre, sączące zapalenie skóry spowodowane drapaniem i lizaniem. W badaniu zdrowia psów tej rasy przeprowadzonym przez American Cavalier King Charles Spaniel Club, Inc. (ACKCSC) w latach 2004–2005 wykazano, że alergie wziewne (np. na pyłki roślin, roztocza) występowały u 5% badanych psów, alergie pokarmowe u 3,5%, a hot spoty u 4,8%. Objawy często nasilają się sezonowo, ale mogą też występować przez cały rok. Leczenie polega na identyfikacji i ograniczeniu kontaktu z alergenami, podawaniu leków przeciwhistaminowych, sterydów, a czasem immunoterapii. Dodatkowo stosuje się specjalistyczne kąpiele i dietę eliminacyjną.
Torbiele łojowe: są łagodnymi zmianami skórnymi powstającymi w wyniku zaczopowania gruczołów łojowych. Mogą mieć postać pojedynczych, miękkich guzków pod skórą, które czasem pękają i wydzielają tłustą, żółtawą treść. W większości przypadków są niegroźne, ale niektóre mogą się zakażać lub wymagać chirurgicznego usunięcia, jeśli powodują dyskomfort. Regularna pielęgnacja skóry, odpowiednia dieta i monitorowanie zmian pomagają zmniejszyć ryzyko ich powstawania.
Zaburzenia gruczołów odbytniczych: o stosunkowo częsty problem zdrowotny u psów, a rasa cavalier king charles spaniel wykazuje szczególną predyspozycję do ich rozwoju. Badania potwierdzają tę zwiększoną podatność – analiza przeprowadzona w 2021 roku wykazała, że cavalier king charles spaniele mają najwyższe ryzyko wystąpienia ASD spośród badanych ras, z częstotliwością wynoszącą 14,83%. Jest to ponad trzykrotnie wyższe ryzyko w porównaniu do średniej dla innych ras. Gruczoły okołoodbytnicze, umiejscowione po obu stronach odbytu, produkują wydzielinę o mocnym zapachu, która służy do komunikacji między psami. Normalnie gruczoły te opróżniają się samoistnie podczas defekacji pod naciskiem przechodzącego kału. Gdy mechanizm ten zawodzi, dochodzi do zastoju wydzieliny i rozwoju różnych schorzeń. Leczenie ASD zależy od rodzaju i zaawansowania schorzenia. W przypadku przepełnienia podstawową procedurą jest manualne opróżnienie gruczołów. W przypadku nawracających problemów z przepełnianiem gruczołów okołoodbytniczych, pomocne mogą być modyfikacje diety, np. zwiększenie ilości błonnika. Zapalenie lub ropień wymagają leczenia przeciwzapalnego, antybiotykoterapii (ogólnej i/lub miejscowej) oraz często regularnego płukania gruczołów. Przetoka lub pęknięcie gruczołu wymaga leczenia przeciwbólowego, antybiotykoterapii oraz często interwencji chirurgicznej. W przypadkach nowotworów lub przewlekłych, ciężkich, nawracających schorzeń, metodą ostateczną może być chirurgiczne usunięcie gruczołów okołoodbytniczych. Biorąc pod uwagę szczególną predyspozycję cavalier king charles spanieli, kluczowa jest profilaktyka i wczesne wykrywanie problemów. Objawy ASD to „saneczkowanie”, czyli pocieranie odbytem o podłogę, nadmierne lizanie lub gryzienie okolicy odbytu i ogona, niepokój oraz niechęć do siedzenia. Pies może również wykazywać trudności z defekacją lub ból podczas oddawania kału. Fizyczne oznaki mogą obejmować zaczerwienienie, obrzęk lub zgrubienie w okolicy odbytu. W zaawansowanych przypadkach, takich jak ropień czy przetoka, z gruczołów może wydobywać się ropa lub krew. Rozpoznanie ASD stawia się na podstawie wywiadu, czyli zgłaszanych przez opiekuna objawów, oraz dokładnego badania klinicznego. Kluczowym elementem jest manualne badanie gruczołów okołoodbytniczych (badanie per rectum). W przypadku podejrzenia zmiany nowotworowej, konieczne są dodatkowe badania, takie jak aspiracja cienkoigłowa (cytologia) lub biopsja (badanie histopatologiczne), aby potwierdzić diagnozę i określić typ nowotworu. Schorzenia gruczołów okołoodbytniczych mogą przyjmować różne formy. Najczęstszym problemem jest zastój lub przepełnienie, wynikające z nieprawidłowego opróżniania gruczołów. Wydzielina staje się wówczas gęsta, a gruczoły powiększają się. Innym schorzeniem jest zapalenie gruczołów, często prowadzące do infekcji i tworzenia ropni. Powikłaniem zapalenia lub ropnia może być przetoka, charakteryzująca się tworzeniem kanałów łączących gruczoł z zewnętrzną skórą, co może powodować silny ból. Najpoważniejszym schorzeniem są nowotwory gruczołów okołoodbytniczych. Cavalier king charles spaniele są szczególnie predysponowane do apokrynowego raka gruczołów okołoodbytniczych – złośliwego nowotworu wymagającego natychmiastowej interwencji.
Dotyczące przewodu pokarmowego, wątroby i trzustki
Przewlekłe zapalenie trzustki: cavalier king charles spaniel jest rasą predysponowaną do przewlekłego zapalenia trzustki. Schorzenie dotyka szczególnie psy w średnim i starszym wieku. Zgodnie z badaniami, choroba ma podłoże genetyczne, a częstość występowania przewlekłego zapalenia trzustki u tej rasy wynosi aż 80%. Trzustka to gruczoł, który wytwarza enzymy trawienne oraz hormony, jak insulina. Zapalenie trzustki występuje, gdy te enzymy aktywują się zbyt wcześnie, powodując uszkodzenie tkanek narządu. Przewlekłe zapalenie trzustki prowadzi do trwałego uszkodzenia trzustki, co może skutkować niewydolnością trzustki, a w zaawansowanych przypadkach także cukrzycą. Objawy przewlekłego zapalenia trzustki u cavalierów obejmują ból brzucha, wymioty, biegunkę, utratę apetytu, depresję i odwodnienie. Objawy mogą być zmienne i trudne do zdiagnozowania, zwłaszcza w łagodniejszych przypadkach. W ciężkich przypadkach dochodzi do odwodnienia, wstrząsu, a nawet niewydolności narządów. Współwystępowanie zapalenia trzustki i cukrzycy może utrudniać leczenie, a także prowadzić do dalszych komplikacji, takich jak niewydolność trzustki. Diagnostyka obejmuje badania krwi, ultradźwięki oraz testy enzymatyczne, jak SNAP cPL. Dodatkowo, przypadki przewlekłego zapalenia trzustki mogą być związane z innymi chorobami, takimi jak choroba serca. Diagnoza i leczenie zapalenia trzustki u cavalierów wymaga precyzyjnego podejścia, ponieważ objawy mogą przypominać inne schorzenia.
Dotyczące układu oddechowego
Zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis: u niektórych cavalier king charles spanieli stwierdzono występowanie zaburzeń odporności, które predysponują je do rozwoju zakażenia wywołanego przez Pneumocystis – drobnoustroje oportunistyczne, które u zdrowych zwierząt nie wywołują choroby, natomiast u osobników z niedoborem odporności mogą prowadzić do poważnych infekcji dróg oddechowych, w tym do ciężkiego zapalenia płuc. W przypadku cavalierów z tym zaburzeniem obserwuje się obniżone stężenie immunoglobuliny G (IgG), która odgrywa kluczową rolę w odporności nabytej i ochronie przed infekcjami bakteryjnymi oraz wirusowymi. Jednocześnie stężenie immunoglobuliny M (IgM), będącej pierwszą linią obrony w odpowiedzi immunologicznej, jest istotnie podwyższone. Ta nietypowa dysproporcja w poziomach immunoglobulin wskazuje na wrodzoną wadę układu odpornościowego, choć mechanizm dziedziczenia tej anomalii nie został dotąd dokładnie poznany. Pneumocystis carinii (obecnie znana jako Pneumocystis jirovecii) jest organizmem grzybopodobnym, który szczególnie łatwo atakuje zwierzęta z obniżoną odpornością. U chorych cavalierów zakażenie to objawia się najczęściej kaszlem, dusznością, przyspieszonym oddechem, osłabieniem oraz nietolerancją wysiłkową. W zaawansowanych przypadkach może dojść do rozwoju ciężkiej niewydolności oddechowej wymagającej intensywnej terapii. Rozpoznanie infekcji Pneumocystis wymaga wykonania specjalistycznych badań, takich jak analiza płynu z drzewa oskrzelowego pobranego podczas bronchoskopii, testy PCR lub badanie cytologiczne próbek z dróg oddechowych. Wskazane jest także oznaczenie poziomu immunoglobulin w surowicy krwi w celu wykrycia charakterystycznych zaburzeń odporności. Leczenie obejmuje długotrwałą antybiotykoterapię, najczęściej z zastosowaniem preparatów na bazie trimetoprimu i sulfametoksazolu, które wykazują skuteczność przeciwko Pneumocystis. W niektórych przypadkach konieczne jest także leczenie wspomagające, obejmujące tlenoterapię, leki przeciwzapalne oraz środki wzmacniające ogólną odporność organizmu. Rokowanie jest ostrożne i w dużej mierze zależy od wczesności rozpoznania oraz skuteczności podjętego leczenia. Psy z trwałym niedoborem immunoglobulin mogą wymagać długoterminowego monitorowania i specjalistycznej opieki weterynaryjnej.
Zespół oddechowy ras brachycefalicznych: to grupa wad anatomicznych typowych dla ras krótkoczaszkowych, takich jak buldog francuski. Obejmuje zwężone nozdrza, wydłużone podniebienie miękkie, wywinięte kieszonki krtaniowe, zapadanie się krtani oraz w niektórych przypadkach niedorozwój tchawicy. Może również prowadzić do zapadania się oskrzeli. Te nieprawidłowości powodują trudności w oddychaniu, a w poważniejszych przypadkach mogą prowadzić do omdleń, zwłaszcza pod wpływem stresu lub wysiłku. Psy z tym syndromem często charczą, chrapią, mają trudności z oddychaniem podczas wysiłku, a w ciężkich przypadkach mogą cierpieć na przewlekłe niedotlenienie. Objawy nasilają się w ciepłym i wilgotnym klimacie oraz przy nadwadze. Diagnostyka obejmuje badanie kliniczne, ocenę dróg oddechowych oraz badania obrazowe, takie jak RTG i endoskopia. Leczenie zależy od stopnia zaawansowania choroby. W łagodniejszych przypadkach pomocne mogą być kontrola masy ciała i unikanie przegrzewania, natomiast psy z poważniejszymi objawami wymagają interwencji chirurgicznej, takiej jak korekcja nozdrzy, skrócenie podniebienia miękkiego czy usunięcie wywiniętych kieszonek krtaniowych. Ze względu na genetyczne podłoże zespołu brachycefalicznego, do hodowli powinny być dopuszczane jedynie psy z prawidłową budową dróg oddechowych.
Dotyczące serca i układu krążenia
Zwyrodnienie zastawki mitralnej: to dziedziczna, poligenowa choroba serca, która – według statystyk – dotyka ponad połowę cavalier king charles spanieli w wieku pięciu lat oraz ponad 90% osobników, które osiągną wiek dziesięciu lat lub więcej. MVD stanowi główną przyczynę śmierci przedstawicieli tej rasy. Postępująca degeneracja zastawki mitralnej prowadzi do jej niedomykalności, w wyniku czego dochodzi do cofania się krwi do lewego przedsionka podczas skurczu lewej komory – zjawiska określanego jako niedomykalność mitralna. Początkowe stadia choroby zastawki mitralnej często przebiegają bezobjawowo i są wykrywane przypadkowo podczas rutynowych badań klinicznych, głównie poprzez osłuchanie serca. W miarę postępu choroby mogą pojawiać się kaszel, szczególnie po wysiłku lub w nocy, szybkie męczenie się podczas spacerów, duszność i trudności w oddychaniu, spadek apetytu oraz utrata masy ciała. W bardziej zaawansowanych stadiach mogą występować obrzęki kończyn lub wodobrzusze, a także omdlenia lub epizody osłabienia wynikające z niedostatecznego przepływu krwi. Pojawienie się objawów klinicznych zazwyczaj wskazuje na rozwój zastoinowej niewydolności serca i wymaga natychmiastowej interwencji weterynaryjnej. MVD jest chorobą postępującą i obecnie nieuleczalną, jednak odpowiednio prowadzona terapia pozwala znacząco wydłużyć życie psa oraz poprawić jego komfort. Leczenie opiera się na stosowaniu leków zmniejszających obciążenie serca, takich jak inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE), na przykład enalapryl lub benazepryl. W celu redukcji obrzęków i gromadzenia się płynu w płucach wprowadza się leczenie diuretyczne, najczęściej z wykorzystaniem furosemidu. U psów z zaawansowaną chorobą zaleca się także leki poprawiające siłę skurczu mięśnia sercowego, takie jak pimobendan. Istotne znaczenie ma regularne monitorowanie parametrów sercowo-naczyniowych poprzez badania echokardiograficzne i radiologiczne. Kluczowe znaczenie dla zdrowia cavalirów ma odpowiednia selekcja hodowlana, polegająca na dopuszczaniu do rozrodu wyłącznie osobników wolnych od objawów choroby w wieku minimum pięciu lat. W ocenie zaawansowania choroby oraz jej wpływu na serce, w badaniu radiologicznym kluczowe znaczenie ma analiza wielkości lewego przedsionka, a nie ogólnych rozmiarów sylwetki serca. Powiększenie lewego przedsionka jest istotnym wskaźnikiem hemodynamicznego przeciążenia wynikającego z niedomykalności zastawki. Radiologiczne objawy tego powiększenia zwykle ujawniają się dopiero w ostatnim roku poprzedzającym pojawienie się klinicznych objawów zastoinowej niewydolności serca. Z kolei badania echokardiograficzne, uznawane za złoty standard w diagnostyce chorób serca, wskazują, że patologiczna niedomykalność i/lub wypadanie zastawki mitralnej mogą występować u większości dotkniętych chorobą psów już około piątego roku życia, co świadczy o wczesnym początku procesu chorobowego na poziomie komórkowym i tkankowym. Pomimo wyraźnych dowodów na genetyczne uwarunkowanie choroby, dokładny mechanizm dziedziczenia MVD w tej rasie pozostaje nadal nie do końca wyjaśniony. Wśród potencjalnych czynników etiopatogenetycznych wymienia się między innymi zaburzenia metabolizmu serotoniny (5HT).
Choroba zakrzepowo-zatorowa: to złożony problem o wyraźnym podłożu genetycznym, polegający na tworzeniu się skrzeplin w różnych lokalizacjach tętniczych. Często występuje wtórnie do innych chorób typowych dla rasy, takich jak zaawansowana niewydolność serca czy schorzenia nerek. Predyspozycja ta dotyczy szczególnie kluczowych tętnic: aorty, tętnic płucnych i tętnic udowych. Cavalier king charles spaniele są także bardziej narażone na udary móżdżku, które mogą być wynikiem zablokowania przepływu krwi zakrzepem lub pęknięcia tętnicy móżdżkowej. Medycznie, zakrzep (thrombus) to skrzeplina powstająca w naczyniu krwionośnym, zakrzepica (thrombosis) to proces jej tworzenia, zator (embolus) to fragment skrzepliny przemieszczający się z krwią, a zatorowość (thromboembolism) to stan, w którym taki zator blokuje przepływ w innym naczyniu. Zakrzepica aorty (Aortic Thrombosis, ATh) i zatorowość tętnicza aorty (Aortic Thromboembolism, ATE) dotyczą powstawania skrzeplin w aorcie lub jej głównych odgałęzieniach. Aorta, jako największa tętnica ciała, prowadzi krew z serca do całego organizmu. U psów te schorzenia są rzadkie, jednak u cavalier king charles spanieli wykazano wyraźnie zwiększoną predyspozycję. Badanie przeprowadzone przez Royal Veterinary College (RVC) w grudniu 2023 roku, analizujące ryzyko choroby zakrzepowo-zatorowej u psów z białkomoczem nerkowym, wykazało, że cavaliery stanowiły aż 10% wszystkich przypadków w badanej grupie. Sugeruje to ich większą podatność w porównaniu do innych ras z uszkodzeniem nerek. Do możliwych przyczyn tej predyspozycji zalicza się zaburzenia tkanki łącznej, zwiększoną reaktywność płytek krwi oraz częste występowanie chorób serca, w szczególności zwyrodnienia zastawki mitralnej. Zakrzepica i zatorowość tętnic płucnych (Pulmonary Thromboembolism, PTE) polegają na zablokowaniu tętnic płucnych, odpowiedzialnych za doprowadzanie krwi z serca do płuc. Pierwsze przypadki PTE u cavalierów opisano w sierpniu 2000 roku — dotyczyły one siedmiu psów w wieku 8–9 lat. Zakrzepica tętnic udowych (Femoral Artery Occlusions), czyli tworzenie się skrzeplin w tętnicach kończyn miednicznych, wydaje się być szczególnie charakterystyczna dla cavalier king charles spanieli. W badaniu z 1997 roku stwierdzono, że u 2,3% psów tej rasy tętno udowe było niewyczuwalne, a u 4,2% — słabe, co sugeruje osłabienie ściany tętnicy i genetyczną skłonność do zaburzeń przepływu. Badanie z 2004 roku potwierdziło, że zmniejszenie średnicy lub elastyczności tętnicy udowej u cavalierów jest zjawiskiem częstym, zwiększającym ryzyko tworzenia się skrzeplin. U większości psów niedrożność tętnicy udowej nie powoduje jednak poważnych problemów, dzięki rozwiniętemu krążeniu obocznemu. Objawy kliniczne choroby zakrzepowo-zatorowej są bardzo zróżnicowane i zależą głównie od lokalizacji zakrzepu lub zatoru oraz obecności chorób współistniejących, takich jak choroby serca czy nerek. Psy z ostrym i ciężkim przebiegiem choroby mają zazwyczaj gorsze rokowania i wymagają natychmiastowej interwencji weterynaryjnej. Psy z przewlekłą, łagodniejszą formą choroby mogą wykazywać nietolerancję wysiłkową i mają lepsze rokowania. W przypadku zatorowości aorty, objawy obejmują: bladość błon śluzowych, silny ból (szczególnie kończyn miednicznych), słabe lub niewyczuwalne tętno udowe, częściowy paraliż lub niedowład tylnych kończyn, brak równowagi, sztywność kończyn oraz inne zaburzenia neurologiczne. Diagnostyka choroby zakrzepowo-zatorowej opiera się na dokładnej ocenie objawów klinicznych, badaniu tętna udowego, ocenie neurologicznej kończyn miednicznych oraz badaniach obrazowych, takich jak USG z dopplerem, rezonans magnetyczny (MRI) czy tomografia komputerowa (TK). Leczenie choroby zakrzepowo-zatorowej obejmuje leczenie przyczynowe choroby podstawowej (np. choroby serca lub nerek), stosowanie leków przeciwzakrzepowych (takich jak heparyna lub klopidogrel), terapię wspomagającą krążenie oraz, w niektórych przypadkach, zabiegi chirurgiczne lub interwencyjne mające na celu usunięcie skrzepliny. Skuteczność leczenia zależy od lokalizacji zakrzepu, szybkości rozpoznania i stanu ogólnego pacjenta.
Zaburzenia endokrynologiczne i metaboliczne
Cukrzyca: jest chorobą metaboliczną wynikającą z niedoboru insuliny – hormonu produkowanego przez trzustkę, który odgrywa kluczową rolę w regulacji poziomu glukozy we krwi. Niedostateczna produkcja insuliny prowadzi do utrzymującej się hiperglikemii i zaburzeń w metabolizmie węglowodanów, tłuszczów oraz białek. Objawy kliniczne cukrzycy obejmują między innymi zwiększone pragnienie (polidypsję), częstsze oddawanie moczu (poliurię), utratę masy ciała pomimo zachowanego lub zwiększonego apetytu, a także osłabienie, zmęczenie czy zmiany w kondycji sierści i skóry. W zaawansowanych przypadkach mogą wystąpić powikłania, takie jak zaćma cukrzycowa, zakażenia dróg moczowych czy kwasica ketonowa. Diagnostyka cukrzycy opiera się na stwierdzeniu podwyższonego poziomu glukozy we krwi oraz glukozurii (obecności glukozy w moczu). W celu potwierdzenia rozpoznania zaleca się wykonanie pełnego profilu biochemicznego, badania ogólnego moczu oraz – w razie potrzeby – oznaczenia poziomu fruktozaminy, która odzwierciedla średni poziom glukozy we krwi w ciągu ostatnich tygodni. Leczenie cukrzycy polega na codziennym podawaniu insuliny w formie iniekcji podskórnych, indywidualnie dobranej do potrzeb danego pacjenta. Kluczowe znaczenie ma również wprowadzenie odpowiedniej diety – bogatej w błonnik i o niskim indeksie glikemicznym – oraz regularne monitorowanie poziomu glukozy. U cavalier king charles spanieli ryzyko rozwoju cukrzycy jest 1,45 razy wyższe niż u przedstawicieli innych ras. Co istotne, w przypadku osobników posiadających określony wariant genu IL-10, ryzyko to jest 4,05 razy wyższe, co sugeruje rolę predyspozycji genetycznych w rozwoju choroby. Mimo to dokładny mechanizm dziedziczenia cukrzycy u cavalierów pozostaje na chwilę obecną nieznany.
Choroba Cushinga/ hiperadrenokortycyzm: to poważne, uwarunkowane genetycznie zaburzenie endokrynologiczne, polegające na nadmiernym wydzielaniu kortyzolu, zwykle w wyniku nieprawidłowej pracy przysadki mózgowej lub nadnerczy. Nadnercza to gruczoły odpowiedzialne za regulację wielu ważnych funkcji organizmu, takich jak utrzymanie prawidłowej wagi, równowaga mineralna, odporność, zdrowie skóry oraz produkcja niektórych typów białych krwinek. Ich praca pozostaje pod kontrolą przysadki mózgowej, która może stać się pierwotnym źródłem zaburzeń. W typowej postaci choroby Cushinga przyczyną jest guz kory nadnerczy albo guz przysadki mózgowej. Guzy te, niezależnie od tego, czy mają charakter nowotworowy, prowadzą do niekontrolowanego wydzielania kortyzolu. Choroba może mieć również charakter jatrogennego Cushinga, wywołanego długotrwałym podawaniem glikokortykosteroidów, takich jak prednizon. Innymi, rzadszymi formami są atypowa postać choroby Cushinga, w której wzrostowi hormonów płciowych towarzyszą objawy przypominające klasyczny przebieg choroby, oraz poposiłkowa postać choroby Cushinga, objawiająca się nagłym wzrostem kortyzolu po posiłkach. Objawy choroby Cushinga u cavalier king charles spanieli są bardzo charakterystyczne. Wśród nich obserwuje się zwiększone pragnienie i oddawanie moczu, nadmierny apetyt, dyszenie oraz symetryczne łysienie, szczególnie w okolicach klatki piersiowej, boków ciała i ogona. Skóra często staje się cienka, przebarwiona lub pokryta twardymi, zwapniałymi grudkami. Występuje też letarg, osłabienie mięśni oraz zwiększona podatność na infekcje skóry i układu moczowego. Typowym objawem zewnętrznym jest także wypukły, obwisły brzuch, będący wynikiem osłabienia mięśni i przemieszczenia się tłuszczu do jamy brzusznej. U cavalierów chorujących na Cushinga może również rozwinąć się oczna dystrofia podścieliska, związana z hiperlipoproteinemią, co objawia się obecnością krystalicznych złogów lipidowych w rogówce. Diagnostyka choroby Cushinga opiera się na badaniach krwi i moczu, takich jak test stosunku kortyzolu do kreatyniny w moczu, test stymulacji ACTH oraz test hamowania niską dawką deksametazonu. Po potwierdzeniu choroby konieczne jest dalsze różnicowanie przyczyny — czy źródłem problemu jest przysadka mózgowa, czy nadnercza — co zazwyczaj wymaga wykonania badania USG. Leczenie choroby Cushinga koncentruje się na obniżeniu poziomu kortyzolu do wartości bezpiecznych dla organizmu. Najczęściej stosowanym lekiem jest trilostan, który hamuje syntezę kortyzolu w nadnerczach. Inne leki, takie jak mitotan, ketokonazol czy anipryl, są stosowane rzadziej.
Niedoczynność tarczycy: dziedziczne zapalenie tarczycy o podłożu autoimmunologicznym. Objawy mogą obejmować suchość skóry i sierści, wypadanie włosów, podatność na inne choroby skóry, przyrost masy ciała, lękliwość, agresję lub inne zmiany w zachowaniu. W badaniach przeprowadzonych na Uniwersytecie Stanowym w Michigan, u 2,2% psów rasy cavalier king charles spaniel wykryto przeciwciała przeciwtarczycowe co sugeruje obecność autoimmunologicznego zapalenia tarczycy. Dla porównania, średnia dla wszystkich ras wynosi 7,5%. Oznacza to, że ryzyko wystąpienia tego schorzenia u cavalierów jest niższe niż przeciętnie, ale nadal istotne, zwłaszcza że choroba może prowadzić do obniżenia poziomu hormonów tarczycy i objawów takich jak ospałość, przyrost masy ciała, problemy skórne czy niepłodność.
Zaburzenia neurologiczne
Jamistość rdzenia kręgowego: to postępujące schorzenie neurologiczne, w którym wewnątrz rdzenia kręgowego tworzą się wypełnione płynem mózgowo-rdzeniowym jamy (syrinxy). U psów rasy cavalier king charles spaniel choroba ta jest najczęściej bezpośrednim następstwem malformacji czaszkowo-kręgowej (maformacja Chiariego). W wyniku tej wady dochodzi do zaburzenia przepływu płynu mózgowo-rdzeniowego w okolicy otworu wielkiego, co prowadzi do jego gromadzenia i powstawania patologicznych jam w strukturze rdzenia. Obecność syrinxów można potwierdzić badaniem rezonansem magnetycznym (MRI). U wielu psów mimo wyraźnych zmian w obrazowaniu nie obserwuje się żadnych objawów klinicznych. W odróżnieniu od malformacji Chiariego, zmienność morfologiczna kręgosłupa szyjnego w odcinku C1–C2 nie wydaje się mieć związku z występowaniem jamistości rdzenia kręgowego. Kluczową rolę w rozwoju jamistości rdzenia odgrywa natomiast niedostosowanie wielkości móżdżku i tylnej jamy czaszki, skutkujące jej „przepełnieniem”. Badanie ultrasonograficzne przez okolicę potyliczno-szczytową umożliwia uwidocznienie przepukliny móżdżku, ale nie pozwala na ocenę obecności ani wielkości jam w obrębie rdzenia. Objawy kliniczne jamistości rdzenia kręgowego, jeśli występują, pojawiają się zazwyczaj między 5 miesiącem a 3 rokiem życia, choć mogą rozwinąć się także w późniejszym wieku. Charakterystycznym objawem jest uporczywe drapanie w okolicy łopatki, często niewywołane bezpośrednim kontaktem ze skórą, a nasilane dotykiem lub noszeniem obroży („drapanie w powietrzu”, „drapanie fantomowe”). Towarzyszyć temu mogą oznaki bólu szyi, kończyn piersiowych lub okolicy ucha (ból przeniesiony), a w cięższych przypadkach również objawy neurologiczne w postaci osłabienia lub niedowładów kończyn piersiowych, będących skutkiem uszkodzenia dolnego neuronu ruchowego. Rozpoznanie stawia się na podstawie badania rezonansu magnetycznego, które pozwala na ocenę lokalizacji, wielkości i charakteru syrinxów. Wykazano, że większe jamy zlokalizowane w rogach grzbietowych rdzenia są powiązane z większym nasileniem objawów bólowych. Leczenie jamistości rdzenia ma głównie charakter objawowy i obejmuje stosowanie kortykosteroidów, niesteroidowych leków przeciwzapalnych oraz leków zmniejszających produkcję płynu mózgowo-rdzeniowego (np. inhibitory anhydrazy węglanowej, takie jak acetazolamid lub omeprazol, który może obniżać produkcję PMR poprzez wpływ na pompy protonowe w splotach naczyniówkowych). W niektórych przypadkach możliwe jest leczenie chirurgiczne (dekompresja tylnej jamy czaszki), jednak skuteczność i trwałość efektów operacji są zmienne. Szacuje się, że odsetek cavalier king charles spanieli z obecnością syrinxów w populacji jest wysoki, chociaż dokładna częstość nie została jednoznacznie określona.
Malformacja Chiariego/ malformacja podobna do Chiariego/ hipoplazja kości potylicznej: to częsta, wrodzona wada rozwojowa czaszki charakterystyczna dla rasy cavalier king charles spaniel. Schorzenie to polega na dysproporcji w rozwoju kości tworzących czaszkę, obejmującej skrócenie podstawy czaszki oraz niedorozwój kości potylicznej przy jednoczesnym, kompensacyjnym wydłużeniu sklepienia czaszki, zwłaszcza w obrębie kości ciemieniowych. Taka nieprawidłowa budowa prowadzi do zmniejszenia objętości tylnej jamy czaszki, skutkując ograniczoną przestrzenią dla struktur mózgowia, w tym móżdżku i pnia mózgu, na poziomie otworu wielkiego, który stanowi przejście między jamą czaszki a kanałem kręgowym. Zmniejszona przestrzeń w tylnej jamie czaszki oraz ucisk móżdżku w rejonie otworu wielkiego zakłócają prawidłową cyrkulację płynu mózgowo-rdzeniowego w obrębie połączenia czaszkowo-kręgowego. To właśnie zaburzenia dynamiki przepływu płynu mózgowo-rdzeniowego są uznawane za pierwotną przyczynę rozwoju jamistości rdzenia kręgowego (Syringomyelia SM). Jamistość rdzenia kręgowego charakteryzuje się tworzeniem w obrębie rdzenia jam wypełnionych płynem, co prowadzi do postępującego uszkodzenia tkanki nerwowej oraz występowania charakterystycznych objawów neurologicznych. Objawy kliniczne mogą być różnorodne i zmieniać się w zależności od stopnia zaawansowania zmian. Do najczęściej obserwowanych należą: charakterystyczne drapanie się psa w okolicę szyi lub uszu bez wyraźnej przyczyny dermatologicznej, często określane jako „drapanie powietrza”, nadwrażliwość skóry na dotyk, zwłaszcza w okolicy karku, a także ból szyi lub głowy objawiający się niechęcią do podnoszenia głowy czy skakania. W miarę postępu choroby mogą pojawiać się objawy neurologiczne, takie jak niezgrabność ruchów, osłabienie kończyn, problemy z koordynacją, a w cięższych przypadkach także niedowłady lub porażenia. Ostateczne rozpoznanie malformacji Chiariego stawia się na podstawie badania rezonansem magnetycznym, które pozwala dokładnie ocenić stopień nieprawidłowości anatomicznych i obecność wtórnych zmian w obrębie rdzenia kręgowego. Leczenie schorzenia może mieć charakter zachowawczy lub chirurgiczny. W przypadkach łagodnych lub umiarkowanych stosuje się leczenie farmakologiczne ukierunkowane na kontrolę bólu oraz poprawę cyrkulacji płynu mózgowo-rdzeniowego. W terapii wykorzystuje się między innymi leki przeciwbólowe, przeciwzapalne, a także leki zmniejszające produkcję płynu mózgowo-rdzeniowego. W bardziej zaawansowanych przypadkach, gdy leczenie zachowawcze nie przynosi efektów lub gdy objawy neurologiczne są ciężkie i postępujące, rozważa się leczenie chirurgiczne polegające na odbarczeniu tylnej jamy czaszki. Zabieg ten ma na celu zwiększenie przestrzeni dla móżdżku i pnia mózgu oraz poprawę przepływu płynu mózgowo-rdzeniowego w okolicy otworu wielkiego. Profilaktyka malformacji Chiariego i związanej z nią jamistości rdzenia kręgowego opiera się przede wszystkim na odpowiedzialnej hodowli, której celem jest zmniejszenie ryzyka przekazywania predyspozycji do tej wady potomstwu. W tym celu zaleca się, aby do rozrodu były kwalifikowane wyłącznie psy przebadane rezonansem magnetycznym i wolne od istotnych nieprawidłowości lub wykazujące tylko łagodne zmiany, najlepiej w późniejszym wieku.
Padaczka idiopatyczna: to przewlekła choroba neurologiczna, w której dochodzi do występowania nawracających napadów padaczkowych bez uchwytnej przyczyny organicznej. Choroba ta może przyjmować postać napadów uogólnionych lub częściowych, o różnym stopniu nasilenia. Pierwsze objawy najczęściej pojawiają się u młodych psów, zazwyczaj przed ukończeniem pierwszego roku życia, chociaż mogą również wystąpić w późniejszym okresie. Napady mogą mieć charakter łagodny, przebiegający z chwilowym zaburzeniem świadomości lub drżeniem części ciała, albo ciężki, obejmujący utratę przytomności, drgawki toniczno-kloniczne i inne objawy neurologiczne. Przyczyna padaczki idiopatycznej nie jest w pełni poznana, jednak badania sugerują, że ma ona podłoże genetyczne, mimo iż dokładny sposób dziedziczenia pozostaje nieustalony. Leczenie choroby polega na długoterminowym stosowaniu leków przeciwpadaczkowych, których celem jest kontrolowanie napadów i zmniejszenie ich częstotliwości. Odpowiednio dobrana terapia farmakologiczna pozwala wielu psom prowadzić dobrej jakości życie, chociaż w niektórych przypadkach pełne wyeliminowanie napadów może być trudne do osiągnięcia.
Pierwotne wysiękowe zapalenie ucha środkowego: to choroba dość często występująca u cavalier king charles spanieli. Dotknięte nią psy mogą wykazywać umiarkowany do silnego ból głowy lub szyi, a także objawy neurologiczne, takie jak zaburzenia równowagi, drżenia głowy czy przechylanie jej na bok. W badaniu klinicznym w większości przypadków stwierdza się wybrzuszenie, lecz nienaruszoną błonę bębenkową, a po jej nacięciu (myringotomia) ujawnia się gęsty, śluzowaty czop wypełniający jamę bębenkową. Leczenie obejmuje usunięcie śluzowego czopa, płukanie ucha środkowego oraz stosowanie miejscowej i ogólnej farmakoterapii (leki przeciwzapalne i przeciwbakteryjne). W przypadkach przewlekłych lub nawracających korzystne może być zastosowanie drenów wentylacyjnych (tympanostomijnych), które umożliwiają odpływ wydzieliny i zapobiegają nawrotom. Choroba ta może klinicznie przypominać syringomyelię – poważne schorzenie neurologiczne często występujące również u tej rasy – dlatego istotne jest postawienie prawidłowego rozpoznania, zazwyczaj za pomocą rezonansu magnetycznego (MRI) lub tomografii komputerowej w połączeniu z badaniem otoskopowym. Wczesne wykrycie i leczenie PSOM może znacząco poprawić komfort życia psa i zapobiec powikłaniom.
Dotyczące układu kostno-stawowego i mięśniowego
Choroba krążka międzykręgowego: to schorzenie, w którym dochodzi do przemieszczenia materiału dyskowego z przestrzeni międzykręgowej do kanału kręgowego, co skutkuje uciskiem na rdzeń kręgowy i otaczające go struktury. U psów rasy cavalier king charles spaniel stwierdza się zwiększoną predyspozycję do rozwoju tej choroby, wynikającą zarówno z uwarunkowań genetycznych, jak i specyficznej budowy anatomicznej ich kręgosłupa. Przemieszczenie lub wypadnięcie jądra miażdżystego dysku może prowadzić do różnych objawów klinicznych w zależności od lokalizacji i stopnia ucisku na rdzeń kręgowy. Najczęściej obserwowanymi symptomami są ból grzbietu lub szyi, powłóczenie kończynami, chwiejność chodu, osłabienie siły kończyn, a w cięższych przypadkach nawet całkowity paraliż tylnych lub wszystkich czterech kończyn. W przebiegu choroby może również wystąpić charakterystyczne szuranie łapami po podłożu z powodu braku prawidłowej kontroli nad ruchem. Objawy mogą pojawiać się nagle lub rozwijać się stopniowo w zależności od rodzaju i dynamiki uszkodzenia dysku. Rozpoznanie choroby dysku międzykręgowego opiera się na badaniach obrazowych, takich jak rezonans magnetyczny (MRI) lub tomografia komputerowa (CT), które umożliwiają ocenę stopnia ucisku na rdzeń kręgowy oraz dokładną lokalizację zmienionego patologicznie dysku. Leczenie uzależnione jest od ciężkości objawów klinicznych. W przypadku łagodnych do umiarkowanych objawów często stosuje się leczenie zachowawcze, obejmujące odpoczynek w klatce, ograniczenie ruchu, podawanie leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych oraz fizjoterapię. W przypadkach cięższych lub przy braku poprawy zaleca się interwencję chirurgiczną, mającą na celu usunięcie ucisku na rdzeń kręgowy i stabilizację kręgosłupa. Profilaktyka choroby dysku międzykręgowego u cavalier king charles spanieli polega głównie na kontrolowaniu masy ciała w celu zmniejszenia obciążenia kręgosłupa, unikaniu skoków z wysokości i gwałtownych ruchów oraz monitorowaniu stanu neurologicznego, aby jak najszybciej wykryć wczesne objawy schorzenia.
Dotyczące układu moczowego i płciowego
Ksantynuria i kamica ksantynowa: to rzadka choroba metaboliczna, w przebiegu której dochodzi do nieprawidłowego metabolizmu puryn. Schorzenie to wynika z wrodzonego niedoboru enzymu oksydazy ksantynowej — kluczowego w przekształcaniu ksantyny do kwasu moczowego. Niedobór enzymu prowadzi do kumulacji ksantyny w organizmie, a następnie do jej wytrącania się w formie kryształów lub kamieni w drogach moczowych. U cavalierów odnotowano przypadki ksantynurii przebiegającej z zatkaniem cewki moczowej oraz niewydolnością nerek, co podkreśla ciężki przebieg choroby w tej rasie. Kamienie ksantynowe, w przeciwieństwie do bardziej powszechnych kamieni struwitowych lub szczawianowo-wapniowych, są trudne do uwidocznienia w standardowych badaniach radiologicznych, co może opóźniać prawidłową diagnozę. Uważa się, że sposób dziedziczenia ksantynurii u cavalierów ma charakter autosomalny recesywny, co oznacza, że choroba ujawnia się u psów otrzymujących wadliwy gen od obojga rodziców. Diagnostyka ksantynurii obejmuje analizę moczu, w której można stwierdzić obecność charakterystycznych kryształów ksantynowych, a także badanie składu chemicznego kamieni wydobytych z dróg moczowych. W przypadku podejrzenia choroby pomocne są również badania ultrasonograficzne układu moczowego oraz specjalistyczne testy biochemiczne, pozwalające na ocenę szlaku metabolizmu puryn. W niektórych przypadkach możliwe jest wykonanie testów genetycznych, jeżeli dostępne są odpowiednie markery. Leczenie ksantynurii skupia się na zapobieganiu tworzeniu nowych złogów oraz na leczeniu już istniejących powikłań, takich jak niedrożność cewki moczowej czy niewydolność nerek. W przypadku niedrożności konieczne jest szybkie przywrócenie drożności dróg moczowych — poprzez cewnikowanie, zabiegi chirurgiczne lub rozpuszczanie kamieni, jeśli to możliwe. Długoterminowe postępowanie obejmuje stosowanie diety ubogiej w puryny oraz utrzymywanie wysokiego spożycia wody w celu rozcieńczania moczu. Rokowanie zależy od stopnia uszkodzenia nerek w momencie rozpoznania oraz skuteczności zapobiegania nawrotom kamicy. Ze względu na potencjalne obciążenie genetyczne i ciężki przebieg choroby, ksantynuria powinna być uwzględniana w diagnostyce różnicowej psów tej rasy prezentujących objawy ze strony układu moczowego, takie jak częstomocz, trudności w oddawaniu moczu, obecność krwi w moczu czy objawy niewydolności nerek.
Skłonność do chorób nowotworowych
Rak jest drugą najczęstszą przyczyną śmierci cavalier king charles spanieli, zaraz po chorobach serca. Choć wiele cavalierów zapada na choroby nowotworowe, to tylko kilka typów raka występuje u tej rasy częściej niż u innych psów.
Rak gruczołu odbytowego: to złośliwy nowotwór wywodzący się z gruczołów zatok około odbytu. Jest to typ raka o agresywnym charakterze, często dający przerzuty do regionalnych węzłów chłonnych i narządów wewnętrznych, zwłaszcza wątroby i płuc. Typowymi objawami są trudności w oddawaniu kału, obecność guza w okolicy odbytu, krwawienie oraz świąd. Często dochodzi także do rozwoju zespołu paraneoplastycznego w postaci hiperkalcemii, która objawia się nadmiernym pragnieniem i oddawaniem moczu, osłabieniem, wymiotami i zaburzeniami rytmu serca. Leczenie obejmuje chirurgiczne usunięcie guza oraz powiększonych węzłów chłonnych, a w bardziej zaawansowanych przypadkach także chemioterapię lub radioterapię. Prognoza zależy od stopnia zaawansowania choroby i obecności przerzutów w chwili rozpoznania.
Rak płaskonabłonkowy: to nowotwór złośliwy wywodzący się z komórek nabłonkowych skóry lub błon śluzowych. U cavalier king charles spanieli najczęściej rozwija się w jamie ustnej — na dziąsłach, języku lub podniebieniu — ale może też występować na skórze, zwłaszcza w okolicach palców. Objawy zależą od lokalizacji i obejmują owrzodzenia, krwawienie, trudności w jedzeniu, ślinienie się, ból oraz powiększenie węzłów chłonnych. Nowotwór ten jest miejscowo agresywny i ma tendencję do szybkiego niszczenia otaczających tkanek, chociaż przerzuty występują rzadziej niż w innych typach raka. Leczenie polega zwykle na chirurgicznym usunięciu zmiany, czasem wspieranym radioterapią. W przypadku wczesnego rozpoznania rokowanie może być umiarkowanie dobre, ale zaawansowane zmiany znacznie pogarszają szanse na skuteczne leczenie.
Rozlany chłoniak z dużych komórek B: to najczęstszy typ chłoniaka złośliwego występującego u psów, w tym także u cavalier king charles spanieli. Jest to nowotwór układu limfatycznego, wywodzący się z B-limfocytów. Choroba charakteryzuje się szybkim wzrostem i agresywnym przebiegiem. Objawy obejmują powiększenie wielu węzłów chłonnych, utratę apetytu, spadek masy ciała, osłabienie oraz objawy związane z zajęciem narządów wewnętrznych, takich jak śledziona, wątroba czy przewód pokarmowy. DLBCL dobrze odpowiada na chemioterapię wielolekową, a przy odpowiednim leczeniu możliwe jest uzyskanie remisji trwającej od kilku miesięcy do nawet ponad roku. Niestety, chłoniak ma tendencję do nawrotów, a kolejne fazy choroby stają się coraz trudniejsze w leczeniu.
Inne choroby
Choroby eozynofilowe: stanowią one grupę schorzeń charakteryzujących się patologicznym naciekiem eozynofilowym w obrębie różnych tkanek i narządów. Eozynofile to typ granulocytów, które odgrywają kluczową rolę w odpowiedzi immunologicznej na pasożyty oraz w reakcjach alergicznych. Nadmierna aktywacja i kumulacja tych komórek może prowadzić do rozwoju przewlekłych stanów zapalnych, uszkodzenia tkanek i tworzenia eozynofilowych ziarniniaków. U cavalier king charles spanieli obserwuje się zwiększoną predyspozycję do rozwoju chorób o podłożu eozynofilowym. Opisywane przypadki obejmują m.in. eozynofilowe zapalenie jamy ustnej (eosinophilic stomatitis), manifestujące się bolesnymi zmianami zapalnymi błony śluzowej pyska; eozynofilowe zapalenie jelit (eosinophilic enteritis), przebiegające z przewlekłą biegunką, wymiotami i utratą masy ciała; eozynofilową chorobę oskrzelowo-płucną (eosinophilic bronchopneumonopathy), prowadzącą do kaszlu, duszności i nietolerancji wysiłkowej; oraz powstawanie eozynofilowych ziarniniaków w jamie ustnej (oral granulomas), przyjmujących formę pojedynczych lub mnogich guzków. Choroby te mogą występować zarówno pojedynczo, jak i współistnieć w jednym organizmie, tworząc złożony obraz kliniczny. W wielu przypadkach nie udaje się ustalić konkretnej przyczyny choroby, co sugeruje rolę czynników genetycznych, immunologicznych lub środowiskowych. Rozpoznanie chorób eozynofilowych u cavalierów wymaga dokładnej oceny klinicznej, obejmującej badanie fizykalne oraz analizę objawów. W diagnostyce pomocne są badania krwi, w których można stwierdzić eozynofilię obwodową, a także badania obrazowe, takie jak zdjęcia rentgenowskie klatki piersiowej czy ultrasonografia jamy brzusznej. W przypadku zmian w przewodzie pokarmowym lub układzie oddechowym wykonuje się badania endoskopowe połączone z pobraniem wycinków do oceny histopatologicznej. W przypadku guzków w jamie ustnej stosuje się również badania cytologiczne lub biopsje. Podstawą leczenia chorób eozynofilowych jest immunosupresyjna terapia glikokortykosteroidami, której celem jest zmniejszenie stanu zapalnego i ograniczenie nacieku eozynofilowego. W wielu przypadkach wymagane jest leczenie długoterminowe w celu utrzymania remisji. U psów z opornym lub nawracającym przebiegiem choroby mogą być konieczne dodatkowe leki immunosupresyjne, takie jak cyklosporyna czy azatiopryna. W leczeniu wspomagającym wykorzystuje się również odpowiednio dobrane diety, często hipoalergiczne, a także leczenie wtórnych infekcji bakteryjnych lub grzybiczych, jeśli występują. Rokowanie w chorobach eozynofilowych u cavalierów zależy od lokalizacji i ciężkości zmian oraz od odpowiedzi na wdrożone leczenie. W wielu przypadkach, przy odpowiedniej terapii, możliwe jest osiągnięcie dobrej kontroli objawów i znaczącej poprawy jakości życia psa.
Przepuklina pępkowa: stanowi stosunkowo częstą wrodzoną wadę rozwojową u psów rasy cavalier king charles spaniel. Przepuklina ta powstaje na skutek nieprawidłowego zamknięcia pierścienia pępkowego po urodzeniu, co prowadzi do utworzenia niewielkiego otworu w ścianie brzucha w okolicy pępka. Przez ten otwór mogą przemieszczać się pod skórę fragmenty tłuszczu lub, w bardziej zaawansowanych przypadkach, pętle jelitowe lub inne narządy jamy brzusznej. Objawy przepukliny pępkowej są zazwyczaj widoczne już u bardzo młodych szczeniąt. Charakterystycznym objawem jest miękka, elastyczna, zazwyczaj bezbolesna wypukłość w okolicy pępka, której wielkość może się zmieniać przy zmianach ciśnienia w jamie brzusznej, na przykład podczas kaszlu czy wysiłku fizycznego. Większość małych przepuklin nie powoduje dolegliwości bólowych ani zaburzeń funkcjonowania, jednak większe przepukliny mogą wiązać się z ryzykiem uwięźnięcia fragmentów jelit lub innych narządów, co stanowi stan zagrożenia życia i wymaga interwencji chirurgicznej. Leczenie przepukliny pępkowej zależy od jej wielkości i charakteru. W przypadku małych, niepowikłanych przepuklin możliwa jest ich samoistna regresja wraz z dojrzewaniem tkanek u szczeniąt. Jeżeli przepuklina utrzymuje się po ukończeniu przez psa wieku kilku miesięcy lub jeśli jest duża, zaleca się chirurgiczne zamknięcie otworu w ścianie brzucha. Zabieg ten jest stosunkowo prosty i często wykonywany przy okazji innych procedur chirurgicznych, takich jak kastracja.
Zespół łapania much: to rzadkie zaburzenie behawioralne obserwowane u cavalier king charles spanieli, charakteryzujące się epizodami, podczas których pies wydaje się obserwować i próbować złapać niewidzialne muchy. Zachowanie to może obejmować skakanie, łapanie powietrza, a czasem towarzyszy mu lizanie, gonienie ogona czy nadmierne zainteresowanie łapami lub uszami. Epizody mogą występować sporadycznie lub wielokrotnie w ciągu dnia, trwając od kilku sekund do kilku minut, a w niektórych przypadkach nawet dłużej. Niektóre psy, oprócz charakterystycznego łapania niewidzialnych obiektów, wykazują również inne niepokojące zachowania. Wśród nich można wymienić nadmierne lizanie lub gryzienie łap, drapanie uszu, czy też uporczywe gonienie własnego ogona. Objawy te mogą sugerować, że zwierzę odczuwa świąd, ból lub dyskomfort, jednak w przypadku „łapania much” przyczyna tkwi najczęściej w zaburzeniach neurologicznych lub kompulsywnych. W przeszłości zachowanie to bywało klasyfikowane jako szczególna forma padaczki – tzw. częściowe napady złożone. Jednak obserwacje kliniczne wykazały, że większość psów z tym zaburzeniem nie reaguje na standardowe leczenie przeciwpadaczkowe, co przemawia za tym, iż „łapanie much” jest raczej przejawem zaburzenia obsesyjno-kompulsywnego (OCD). Diagnostyka zaburzenia typu „łapanie much” obejmuje w pierwszej kolejności wykluczenie chorób somatycznych mogących powodować podobne objawy, w tym chorób skóry (np. alergii), chorób uszu, a także zaburzeń neurologicznych, takich jak epilepsja lub syringomielia — schorzenie szczególnie częste u cavalierów. W celu dokładnej oceny może być wskazane wykonanie badań obrazowych (np. rezonansu magnetycznego głowy) oraz konsultacja neurologiczna i behawioralna. Leczenie polega przede wszystkim na zastosowaniu terapii farmakologicznej ukierunkowanej na zaburzenia kompulsywne. W praktyce stosuje się leki z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) lub trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne. Jednocześnie duże znaczenie ma odpowiednia modyfikacja środowiska życia psa, wzbogacenie go o bodźce, zmniejszenie poziomu stresu oraz prowadzenie terapii behawioralnej. W przypadku, gdy objawy mają komponent neurologiczny, leczenie powinno być dostosowane indywidualnie, przy ścisłej współpracy z lekarzem weterynarii specjalizującym się w neurologii lub psychiatrii weterynaryjnej. Rokowanie jest zmienne i zależy od nasilenia objawów oraz odpowiedzi na leczenie. W wielu przypadkach możliwe jest znaczące ograniczenie epizodów i poprawa komfortu życia zwierzęcia.
Rzadziej występujące schorzenia: brachygnatyzm, wodogłowie, miopatia mitochondrialna, przodozgryz, postępujący zanik siatkówki, dysplazja nerek, asymetria szczęki.
Fundacja Ochrony Zwierząt Vet-Alert zapewnia opiekę weterynaryjną potrzebującym zwierzętom.
Żywienie i pielęgnacja
Pielęgnacja
Pielęgnacja sierści: długa, jedwabista sierść cavaliera wymaga regularnego szczotkowania, aby zapobiec kołtunieniu się włosa i utrzymać ją w dobrej kondycji.
- Czesanie: sierść należy czesać przynajmniej kilka razy w tygodniu, najlepiej szczotką z miękkim włosiem lub grzebieniem o szeroko rozstawionych zębach, zwracając szczególną uwagę na okolice uszu, pachwin i ogona, gdzie najczęściej tworzą się kołtuny.
- Kąpiele:cavalier king charles spaniel nie wymaga częstych kąpieli, wystarczy kąpać go co 4–6 tygodni lub w razie potrzeby, używając delikatnych szamponów przeznaczonych do psów o długiej sierści, aby nie przesuszyć skóry.
- Strzyżenie i trymowanie: sierści cavaliera z zasady się nie trymuje ani nie strzyże zbyt mocno, jednak niektórzy opiekunowie decydują się na delikatne podcięcie włosów na łapach i pod ogonem w celach higienicznych i estetycznych.
Pielęgnacja zębów: zęby należy szczotkować codziennie, aby zapobiec odkładaniu się kamienia nazębnego, paradontozie i nieświeżemu zapachowi z pyszczka.
Pielęgnacja uszu: ze względu na opadające małżowiny uszne, cavalier king charles spaniel ma skłonność do gromadzenia się woskowiny i infekcji. Uszy należy regularnie kontrolować i czyścić specjalnym preparatem, aby zapobiec stanom zapalnym i infekcjom grzybiczym.
Pielęgnacja oczu: oczy należy regularnie przemywać przegotowaną wodą lub preparatem do higieny oczu, zwłaszcza u psów z tendencją do łzawienia, aby zapobiec powstawaniu przebarwień i podrażnień.
Pielęgnacja pazurów: pazury należy skracać co kilka tygodni, szczególnie u psów, które nie ścierają ich naturalnie podczas spacerów po twardych nawierzchniach.
Żywienie
- Wymaga zbilansowanej, pełnoporcjowej karmy, która zaspokoi jego potrzeby i będzie dostosowana do wieku i trybu życia.
- Może mieć nadmierny apetyt, dlatego należy kontrolować ilość spożywanej karmy i wagę psa.
- Można stosować gotowe karmy komercyjne lub żywić go w sposób tradycyjny.
- Cavalier king charles spaniel jaki jest i na co choruje?
Dołącz do grupy świadomych opiekunów
Ciekawostki o rasie
- Cavaliery znane są z wyjątkowo łagodnego charakteru i zdolności do wyczuwania nastroju opiekuna, co czyni je doskonałymi psami terapeutycznymi.
- Cavalier King Charles Spaniele to jedna z nielicznych ras, które były ulubieńcami królewskich dworów – szczególnie upodobał je sobie król Karol II, od którego imienia pochodzi nazwa rasy.
- Synonimy nazw rasy: King Charles Spaniel, Cavalier, Cav, Charlies.
- Rejestry: AKC, UKC, FCI, CKC, KCGB (Związek Kynologiczny Wielkiej Brytanii), ANKC (Australian National Kennel Club), NKC (National Kennel Club).
Cavalier king charles spaniel jaki jest i na co choruje – opracowane na podstawie:
- Ackerman L. The Genetic Connection: A Guide to Health Problems in Purebred Dogs. Second edition. AAHA Press; 2011.
- Bell JS, Cavanagh KE, Tilley LP, Smith FW. Veterinary medical guide to dog and cat breeds. Jackson, Wyoming. Teton New Media; 2012.
- Gough A, Thomas A. Breed Predispositions to Disease in Dogs and Cats. 2nd Edition. Wiley-Blackwell; 2010.
- Crook A, Dawson S, Cote E, MacDonald S, Berry J. Canine Inherited Disorders Database [Internet]. University of Prince Edward Island. 2011.
- Breed Specific Health Concerns [Internet]. American Kennel Club Canine Health Foundation, Inc. [cited 2013 Apr 11]. Available from: http:/www.akcchf.org/canine-health/breed-specific-concerns/
- Lowell Ackerman Pet-specific care for the veterinary team
- Wybrane wrodzone wady rozwojowe i choroby dziedziczne u psów i kotów pod redakcją prof. dr hab. Antoniego Schollenbergera
- Kompendium lekarza weterynarii i hodowcy. Psy Rasowe pod redakcją Michała Ceregrzyna
- https://ofa.org/chic-programs/browse-by-breed/
- https://www.acvo.org/
- https://www.cavalierhealth.org/



